هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۴۱؛ خان‌تنگری، ماترهورن و خط‌الرأس دنا (زمستان ۱۳۸۴)

فصلنامه کوه شماره ۴۱ – زمستان ۱۳۸۴

فصلنامه کوه شماره ۴۱؛ خان‌تنگری، ماترهورن و خط‌الرأس دنا (زمستان ۱۳۸۴)

هایکر

انتشار: 9 شهریور 1405

به‌روزرسانی: 13 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۴۱ (زمستان ۱۳۸۴): فهرست کامل و مرور ۳۴ مطلب، از صعود خان‌تنگری و مون‌بلان تا خط‌الرأس دنا، دره یخار دماوند و چاه دریا.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF72,7 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۴۱ در زمستان ۱۳۸۴ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره ۴۱ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۸۴، سال دهم) با سرمقاله «حکومت الکترونیکی؛ هر اتاق مرکز جهان است» آغاز می‌شود و گزارش‌هایی از صعود تیم مربیان به خانتانگیری، صعود ماترهورن و مون‌بلان، پیمایش خط‌الرأس دنا، بوزسینه، دره یخار دماوند، دیواره آوازه، چاه دریا و غار کتل‌خور، و گفت‌وگو با مسئول جانپناه ناندل دارد. مقاله‌های آموزشی درباره کوله‌پشتی، بهمن، صاعقه‌زدگی، طناب‌ها، جنگل‌نوردی و گزارش‌نویسی، ادامه ترجمه‌های «کوکوشکا»، «در هوای رقیق» و «کوه عریان»، یادنامه فریدون اسماعیل‌زاده، گزارش کمپ پاکسازی بارگاه سوم دماوند، سفر دوچرخه‌ای به اروپا و مقاله‌ای انگلیسی درباره کویر لوت نیز در این شماره آمده است.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۴۱

جلد فصلنامه کوه شماره ۴۱ (زمستان ۱۳۸۴)
جلد شماره ۴۱، زمستان ۱۳۸۴
  • شماره: ۴۱ (سال دهم)
  • زمان انتشار: زمستان ۱۳۸۴
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۲۰ صفحه
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • با تشکر از: جلیل کتیبه‌ای، دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، مهدی شیرازی، رضا چهکنویی، مرتضی موسوی، مسعود اشرفی، مهندس شاهپور صمصام، مهندس م. برزگر، علی پارسایی
  • گرافیک و صفحه‌آرایی: فاطمه صبوری
  • حروفچینی: آزاده فشاهی
  • لیتوگرافی دیجیتال و چاپ جلد و صفحات رنگی: چاپ فرارنگ آریا

جلد فصلنامه کوه شماره ۴۱

تیترهای روی جلد این شماره:

  • KOUH (متن ریز لاتین زیر نشان، ناخوانا)
  • عکس جلد: گروهی کوه‌نورد در حال پیمایش برف زیر قله‌ای پوشیده از برف (بدون زیرنویس)

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۴۱

این فهرست از روی صفحه‌ی ۱۵ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱حرف اولدکتر حسن صالحی مقدم ۲
۲از دریا به کرانهجلیل کتیبه‌ای ۴
۳صعود قلل ماترهورنمحسن گلنار ۱۱
۴چاه دریامصطفی سلاحی ۱۲
۵بر فراز قله خانتانگیریمهدی داورپور ۱۴
۶گفت‌وگو با مسئول جانپناه ناندلنرگس روحانی سراجی ۲۲
۷کوله پشتیترجمه و تدوین: وحید عرفانی ۲۴
۸کمپ تابستانی در دماوندتهیه و تنظیم: حمیدرضا باقرپور ۲۸
۹کلیدهای طلایی فرهنگتهیه و تنظیم: مهدی داورپور ۳۰
۱۰صعود خط‌الرأس دنامحمدرضا مومنی ۳۲
۱۱بوزسینهعلیرضا جعفری بارانی ۳۲
۱۲دره یخارکیوان بصیریان ۳۸
۱۳جنگل‌نوردیهادی وحدانی ۴۰
۱۴دیواره آوازهتهیه و تنظیم: مهدی عزیزی ۴۲
۱۵سقوط بهمنترجمه: وارطان زاکاریان ۴۴
۱۶صاعقه‌زدگی در کوهستاندکتر بابک شادگان ۵۰
۱۷دور اروپا با دوچرخهعلی جعفرنژاد ۵۲
۱۸کوه‌ها و آدم‌هاترجمه: علی پارسایی ۵۷
۱۹مرتفع‌ترین گسل زمینترجمه: منیژه برزگر ۵۹
۲۰کوکوشکاترجمه: جمشید هدایت نسب ۶۰
۲۱در هوای رقیقجان کراکوئر؛ ترجمه: فاطمه تیموری ۶۴
۲۲کوه عریانرینهولد مسنر؛ ترجمه: جمشید هدایت نسب ۶۸
۲۳مشخصات فنی طناب‌های کوه‌نوردیترجمه: هادی فوقانی ۷۲
۲۴دائره المعارفترجمه: جمشید هدایت نسب ۷۶
۲۵نکات فنیترجمه و تنظیم: علی پارسایی ۷۸
۲۶هنر زنده ماندنترجمه: علی عامری ۸۳
۲۷گزارش نویسیتهیه و تنظیم: سعید درگاهی ۸۴
۲۸جایزه تبر یخ طلایی ۸۶
۲۹اینترنتعلی پارسایی ۸۸
۳۰مسابقات المپیک زمستانیپیام نظر ۸۹
۳۱اخبار ۹۰
۳۲اخبار انجمن کوه‌نوردی ۹۳
۳۳نامه‌های رسیده ۹۴
۳۴Irans TopDog DesertMostafa Salahi; Translated by TehranAvenue.com ۹۶

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۴۱: «حکومت الکترونیکی؛ هر اتاق مرکز جهان است»

سرمقاله شماره ۴۱ با توصیف عصر حاضر به‌عنوان عصر انفجار اطلاعات آغاز می‌شود و گسترش ابزارهای الکترونیکی را هم مایه پیشرفت و هم زمینه ناسازگاری فرهنگی می‌داند. نویسنده جمله‌ای از اوکتاویو پاز را محور بند نخست قرار می‌دهد و می‌گوید بهره‌گیری از دستاوردهای بشری به شرط رعایت ادب و شئون آیینی و ملی جایز است. در بند دوم به حیطه کوه‌نوردی می‌پردازد: نوشته‌های اینترنتی و وبلاگی گاه بی‌پشتوانه‌اند و به توهین و افترا کشیده می‌شوند. فصلنامه اعلام می‌کند با فن‌آوری و نقد مخالف نیست، اما ورود به این حریم را نیازمند وجاهت و صلاحیت می‌داند.

به قلم دکتر حسن صالحی مقدم

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۴۱

از دریا به کرانه

نویسنده: جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۴

جلیل کتیبه‌ای در این یادداشت بلند، صعود دو بانوی ایرانی، فرخنده صادق و دکتر لاله کشاورز، به اورست را تبریک می‌گوید و آن را در امتداد پیشینه کوه‌نوردی زنان ایران می‌گذارد: از نخستین صعود زنان به دماوند حدود ۵۷ سال پیش با همراهی محمدکاظم گیلان‌پور تا صعودهای بعدی به تخت سلیمان و علم‌کوه. بخشی از متن با استعاره «ماهی لغزنده و ماهیگیر» به عباس جعفری و آرزوی او برای صعود اورست می‌پردازد و به فرخنده صادق و عباس جعفری به‌عنوان زوجی کوه‌نورد تبریک می‌گوید. بخش دوم با عنوان «مرگ یخ‌ها و یخچال‌ها!» به کوچک شدن یخچال‌های سهند، زردکوه (دره ایلوک)، سبلان، هرم‌داغ، علم‌کوه و دماوند می‌پردازد و از گزارش پرویز حاجی محمدی درباره یخچال‌ها بهره می‌گیرد.

  • صعود فرخنده صادق و لاله کشاورز به اورست
  • یخچال زردکوه با نام «ایلوک» دره‌ای حدود ۱۰ کیلومتری در جنوب‌شرقی قله هفت‌تنان (۴۰۱۸ متر) است
  • سلطان داغی، بلندترین قله سهند: ۳۴۷۶ متر
  • زیرنویس عکس: عباس جعفری بر فراز یک قله ۶ هزار متری در هیمالیا

صعود قلل ماترهورن و مون‌بلان

نویسنده: محسن گلنار | صفحه‌ی ۱۱

گزارش برنامه باشگاه کوه‌نوردی و اسکی دماوند به آلپ در مرداد ۱۳۸۴. گروه از ژنو با قطار به زرمات رفت و پس از گشت در مونت‌روزا، روز ۸۴/۵/۴ به پناهگاه هورنلی هوت (۳۲۰۰ متر) رسید. صعود ماترهورن ساعت ۴ صبح روز بعد بدون راهنما آغاز شد، اما در حدود ۴۳۰۰ متری به دلیل کمبود وقت و بدی هوا گروه بازگشت و شب را روی گرده‌ای در حدود ۳۷۰۰ متر گذراند. سپس با قطار به شامونی رفتند و از پناهگاه «گودوگوته» (۳۸۲۰ متر) روز ۸۴/۵/۹ به قله مون‌بلان رسیدند. بازدید از مدرسه کوه‌نوردی Ensa، موزه آلپاین و یخچال‌ها نیز در برنامه بود. نویسنده برنامه را به مناسبت دهمین سال انتشار مجله و چهل‌وسومین سال صعود ماترهورن و مون‌بلان توسط باشگاه کوه‌نوردان دماوند در ۱۳۴۱ می‌داند.

  • هزینه برنامه برای هر نفر ۲۵۰۰۰۰۰۰ ریال
  • سرپرست و مسئول فنی: حسن زرین‌قلم
  • صعود ماترهورن در حدود ۴۳۰۰ متری متوقف شد
  • بازگشت به تهران ۸۴/۵/۱۸

چاه دریا

نویسنده: مصطفی سلاحی | صفحه‌ی ۱۲

معرفی «چاه دریا»، گودالی طبیعی در زمینی مسطح در ارتفاع حدود ۱۵۰۰ متر که نویسنده آن را پدیده‌ای کم‌نظیر می‌داند. چاه دو دهانه دارد: دهانه نخست دایره‌ای به قطر حدود ۸۰ متر و دهانه دوم حدود ۱۵ متر پایین‌تر با قطر ۴۰ متر. نویسنده تا دهانه دوم پایین رفته و از عمق آن نتیجه‌ای به دست نیاورده است. بر پایه پرس‌وجو از اهالی، در ۱۳۵۴ مطالعه‌ای آب‌شناسی روی چاه انجام شده و عمق تا سطح ایستابی حدود صد متر بوده است. چاه در گذشته از کانال قنات احمدآباد در مسیر رفسنجان به انار آب می‌گرفته است. مقاله روش بازدید با سیم بکسل و نکات حفاظت از چاه را هم آورده است.

  • قطر دهانه اول حدود ۸۰ متر و دهانه دوم ۴۰ متر
  • عمق تا سطح ایستابی در سال ۵۴ حدود ۱۰۰ متر
  • کانال قنات احمدآباد در مسیر رفسنجان به انار

گامی دیگر بر فراز قله خانتانگیری؛ صعود تیم مربیان کوه‌نوردی

نویسنده: مهدی داورپور | صفحه‌ی ۱۴

گزارش صعود تیم چهارنفره مربیان کوه‌نوردی ایران به خانتانگیری (۷۰۱۰ متر) در قزاقستان، مرداد ۱۳۸۴. این برنامه از مجموعه صعودهای برون‌مرزی مربیان است که از ۱۳۸۰ با آرارات آغاز شد و البروس (۱۳۸۱) و ماربل وال (۱۳۸۲) را در بر گرفت. قله لنین، هدف اولیه سال ۱۳۸۴، به دلیل مسائل سیاسی قرقیزستان کنار گذاشته شد. گزارش پس از معرفی قله و تاریخچه صعودها، روزشمار برپایی کمپ‌ها را می‌آورد. صعود قله ساعت ۱۹:۴۵ انجام شد و فرود تا ساعت ۵:۳۰ بامداد ۸۴/۵/۲۵ طول کشید. در پایان پیشنهادهایی برای تیم‌های برون‌مرزی، مانند بیمه، تلفن ماهواره‌ای و همراه داشتن پزشک، آمده است.

  • ارتفاع خانتانگیری: ۷۰۱۰ متر
  • سرپرستی تیم: مهدی داورپور و رضا ایاز
  • به دلیل تأمین نشدن بودجه، تنها ۴ نفر اعزام شدند
  • در مرداد ۱۳۸۴ سه تیم ایرانی عازم خانتانگیری و پوبدا بودند

گفت‌وگو با مسئول جانپناه و خانه کوهنورد ناندل (جبهه شمالی دماوند)

نویسنده: نرگس روحانی سراجی | صفحه‌ی ۲۲

نویسنده پس از معرفی جانپناه فلزی ناندل در جبهه شمالی دماوند و خانه کوهنورد روستای ناندل، با آقای صالحی، متولی پناهگاه، گفت‌وگو کرده است. او متولد ۱۳۰۶ در ناندل است و می‌گوید پیش از ساختن پناهگاه، خانه خودش اقامتگاه کوه‌نوردان بوده است. در این گفت‌وگو از خانواده، تشویق‌نامه‌های فدراسیون، حقوق ناچیز و همراهی‌اش با کوه‌نوردان تا ارتفاع ۴۵۰۰ متر سخن می‌گوید. به گفته مقدمه، جانپناه بین سال‌های ۱۳۶۰ تا ۶۳ ساخته و در ۶۸ تا ۷۹ مرمت شده و خانه کوهنورد در ۱۳۵۸ ساخته شده است.

  • خانه کوهنورد ناندل حدود ۵۰ مترمربع است و ۳۰ تا ۴۰ نفر گنجایش دارد
  • ظرفیت جانپناه ۱۲ نفر؛ از روستا تا جانپناه در تابستان ۷ ساعت راه است
  • آقای صالحی متولد ۱۳۰۶ و حدود ۳۰ سال متولی پناهگاه بوده است

کوله پشتی، خانه کوچک کوه‌نورد

ترجمه: وحید عرفانی (ترجمه و تدوین) | صفحه‌ی ۲۴

راهنمایی کاربردی برای انتخاب و بستن کوله‌پشتی. نویسنده نظم چیدن وسایل و قرار گرفتن درست کوله بر دوش را نشانه تجربه کوه‌نورد می‌داند و ویژگی‌های کوله خوب را برمی‌شمارد: زین آلومینیومی برای فاصله انداختن میان پشت و کوله، انتقال بار به ران‌ها با کمربند، گنجایش متناسب با کاربرد بر حسب لیتر، جیب‌های جانبی برای وسایل پرکاربرد، لبه‌های ضدآب و بندهای پهن و نرم. توصیه‌هایی درباره خرید کوله، مانند داشتن بند ویژه کلنگ و زیرانداز، نیز آمده است.

  • گنجایش کوله بر حسب لیتر سنجیده می‌شود
  • هیچ کوله‌ای کاملاً ضدآب نیست

کُتَل خور

نویسنده: مصطفی سلاحی | صفحه‌ی ۲۸

معرفی غار کتل‌خور در ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان و ۷۰ کیلومتری شرق بیجار، نزدیک گرماب. نویسنده نام غار را به معنای «کوه خورشید» می‌داند و از یافته‌ها و فرضیه‌های تاریخی، مانند جمجمه پلنگ و احتمال استخراج مومیایی، یاد می‌کند. تاریخچه اکتشاف از ۱۳۳۰ با آقای اسدا و کوه‌نوردان زنجان آغاز می‌شود. در ۱۳۶۵ نقشه غار تهیه شد و در سال‌های بعد با گشودن دهلیز ورودی، غار برای گردشگری آماده شد. مقاله ساختمان سه‌طبقه غار، دهلیزها و تالارها، تزئینات آهکی و شکل‌گیری آن در منطقه گسلی را شرح می‌دهد.

  • فاصله: ۱۵۵ کیلومتر جنوب زنجان، ۱۷۳ کیلومتر شمال همدان، ۷۰ کیلومتر شرق بیجار
  • دهلیز ورودی حدود ۴۰۰ متر طول دارد
  • فاصله عمودی طبقه سوم تا دهانه ورودی ۵۰ متر

کلیدهای طلایی فرهنگ: مهارت‌های پرسشگری

نویسنده: مهدی داورپور (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۳۰

مقاله‌ای درباره فرهنگ پرسیدن و کاربرد آن در گروه و جامعه. پس از تعریف سؤال، کارکردهای آن مانند فعال کردن ذهن و کمک به تصمیم‌گیری برشمرده می‌شود. موانع پرسیدن، از جمله ترس از به دردسر افتادن و ترس از رویارویی، و دلایل نپرسیدن از رئیسان بررسی می‌شود. در ادامه مهارت‌های پرسشگری در چند گام آمده است: دانستن اینکه چه بپرسیم، تولید سؤال، تجزیه و ترکیب، طبقه‌بندی سؤال‌ها و انتخاب مخاطب درست. این مطلب ارتباط مستقیمی با کوه‌نوردی ندارد و بخشی از سلسله «کلیدهای طلایی» است.

  • با بیتی از مولانا آغاز می‌شود

گزارش صعود خط‌الرأس دنا از گردنه بیژن تا روستای دژکرد

نویسنده: محمدرضا مومنی | صفحه‌ی ۳۲

گزارش پیمایش بخشی از خط‌الرأس دنا در آبان ۱۳۸۴. مقدمه رشته دنا را بخشی از زاگرس در مرز اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد و فارس معرفی می‌کند که بیش از ۴۵ قله بالای ۴۰۰۰ متر دارد. نویسنده رشته را از گردنه بیژن (۳۲۰۸ متر) به دو بخش تقسیم می‌کند، قله‌های شمالی، مرکزی و جنوبی را با ارتفاعشان برمی‌شمارد و درباره رودخانه‌های خرسان و بشار و منطقه حفاظت‌شده توضیح می‌دهد. روزشمار برنامه صعود پیاپی قله‌هایی چون برف‌کرمو، نمک، کل خرمن، نول شمالی و جنوبی، قاش سرخ، تاپو و رمبسه را با ساعت و ارتفاع شرح می‌دهد.

  • گردنه بیژن: ۳۲۰۸ متر
  • کل قدویس: ۴۳۵۰ متر؛ قاش مستان: ۴۴۵۰ متر؛ حوض دال و پازن پیر (حجال): ۴۲۸۸ متر
  • روزشمار شامل چهارشنبه ۸۴/۸/۴ است

بوز سینه

نویسنده: علیرضا جعفری بارانی | صفحه‌ی ۳۶

گزارشی از بوزسینه در کوه‌های آذربایجان غربی. نویسنده از تلاش‌های ناکام خود برای صعود این قله در پاییز و زمستان ۱۳۸۲ می‌گوید: برنامه مشترک ۲۸ آذر با دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در دالانپر و دو تلاش دیگر در دی و بهمن که با هوای بد ناکام ماند. او وجه تسمیه را از واژه آذری «بوز» به معنای یخ می‌داند. ارتفاع قله ۳۴۹۶ متر و حدود ۵۰ متر بلندتر از دالانپر است. مسیرهای غربی، شرقی و شمالی شرح داده می‌شود. مسیر شمالی گرده‌ای سنگی و یخچالی است و صعود بوزسینه و زیوه را می‌توان در یک برنامه انجام داد.

  • ارتفاع بوزسینه: ۳۴۹۶ متر
  • حدود ۵۰ متر بلندتر از دالانپر
  • «بوز» در زبان آذری به معنای یخ

دره یخار: بهشت منجمد

نویسنده: کیوان بصیریان | صفحه‌ی ۳۸

معرفی فنی دره یخار در دماوند، میان یال شمال‌شرقی و یال «تلو». نویسنده سه زبانه اصلی یخچال را شرح می‌دهد: زبانه نخست در حدود ۴۰۰۰ متر، زبانه دوم از حدود ۴۴۰۰ متر و زبانه سوم یا دهلیز مرکزی که از ۴۴۰۰ متر شروع می‌شود و در ۴۷۰۰ تا ۴۸۰۰ متر به بام دماوند می‌پیوندد. او تفاوت شرایط یخ در فصل‌ها را توضیح می‌دهد، از برف بهاری تا یخ آبی و شکننده پاییزی. راه دسترسی از «ده گزانه» و «پهن چشمه»، خطر ریزش سنگ و محدودیت جای شب‌مانی نیز بررسی می‌شود.

  • دهلیز مرکزی طولانی‌ترین مسیر صعود دره یخار است
  • آب رودخانه پایین‌دست به سبب گوگرد «تلخ رود» نام دارد

اصول مقدماتی جنگل‌نوردی

نویسنده: هادی وحدانی | صفحه‌ی ۴۰

مقاله‌ای یک‌صفحه‌ای درباره حرکت در جنگل‌ها و مناطق پوشیده از گیاه. نویسنده راه‌یابی را مهم‌ترین مسئله جنگل می‌داند و توصیه می‌کند هر چند دقیقه به عقب نگاه کنید و از نشانه‌های طبیعی استفاده کنید، بی‌آنکه به درختان آسیب بزنید. لباس یکسره با آستین بلند و الیاف مصنوعی، فاصله کم میان نفرات، داشتن سوت، رعایت سکوت و گام گذاشتن جای پای نفر جلویی از دیگر توصیه‌هاست. نویسنده عضو گاهنامه کوه‌نوردی فراز رشت است.

دیواره آوازه

نویسنده: مهدی عزیزی (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۴۲

معرفی دیواره آوازه در شمال‌شرقی استان کرمانشاه، حدود ۲۰ کیلومتر پس از بیستون در جاده سنقر. ارتفاع مرکز دیواره ۳۵۰ متر و عرض آن حدود ۸۰۰ متر است و سنگ آن مانند بیستون آهکی است. در دیواره آثار تاریخی دیده می‌شود: اتاق‌های سنگی، غار و دالانی با پایه‌های سنگی که آن را به دوره حسن صباح نسبت می‌دهند، و کتیبه‌ای فرسوده. به نوشته مقاله، جز چند میخ و مسیری که سنگ‌نوردان گروه آرش تهران باز کرده‌اند، دیواره کمتر کار شده است. بهترین زمان صعود فروردین تا اوایل خرداد است.

  • ارتفاع مرکز دیواره ۳۵۰ متر، عرض حدود ۸۰۰ متر
  • شیب ۸۰ تا ۹۰ درجه

سقوط بهمن و راه‌های حفاظت از آن برای کوه‌نوردان و اسکی‌بازان

ترجمه: وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۴۴

ترجمه‌ای چندصفحه‌ای درباره بهمن. پس از تعریف بهمن، به آمار قربانیان اشاره می‌شود: از ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰ حدود ۳۰۰ کوه‌نورد و اسکی‌باز در آمریکا و حدود ۱۰۰۰ نفر در اروپا جان باخته‌اند و ۷۰ تا ۸۰ درصد قربانیان در مناطق دورافتاده بوده‌اند. مقاله نقش بارش، باد و شیب در شکل‌گیری بهمن را توضیح می‌دهد و کلرادو را از نظر آب‌وهوا شبیه ایران می‌داند. صفحه‌های بعد به شناسایی مناطق بهمن‌خیز و روش‌های حفاظت و نجات می‌پردازد.

  • ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰: حدود ۳۰۰ قربانی در آمریکا و حدود ۱۰۰۰ در اروپا

صاعقه‌زدگی در کوهستان

نویسنده: دکتر بابک شادگان | صفحه‌ی ۵۰

مقاله‌ای پزشکی درباره صاعقه و پیشگیری از آن. نویسنده سازوکار صاعقه را توضیح می‌دهد: دمای مرکز آن نزدیک ۵۴۰۰۰ درجه فارنهایت و جریان متوسط ۳۰۰۰۰ آمپر است. بیشترین آسیب‌ها هنگام عبور جریان از قلب یا ستون فقرات رخ می‌دهد. به نوشته مقاله، در ۳۴ سال بیش از ۷۰۰۰ آمریکایی بر اثر صاعقه جان باخته‌اند. فهرستی ۱۷ بندی از اصول پیشگیری آمده است، از جمله پناه گرفتن در مکان سرپوشیده، تنظیم برنامه برای نماندن در ارتفاع پس از ساعت ۱۱ صبح، دوری از درختان بلند، فلزات، طناب‌های خیس و رودخانه، و استفاده نکردن از تلفن.

  • هر لحظه ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ رعد و برق در جهان رخ می‌دهد
  • سالانه ۷۵ تا ۱۵۰ نفر در آمریکا بر اثر صاعقه جان می‌بازند

دور اروپا با دوچرخه

نویسنده: علی جعفرنژاد | صفحه‌ی ۵۲

گزارش سفر حدود پنج‌ماهه نویسنده و همسرش، شبنم زنده‌زبان، با دوچرخه در اروپا که با تلاش برای صعود مون‌بلان و ماترهورن همراه بود. نویسنده از آغاز کوه‌نوردی‌اش در ۱۳۶۹، پیوستن به باشگاه کوه‌نوردی و اسکی دماوند، آسیب کمر در حادثه‌ای کوهستانی در ۱۳۷۷ و صعود به دماوند در ۱۳۸۲ می‌گوید. او دشواری گرفتن ویزا، نامه‌نگاری با سازمان‌ها و یک سال آماده‌سازی و تمرین را شرح می‌دهد. سفر با پرواز به سوئد در ۵ شهریور آغاز شد و از استکهلم به سمت اسلو ادامه یافت. گزارش با شرح شهرها و مسیرهای دوچرخه‌سواری پیش می‌رود.

  • مدت سفر حدود ۵ ماه
  • در دوره تمرین حدود ۳۰۰۰ کیلومتر رکاب زدند
  • سازمان میراث فرهنگی و محیط زیست ۱۵ درصد و یک شرکت هواپیمایی ۳۰ درصد تخفیف دادند

کوه‌ها و آدم‌ها

ترجمه: علی پارسایی | صفحه‌ی ۵۷

معرفی کوتاه چند کوه‌نورد سرشناس جهان. نخستین بخش درباره مارسل رودی (Marcel Rueedi، ۱۹۳۸–۱۹۸۶)، کوه‌نورد سوئیسی، است که در رقابت دهه ۱۹۸۰ برای صعود هر ۱۴ قله هشت‌هزارمتری حضور داشت و صعودهای هشت‌هزاری‌اش را در ۴۲ سالگی آغاز کرد. در صفحه نخست به رینهولد مسنر و کوکوشکا اشاره می‌شود. بخش بعدی به صعود دیواره غربی گاشربروم ۴ در ۱۹۸۵ با همراهی شئونر می‌پردازد. مجله Climbing این صعود را در ۲۰۰۰ برترین صعود قرن دانسته است.

  • مارسل رودی: ۱۹۳۸–۱۹۸۶

مرتفع‌ترین گسل زمین

ترجمه: منیژه برزگر | صفحه‌ی ۵۹

مقاله‌ای زمین‌شناسی درباره نقش دو نوع گسل، فشاری و عادی، در شکل‌گیری هیمالیا. گسل‌های فشاری با مثال تیغه برف‌روب و گسل‌های عادی با مثال پخش شدن دسته کارت توضیح داده می‌شوند. مقاله گسل عادی «چومولونگما» در نزدیکی اورست را معرفی می‌کند که تقریباً افقی است و از زیر چند قله تا دره «رنگبوک» می‌رسد. زمین‌شناسان با مطالعه سنگ‌های آهکی «اردویسین» (۴۹۴ تا ۴۳۴ میلیون سال) و مرمرهای زرد زیر گسل، تاریخچه آن را بررسی کرده‌اند.

  • سنگ‌های آهکی اردویسین: ۴۹۴ تا ۴۳۴ میلیون سال

کوکوشکا و ۱۴ قله ۸۰۰۰ متری؛ اورست مسیر لهستانی‌ها، جبهه جنوبی سال ۱۹۸۰ (قسمت سوم)

ترجمه: جمشید هدایت نسب | صفحه‌ی ۶۰

سومین قسمت ترجمه کتاب یرژی کوکوشکا، که به صعود او به اورست از مسیر جدید لهستانی‌ها در جبهه جنوبی در ۱۹۸۰ می‌پردازد. مقدمه مترجم کوکوشکا را کسی معرفی می‌کند که در هشت سال هر ۱۴ قله هشت‌هزارمتری را صعود کرد، بیشتر از مسیرهای نو یا در زمستان. لوتسه تنها استثنا بود و او در ۱۹۸۹ در جبهه جنوبی همین قله جان باخت. مترجم این کتاب را عملاً زندگی‌نامه کوکوشکا می‌داند.

  • کوکوشکا در ۱۹۸۹ در دیواره جنوبی لوتسه درگذشت

در هوای رقیق (قسمت هشتم: اردوگاه شماره دو، هشتم اردیبهشت ۱۳۷۵)

نویسنده: جان کراکوئر | ترجمه: فاطمه تیموری | صفحه‌ی ۶۴

قسمت هشتم ترجمه کتاب «در هوای رقیق» جان کراکوئر، گزارش شخصی او از فاجعه اورست. این قسمت به روزهای حضور گروه در اردوگاه دو می‌پردازد. مقدمه مترجم دلیل انتخاب کتاب را پرداختن به ابعاد انسانی صعود در شرایط بحرانی می‌داند. معرفی کتاب یادآوری می‌کند که کراکوئر برای مجله آوت‌ساید با گروه نیوزیلندی راب هال به اورست رفت و چهار تن از پنج همگروه او که به قله رسیدند جان باختند. کتاب در ۱۹۹۷ در نیویورک منتشر شد.

  • کتاب در ۱۹۹۷ توسط انتشارات ویلارد منتشر شد

کوه عریان؛ دو دنیای مجزا (قسمت هفتم)

نویسنده: رینهولد مسنر | ترجمه: جمشید هدایت نسب | صفحه‌ی ۶۸

قسمت هفتم ترجمه کتاب «کوه عریان» رینهولد مسنر درباره نانگاپاربات. این قسمت با دو نقل‌قول آغاز می‌شود: از فلیکس کون درباره ویژگی‌های سرپرست تیم و از هرمان بول درباره دیواره جنوبی نانگاپاربات، که تلاش روی آن را به خودکشی تشبیه کرده است. متن با بخش «شک و تردید درباره سرپرست» به رابطه اعضا با دکتر هرلیگ کوفر، سرپرست اکسپدیشن، می‌پردازد.

مشخصات فنی طناب‌های کوه‌نوردی

ترجمه: هادی فوقانی | صفحه‌ی ۷۲

مقاله‌ای فنی درباره طناب‌ها. طناب‌ها به دو دسته دینامیک (برای کوه‌نوردی، سنگ‌نوردی و یخ‌نوردی) و استاتیک یا نیمه‌استاتیک (برای غارنوردی، امداد و نجات و تنگ‌پیمایی) تقسیم می‌شوند. طبق معیارهای UIAA، طناب‌های دینامیک هفت مشخصه اصلی و یک مشخصه تکمیلی دارند. نخستین مشخصه «نیروی ضربه» است و نویسنده با مثال سقوط سنگ‌نورد، مفهوم «ضریب سقوط» را توضیح می‌دهد که کمینه آن صفر و بیشینه آن دو است.

  • ضریب سقوط بین صفر و دو است
  • هفت مشخصه اصلی طبق UIAA

یادها و نشانه‌های فریدون اسماعیل‌زاده

صفحه‌ی ۷۵

یادنامه فریدون اسماعیل‌زاده، کوه‌نورد همدانی متولد ۱۳۱۹ که بر اثر سرطان خون درگذشت. او از ۱۳۳۹ با هیئت کوه‌نوردی همدان همکاری کرد، در ۱۳۴۲ از نخستین کسانی بود که با تیوب در دالان‌های غار علیصدر پیش رفتند، و از بنیان‌گذاران کوه‌نوردی فنی و سنگ‌نوردی همدان بود. فهرستی سال‌به‌سال از فعالیت‌هایش آمده است، از جمله نخستین صعود زمستانی قله منشاد (۱۳۵۵)، مسیر همدانی‌ها در بیستون (۱۳۵۶)، صعود زمستانی گرده آلمان‌ها در علم‌کوه (۱۳۶۳) و پیمایش‌های زمستانی خط‌الرأس‌ها. به نوشته متن، از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳ صدها قله را صعود و گزارش کرد.

  • متولد ۱۳۱۹ همدان
  • به گزارش بخش اخبار انجمن، ۱۶ آبان ۱۳۸۴ درگذشت
  • ۱۳۵۵: نخستین صعود زمستانی قله منشاد

دائرة المعارف (قسمت پایانی)

ترجمه: جمشید هدایت نسب | صفحه‌ی ۷۶

آخرین قسمت مدخل‌های دائرةالمعارف کوه‌نوردی. ادامه مدخل ادوارد ویمپر به سفرهای او به گرینلند، آند و کوه‌های راکی و کتاب‌هایش می‌پردازد و مرگ او در شامونی در ۱۶ سپتامبر ۱۹۲۱ را ذکر می‌کند. مدخل فریتز هرمان ارنست ویسنر، شیمیدان آلمانی-آمریکایی، به صعود او در نانگاپاربات ۱۹۳۲ و تلاش ۱۹۳۹ آمریکایی‌ها روی K2 اشاره دارد. مدخل «کل دلنت؛ کل تالفر و آیگولی» و مدخل «عامل سرمای باد» نیز آمده است.

  • ویمپر در ۱۶ سپتامبر ۱۹۲۱ در شامونی درگذشت
  • ویسنر در ۱۹۳۹ روی K2 به ارتفاع ۲۷۵۰۰ پایی رسید

نکات فنی

ترجمه: علی پارسایی (ترجمه و تنظیم) | صفحه‌ی ۷۸

مجموعه‌ای مصور از نکات فنی کوه‌نوردی و کار در ارتفاع. مقدمه هشدار می‌دهد که این نکات جای آموزش زیر نظر مربی را نمی‌گیرد. معرفی وسیله ASAP برای کار در ارتفاع و بخشی درباره صعود مصنوعی (Aid Climbing) از جمله مطالب است. نشانی آرشیو نکات فنی در وب‌سایت parsaei.com هم آمده است.

هنر زنده ماندن: سرپناه‌های سنگی (قسمت پنجم)

ترجمه: علی عامری | صفحه‌ی ۸۳

قسمت پنجم مجموعه «هنر زنده ماندن» درباره ساختن سرپناه از سنگ یا ترکیب سنگ و چوب در مناطق بی‌پوشش گیاهی. سرپناه Half-Cave در تورفتگی سنگ و سرپناه زیرزمینی در مناطق شنی با شکل توضیح داده می‌شود. به نوشته مقاله، سرپناه زیرزمینی شنی می‌تواند گرمای نیمروز را ۱۶ تا ۲۲ درجه کاهش دهد.

  • سرپناه زیرزمینی شنی گرمای نیمروز را ۱۶ تا ۲۲ درجه کم می‌کند

گزارش و گزارش‌نویسی در برنامه‌های کوه‌نوردی

نویسنده: سعید درگاهی (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۸۴

راهنمای نوشتن گزارش برنامه کوه‌نوردی. ابتدا گزارش، برداشت، شرح و نگارش تعریف می‌شوند. سپس اجزای یک گزارش کامل برشمرده می‌شود: فلسفه شروع، آغاز برنامه، متن گزارش، پایان گزارش و مشخصات برنامه. برای مشخصات برنامه مواردی مانند مبدأ و مسیر حرکت، جهت‌های جغرافیایی، ثبت داده‌های GPS و توضیح روستاها و مکان‌های عبوری پیشنهاد می‌شود.

گزارش کار کمپ تابستانی مستقر در بارگاه سوم دماوند (جبهه جنوبی)

نویسنده: حمیدرضا باقرپور (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۸۶

گزارش کمپ تابستانی فدراسیون کوه‌نوردی در بارگاه سوم دماوند که از ۸۴/۳/۳۱ کار خود را آغاز کرد. برنامه چهار بخش داشت: پاکسازی مسیر از گوسفندسرا تا بارگاه سوم و از آنجا تا قله، مرمت پناهگاه و سرویس بهداشتی، ترمیم لوله‌های آبرسانی، و نصب پلاکاردها و تابلوهای محیط‌زیستی. به نوشته گزارش، در گوسفندسرا ۲۰ گونی، در بارگاه سوم بیش از ۵۰ گونی و در مسیر قله حدود ۱۰ گونی زباله جمع شد. نصب ۱۰ لوله زردرنگ راهنما تا قله و ساخت دستشویی در حدود ۶۰ روز نیز گزارش شده است. حدود ۱۵۰۰ نفر در آن تابستان از این مسیر صعود کردند.

  • آغاز کار: ۸۴/۳/۳۱
  • ارتفاع دماوند در متن: ۵۶۷۱ متر
  • حدود ۱۵۰۰ صعودکننده در تابستان
  • با حمایت فدراسیون به ریاست آقای آقاجانی

اینترنت

نویسنده: علی پارسایی | صفحه‌ی ۸۸

معرفی چند منبع و خبر اینترنتی. نخست Google Earth معرفی می‌شود که امکان دیدن نقشه سه‌بعدی دماوند و دیگر کوه‌ها را می‌دهد. سپس خبر آزمایش DNA بقایای یافته‌شده‌ای که مسنر آن را متعلق به برادرش گونتر می‌دانست. جدول کاهش هزینه مجوز صعود در پاکستان، از جمله ۶۰۰۰ دلار برای K2، و خبر مسیر Action Direct ولفگانگ گولیچ با درجه 5.14d و صعود یک سنگ‌نورد ۵۹ ساله در مسیر 5.14 نیز آمده است.

  • هزینه مجوز K2: ۶۰۰۰ دلار
  • Action Direct درجه 5.14d

جذاب‌ترین رقابت‌ها در المپیک زمستانی تورینو ۲۰۰۶ ایتالیا

نویسنده: پیام نظر | صفحه‌ی ۸۹

گزارشی در آستانه بیستمین دوره المپیک زمستانی تورینو، که به نوشته متن از ۲۲ بهمن به مدت ۱۶ روز با حضور ۸۵ کشور برگزار می‌شد. پیش‌بینی هرمان مایر، حضور بودی میلر، مسیر مشعل المپیک، و تأمین امنیت بازی‌ها توسط ارتش ایتالیا از بخش‌های آن است. درباره ایران آمده است که علیداد ساوه شمشکی، با امتیاز FIS، در مارپیچ کوچک و بزرگ شرکت می‌کند. فدراسیون اسکی می‌کوشید یکی از دو برادر میرهاشمی را در اسکی صحرانوردی اعزام کند.

  • حدود ۲۵۰۰ ورزشکار و ۲۴۰۰ مربی و سرپرست
  • کورتینادامپتسو در ۱۹۵۶ میزبان المپیک زمستانی بود

اخبار

صفحه‌ی ۹۰

خبرهای صعود گروه‌های ایرانی در ۱۳۸۴. از جمله: صعود ۱۵ بانوی گروه کوه‌نورد شریف یزد به دماوند از یال جنوبی؛ برنامه ۵ روزه دوچرخه‌سواری گروه سیمرغ گلپایگان؛ صعود بانوان ستاره دزفول به دماوند و بانوان سهند دزفول به سبلان (۴۸۱۱ متر)؛ صعود مشترک گروه‌های دزفول به دنا (۴۲۲۵ متر)؛ صعود اعضای دانشگاه تبریز به آرارات (۵۱۳۷ متر)؛ و صعود گروه پتروشیمی تبریز به کازبک (۵۰۴۷ متر) در گرجستان. در ادامه «اخبار فدراسیون» درباره حضور نمایندگان ایران در کمیسیون پزشکی UIAA و مجامع اتحادیه آسیا و جهان آمده است، از جمله انتخاب صادق آقاجانی به ریاست اتحادیه کوه‌نوردی آسیا برای دو سال.

  • صادق آقاجانی رئیس اتحادیه کوه‌نوردی آسیا شد
  • همایون بختیاری خزانه‌دار اتحادیه آسیا
  • کازبک: ۵۰۴۷ متر

اخبار انجمن کوهنوردان ایران

صفحه‌ی ۹۳

خبرهای انجمن کوه‌نوردان ایران: درگذشت فریدون اسماعیل‌زاده در ۱۶ آبان ۱۳۸۴، نشست‌های ماهانه و مجمع سالانه انجمن (۸۴/۸/۱۸)، نمایشگاه عکس «هنر و طبیعت» در فرهنگسرای نیاوران و نمایشگاه آثار عکاسی اسماعیل‌زاده، گشایش دفتر نمایندگی در زاهدان و برازجان، و همایش روز جهانی کوهستان. خبرهای دیگر به نشریه «کوهبان» گروه دیده‌بان کوهستان، ساخت سد در نزدیکی غار کتل‌خور و نگرانی از اثر آن، و برداشت معدن در منطقه پوکه قرقه دماوند مربوط است.

  • مجمع عمومی انجمن: ۸۴/۸/۱۸

دشت لاله‌های واژگون، واژگون می‌شود (از میان نامه‌های رسیده)

نویسنده: فواد رضاپور | صفحه‌ی ۹۴

نامه‌ای درباره دشت لاله‌های واژگون در چهارمحال و بختیاری، نزدیک کوهستان‌های زردکوه. نویسنده می‌گوید این لاله‌ها، که «اشک مریم» هم نامیده می‌شوند، در اوایل اردیبهشت کوتاه‌زمانی گل می‌دهند. او از آسفالت شدن جاده، کندن گل‌ها و رها کردن زباله‌های پلاستیکی گلایه می‌کند و خواستار حفاظت از این دشت است. در همین صفحه نامه سیدعباس محمدی با عنوان «ورزش کوه‌نوردی، ورزش مظلوم در نظام ما» آمده که از کم‌توجهی به صعود بانوان ایرانی به اورست، در مقایسه با فوتبال، انتقاد می‌کند.

Iran's "Top Dog" Desert

نویسنده: Mostafa Salahi | ترجمه: TehranAvenue.com | صفحه‌ی ۹۶

مقاله‌ای انگلیسی درباره کویر لوت در جنوب‌شرقی ایران، که آن را تخم‌مرغی‌شکل و در پهن‌ترین بخش حدود ۱۵۰ کیلومتر توصیف می‌کند. مطالعه علمی لوت از اوایل قرن بیستم با سفرهای آلفونس گابریل و همسرش در ۱۹۲۷ و ۱۹۳۳ آغاز شد. مقاله به روستاهای حاشیه غربی مانند شهداد، روستاهای شرقی مانند ده‌سلم، نخیله و نصرت، تقسیم لوت به سه بخش شمالی، مرکزی و جنوبی یا «زنگی احمد»، و کلوت‌ها می‌پردازد. اطلاعات بر پایه نوشته‌های پژوهشگران و یک بار عبور از روستای سیف تا سلم است.

  • جمعیت شهداد در متن: ۸۰۰۰ نفر
  • سفرهای آلفونس گابریل: ۱۹۲۷ و ۱۹۳۳

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۴۱

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: اورست، دماوند، علم‌کوه، تخت سلیمان، سهند، زردکوه، سبلان، هرم‌داغ، هیمالیا، ماترهورن، مون‌بلان، زرمات، شامونی، ژنو، پناهگاه هورنلی هوت، پناهگاه گودوگوته، پاریس، چاه دریا، رفسنجان، انار، قنات احمدآباد، خانتانگیری، تیان‌شان، قزاقستان، قرقیزستان، قله پوبدا، قله لنین، آلماتی، کارکارا، ناندل، کهرود، آمل، یال‌داغ، غار کتل‌خور، زنجان، بیجار، گرماب، همدان، دنا، گردنه بیژن.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: فرخنده صادق، لاله کشاورز، عباس جعفری، محمدکاظم گیلان‌پور، پرویز حاجی محمدی، جلال رابوکی، حسن زرین‌قلم، وحید بهرامی، علی ستوده، محسن گلنار، مصطفی سلاحی، مهدی داورپور، رضا ایاز، حسین امانی، جواد گیاه‌شناس، آقای صالحی (متولی پناهگاه ناندل)، نرگس روحانی سراجی، وحید عرفانی، محمدرضا مومنی، علیرضا جعفری بارانی، کیوان بصیریان، هادی وحدانی، مهدی عزیزی، حسن صباح، وارطان زاکاریان، بابک شادگان، علی جعفرنژاد، شبنم زنده‌زبان، حمید یعقوبی، مارسل رودی، رینهولد مسنر، یرژی کوکوشکا، منیژه برزگر، جان کراکوئر، راب هال، فاطمه تیموری، هرلیگ کوفر، هرمان بول، فلیکس کون، هادی فوقانی.

روی جلد عکس رنگی گروهی کوه‌نورد در حال پیمایش برف زیر قله‌ای برفی است. صفحه ۲۱ رپرتاژ آگهی «گروه کوه‌نوردی شرکت سایپا» با گزارش صعود قله کازبک گرجستان در شهریور ۱۳۸۴ و عکس اعضاست. فراخوان عمومی «فرهنگ‌نامه کوه‌نوردی و غارنوردی ایران» (صفحه ۶۷)، فرم اشتراک (صفحه ۸۷) و آگهی‌های فراوان فروشگاه‌ها و تولیدکنندگان لوازم کوه‌نوردی نیز در مجله آمده است.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۴۱

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۴۱ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۸۴) با فرمت PDF، در ۱۲۰ صفحه و حجم حدود ۷۲٫۷ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۴۱ (زمستان ۱۳۸۴)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 72,7 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۲۰

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۴۰  |  شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۴۲ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *