هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۱۰؛ هیمالایا دنیایی متفاوت و شناسایی شیرکوه (بهار ۱۳۷۷)

فصلنامه کوه شماره ۱۰ – بهار ۱۳۷۷

فصلنامه کوه شماره ۱۰؛ هیمالایا دنیایی متفاوت و شناسایی شیرکوه (بهار ۱۳۷۷)

هایکر

انتشار: 9 مرداد 1405

به‌روزرسانی: 10 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۱۰ (بهار ۱۳۷۷): فهرست کامل و مرور ۳۹ مطلب، از شناسایی شیرکوه و سهند تا مصاحبه با آناتولی بوکریف، شیشاپانگما و آبشار یخی نوا.

فصلنامه کوه شماره ۱۰ در بهار ۱۳۷۷ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره دهم (سال سوم، بهار ۱۳۷۷) با «اول دفتر» و ادامه «کوهنوردی نوین در ایران» آغاز می‌شود و گزارش‌هایی از شیرکوه، غار کیکاوس، کلک‌چال، کوههای آذربایجان، ماسوله و شاه‌معلم، آبشار یخی نوا و سفرهایی در حاشیه کویر و کاشان دارد. مطالب آموزشی و پزشکی (آموزش ذهنی، کمک‌های اولیه، خواب در ارتفاع، هایپوترمی، کلاه ایمنی)، بخش هیمالایا با مصاحبه آناتولی بوکریف و شیشاپانگما، تاریخچه کوهنوردی جهان، زنان کوهنورد، گروه نجات شامونی، نامه‌ها و مطلب انگلیسی ZARD KOOH نیز در این شماره آمده است.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۱۰

جلد فصلنامه کوه شماره ۱۰ (بهار ۱۳۷۷)
جلد شماره ۱۰، بهار ۱۳۷۷
  • شماره: ۱۰ (سال سوم)
  • زمان انتشار: بهار ۱۳۷۷
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۰۰ صفحه
  • بهای روی جلد: ۴۰۰۰ ریال (روی جلد)
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • سردبیر: زیر نظر شورای نویسندگان
  • مدیر داخلی: مسعود اشرفی
  • با تشکر از: جلیل کتیبه‌ای، دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، مهدی شیرازی، رضا چهکنویی، مرتضی موسوی، مهندس شاپور صمصام، مهندس م. برزگر، مهندس مجید بنی‌هاشمی
  • ویراستار: مرضیه مرآت‌نیا
  • تایپ کامپیوتری، گرافیک و صفحه‌آرایی: فصلنامه کوه (کتایون محمدی جنیدی، فاطمه صبوری و امیرحسین صالحی جم)
  • لیتوگرافی دیجیتال: پرتوگراف
  • چاپ متن: احمدی
  • صحافی: فرنو
  • روی جلد: آزاد کوه — عکس: حسین نظر

جلد فصلنامه کوه شماره ۱۰

تیترهای روی جلد این شماره:

  • هیمالایا دنیایی متفاوت
  • شناسایی شیر کوه

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۱۰

این فهرست از روی صفحه‌ی ۳ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱شناسنامه ۱
۲اول دفتر ۲
۳کوهنوردی نوین در ایران ۴
۴شناسایی توپوگرافی شیر کوه ۸
۵غار کیکاوس یا دخمهٔ مادها ۱۰
۶آشنایی با تاریخچه کُلک چال ۱۱
۷شناسنامه کوههای آذربایجان ۱۲
۸نگاهی به دریاچهٔ ارومیه و منطقهٔ سنگنوردی توربین ۱۴
۹دوچرخه‌های کوهستان ۱۶
۱۰آبشار ماسوله و قلهٔ شاه معلم ۱۸
۱۱صعود آبشار یخی نوا ۲۰
۱۲سفری در حاشیهٔ کویر ۲۲
۱۳سفری به کاشان و صعود به قله کرکس ۲۵
۱۴حفاظت محیط کوهستان و سازمانهای غیر دولتی ۲۶
۱۵یاد یاران ۲۹
۱۶ضرورت تدوین تاریخ کوهنوردی ایران ۳۰
۱۷اخبار ۳۲
۱۸دائرةالمعارف کوهنوردی ۳۴
۱۹آموزش ذهنی برای کوهنوردی ۳۷
۲۰کمکهای اولیه ۴۰
۲۱جدول ۴۳
۲۲کوهنوردی و سلامت بدنی ۴۴
۲۳خواب در ارتفاعات ۴۶
۲۴سرمای حاصل از وزش باد، هایپوترمی، هایپوکسی ۴۸
۲۵کلاه ایمنی ۵۲
۲۶محموله‌های ایمنی ۵۴
۲۷هیمالایا دنیایی متفاوت ۵۶
۲۸مصاحبه با آناتولی بوکریف و بازماندگان اورست ۶۲
۲۹نشریات کوهنوردی جهان ۶۷
۳۰شیشاپانگما ـ ۸۰۴۶ متر ۶۹
۳۱هری روست ۷۳
۳۲تاریخچهٔ کوهنوردی جهان ۷۴
۳۳سفر در مسیر فاتحان قطب جنوب ۷۶
۳۴زنان کوهنورد ۸۰
۳۵انسانی خارق‌العاده ۸۲
۳۶گروه نجات شامونی ۸۶
۳۷توصیه‌هایی دربارهٔ عکسبرداری از غار و کوهستان ۸۹
۳۸گوناگون ۹۰
۳۹نامه‌های رسیده ۹۲
۴۰هفت سال در تبت ۹۴
۴۱ZARD KOOH ۹۶

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۱۰: «الهی، مرا آن ده که مرا آن به»

سرمقاله با نوروز آغاز می‌شود: نویسنده می‌گوید همان‌طور که پیش از سال نو خانه‌تکانی می‌کنیم، باید درون خود را هم بتکانیم تا «روز نو» معنا پیدا کند. سپس بخشی از کتاب «کویر» دکتر علی شریعتی درباره‌ی نوروز نقل شده است. در ادامه به سرمقاله‌ی شماره‌ی پیش با عنوان «بمانیم یا برویم!» اشاره می‌شود که نامه‌های فراوانی از خوانندگانِ نگران ادامه‌ی تنها نشریه‌ی کوهنوردی کشور به دنبال داشت. مجله دو راه عملی را برگزیده است: چون حدود ۴۰ درصد قیمت مجله صرف توزیع می‌شود، از کوهنوردان خواسته شده با اشتراک از مجله حمایت کنند؛ و از صاحبان کارخانه‌ها و شرکت‌های مرتبط با کوه و طبیعت و گروه‌های کوهنوردی خواسته شده با درج آگهی سهیم شوند. پس از سرمقاله، صفحه‌ای به خط خوش، شعری نوروزی با امضای صادق سرمد را آورده است.

به قلم مدیر مسئول

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۱۰

کوهنوردی نوین در ایران

نویسنده: جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۴

قسمت پنجم از مجموعه‌ی «از میان برگ‌های پراکنده‌ی تاریخ کوهنوردی» درباره‌ی گشوده شدن دیواره‌ی شمالی علم‌کوه. نویسنده یادآوری می‌کند که دومین دوشیزه‌ی ایرانی بر قله‌ی مون‌بلان، در صعود راه آلمانی‌ها، همراه گروه انگلیسی ـ ایرانی بود. سپس صعود کوهنوردان فرانسوی در تابستان ۱۳۴۵ به سرپرستی آندره پارا را شرح می‌دهد که پس از هفده روز تلاش، در ۱۶ مرداد ۱۳۴۵ به قله رسیدند. در سال ۱۳۴۶ نیز شادروان ناصر گارسچی همراه جمشید عبداللهی، محسن و حسین عدیلی، هری روست و امیر علایی تا میانه‌ی دیواره پیش رفتند. سرانجام در تابستان ۱۳۴۷ گروهی پنج‌نفره پس از هشت روز و سه شب ماندن روی دیواره، در ۱۶ مرداد راه شکاف را تا قله کامل کردند. در ادامه به صعود گروه لهستانی به سرپرستی آنتونی توکارسکی در سال ۱۳۴۸ و گشایش راه‌های جدید و به برگزاری نخستین گردهمایی «انجمن پیشگامان و پیشکسوتان کوهنوردی ایران» اشاره می‌شود.

  • تابستان ۱۳۴۵: صعود ۱۲ کوهنورد فرانسوی، از جمله دو بانو، به سرپرستی آندره پارا (Andre Parat)؛ رسیدن به قله در ساعت ۱۶ روز ۴۵/۵/۲
  • ایوت بوتن (Yvette Butin) نخستین بانویی بود که از یخچال شمال غربی و دیواره‌ی علم‌کوه صعود کرد
  • ۱۳۴۶: تلاش ناصر گارسچی، جمشید عبداللهی، محسن عدیلی، حسین عدیلی، هری روست و امیر علایی روی دیواره
  • تابستان ۱۳۴۷: ابراهیم بابایی و فریدون نجاح در ساعت ۱۵ روز ۱۶ مرداد راه شکاف را به قله رساندند؛ همراهان: کیومرث بابازاده، احمد فرزین‌نیا و غلامحسین وهابزاده
  • ۱۳۴۸: گروه دوازده‌نفره‌ی لهستانی به سرپرستی آنتونی توکارسکی ۴۰ روز در کوه‌های علم‌کوه و تخت سلیمان ماندند؛ راه VROZ با درجه‌ی سختی VI و A4

شناسایی توپوگرافی شیرکوه و مسیرهای صعود آن

نویسنده: علی مقیم | صفحه‌ی ۸

معرفی جغرافیایی و توپوگرافیک شیرکوه یزد و مسیرهای صعود آن، همراه نقشه. شیرکوه با چهار جناح بزرگ به شکل شیری خوابیده توصیف شده و بلندترین نقطه‌ی آن بین ۴۰۴۴ تا ۴۰۸۰ متر ذکر شده است. نویسنده قلل اطراف، دره‌ها و روستاهای مبدأ صعود را برمی‌شمارد و می‌گوید شیرکوه یازده مسیر صعود جداگانه و ترکیبی و حدود ده مسیر دشوار دیواره‌ای و صخره‌ای دارد. مسیر اصلی صعود از یزد به روستای ده بالا و مزرعه‌ی شیخ علیشاه، دره‌ی آریز، جان‌پناه و یال تا قله شرح داده شده است. در پایان توصیه‌هایی برای اجرای برنامه در بهار، مانند همراه داشتن وسایل کامل زمستانی و بهره‌گیری از راهنمای محلی، آمده است.

  • ارتفاع بام شیرکوه: بین ۴۰۴۴ تا ۴۰۸۰ متر
  • قلل نام‌برده: دشتک (۳۹۷۶)، آسمان‌نما (گاو و گوساله، ۳۹۰۰)، برفخانه (۳۵۰۰)، میله‌های فریدونی (۳۳۵۰)، شاخک بناوک (۳۳۰۰)، آدرشی (۳۸۵۰)، بیدم (۳۸۰۰)، منشاد (۳۹۰۰)
  • قله‌ی سوزنی ۳۷۵۰ متری در جنوب شیرکوه
  • یازده مسیر صعود و حدود ده مسیر دشوار دیواره‌ای
  • مسیر اصلی: یزد ← ده بالا (حدود ۶۰ کیلومتر آسفالته) ← مزرعه‌ی شیخ علیشاه ← دره‌ی آریز ← جان‌پناه ← خط‌الرأس ← قله

غار کیکاووس یا دخمهٔ مادها

نویسنده: حسین عیسی حاج | صفحه‌ی ۱۰

گزارشی همراه عکس درباره‌ی دخمه‌ای سنگی در دره‌ی دربند صحنه، در ۶۰ کیلومتری کرمانشاه، که مردم آن را «غار کیکاووس» می‌نامند و افسانه‌ای می‌گوید کیکاووس شاه پس از مرگ در آن دفن شده است. نویسنده ابتدا رسم دفن در دخمه‌های کنده‌شده در دل کوه در ایران باستان را توضیح می‌دهد و از دخمه‌های غرب کشور مانند اسحاق‌وند، دخمه‌ی سرپل ذهاب و دخمه‌ی روانسر نام می‌برد. سپس دخمه را وصف می‌کند: صخره‌ای با ارتفاع حدود ۱۰ تا ۱۳ متر که برای رسیدن به آن باید از رول‌کوبی‌ها و رکاب‌ها استفاده کرد، نقشی پرسپولیس‌گونه بر سر در ورودی، اتاق‌ها، کانال‌های تابوت‌مانند و سکویی که محل دفن شمرده می‌شود.

  • موقعیت: دره‌ی دربند صحنه، ۶۰ کیلومتری کرمانشاه؛ حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه با ماشین از انتهای شهر
  • ارتفاع صخره تا دخمه: حدود ۱۰ تا ۱۳ متر
  • در سال‌های ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ دو فیلم ۱۶ میلی‌متری با نام «سفرنامه‌ی بیستون» و «دخمه‌های ماد» که این غار را هم نشان می‌داد از صدا و سیمای استان و شبکه‌ی اول پخش شد
  • در مجاورت، دخمه‌ی کوچک‌تر دیگری بدون تزئینات کنده‌کاری وجود دارد

آشنایی با تاریخچه کُلک چال

نویسنده: ابراهیم صدری | صفحه‌ی ۱۱

مرور فهرست‌وار تاریخچه‌ی اردوگاه کلک‌چال در کوه‌های شمال تهران، همراه نقاشی نویسنده از تأسیسات آن. کلک‌چال منطقه‌ای در ارتفاع ۲۶۵۰ متر بین منظریه و توچال، به وسعت ده هکتار، توصیف شده و وجه تسمیه‌ی آن از روییدن گیاه گلپر («کلک») آمده است. سپس رویدادهای سال به سال آمده است: خرید منطقه از سوی دکتر حسین بنایی برای سازمان پیشاهنگی در ۱۳۴۰، ساخت تراس‌ها، استخر، زمین‌های ورزشی، برج بلند پاسداری و تأسیسات دیگر تا ۱۳۴۶، و برگزاری اردوهای پیشاهنگی بزرگ با صعود همگانی به توچال.

  • ارتفاع ۲۶۵۰ متر، مساحت ده هکتار
  • ۱۳۴۰: خرید منطقه به‌وسیله‌ی دکتر حسین بنایی برای سازمان پیشاهنگی
  • ۱۳۴۳: اردوی مشترک با شش کشور همسایه و ساخت استخر ۳۳ متری
  • برج بنا شده به نام «برج پاسداری» ۲۷ متر ارتفاع و ۱۴ متر قطر و ۱۶۸ پله داشت؛ ۱۲۵۰۰ قطعه سنگ در دیوار آن به کار رفت
  • هزینه‌ی تأسیسات ۴۲۰۰۰۰۰۰ ریال که ۳۵۰۰۰۰۰۰ ریال آن را سازمان پیشاهنگی پرداخت

شناسنامه کوههای آذربایجان (قسمت دوم) — سهند ۳۷۲۲ متر

نویسنده: بهروز خاماچی | صفحه‌ی ۱۲

قسمت دوم معرفی کوه‌های آذربایجان به توده‌ی آتشفشانی سهند اختصاص دارد. سهند در ۵۰ کیلومتری جنوب تبریز و ۴۵ کیلومتری شمال شرقی مراغه، با طولی حدود ۱۰۰ کیلومتر از شرق به غرب، دومین توده‌ی بزرگ آذربایجان پس از سبلان معرفی شده و بلندترین قله‌ی آن جام‌داغی با ارتفاع ۳۷۲۲ متر است. نویسنده قلل بالای ۳۰۰۰ متر، رودخانه‌هایی که از سهند سرچشمه می‌گیرند، تاریخچه‌ی فعالیت آتشفشانی، آثار یخچالی و روستاهای دامنه را برمی‌شمارد. نقشه‌ی منطقه‌ی سهند و عکسی از گروه کوهنوردی بانک ملی امل همراه مطلب است. مطلب ادامه دارد.

  • بلندترین قله: جام‌داغی ۳۷۲۲ متر
  • ۱۷ قله‌ی بیش از ۳۰۰۰ متر؛ از تبریز دست‌کم هشت قله‌ی بالای ۳۰۰۰ متر دیده می‌شود
  • مساحت گدازه‌ها حدود ۴۵۰۰ کیلومتر مربع؛ سن گدازه‌ها بین ۱۲ میلیون تا ۱۴۰ هزار سال
  • زیباترین سیرک یخچالی در شمال کوه سلطان‌داغی در جنوب شرقی روستای عنصرود (آستاری) به ارتفاع ۳۳۷۶ متر
  • رودها: لیقوان‌چای، صوفی‌چای، موردی‌چای، توفارقان‌چای، حلقه‌چای، سیدآواچای، اوجان‌چای، اسکوچای، قرانقوچای

رعایت نکات ایمنی در ورزش کوهنوردی (قسمت سوم)

نویسنده: تهیه و تنظیم: سلیم شالوم | صفحه‌ی ۱۳

این مطلب در فهرست مجله نیامده و ستون کناری صفحه‌ی ۱۳ است. ادامه‌ی فهرست شماره‌دار توصیه‌های ایمنی است (بندهای ۲۳ تا ۲۹): پرهیز از به کار گرفتن همه‌ی توان برای رسیدن به قله، آمادگی بدنی و فنی، توجه به انرژی لازم برای بازگشت، تغذیه‌ی سبک و پرکالری در کوه، نقش ویتامین C در سرما و ارتفاع، و نکته‌ای درباره‌ی نوشیدن آب برف. مطلب ادامه دارد.

  • بند ۲۵: انرژی لازم برای بازگشت هم‌اندازه‌ی رفتن است
  • بند ۲۷: هر صد گرم گلوکز ۴۰۰ کالری و بادام و گردو ۳۰۰ تا ۴۰۰ کالری انرژی دارد
  • بند ۲۹: آب برف املاح ندارد و افزودن قند یا نمک یا عصاره‌ی میوه توصیه شده است

نگاهی به دریاچهٔ ارومیه و منطقهٔ سنگنوردی توربین

نویسنده: علیرضا ورزم | صفحه‌ی ۱۴

بخش نخست، دریاچه‌ی ارومیه را معرفی می‌کند: معرفی آن از سوی یونسکو به‌عنوان یکی از ۵۹ ذخیره‌گاه زیستکره، مساحت، عمق، جزایر، آب و هوا، رودهای تغذیه‌کننده، جانداران آب شور و پرندگان. بخش دوم به صخره‌ی توربین (دوربون) در شمال شرقی دریاچه، روی جزیره‌ی شاهی، می‌پردازد که سنگی آتشفشانی به بلندی حدود ۲۵۰ متر است. تاریخچه‌ی گشایش مسیرهای آن آمده است: مسیر نخست در ۱۳۶۴ به‌وسیله‌ی گروه کوهنوردی نانگا و مسیرهای دیگر بین ۱۳۷۰ و ۱۳۷۲ به‌وسیله‌ی کوهنوردان تبریز. نقشه‌ی پارک ملی دریاچه‌ی ارومیه و جدول کارگاه‌های فرود همراه مطلب است.

  • مساحت دریاچه ۴۶۳/۶۰۰ هکتار، محیط ۴۶۳ کیلومتر، عمیق‌ترین نقطه حدود ۱۵ متر، عمق متوسط کمتر از ۵ متر، ۱۰۲ جزیره
  • جزیره‌ی شاهی ۲۵۲۵ هکتار و تنها جزیره‌ی مسکون؛ سطح دریاچه ۱۲۷۴ متر از سطح دریا
  • صخره‌ی توربین حدود ۲۵۰ متر بلندی دارد و از جاده‌ی تبریز ـ ارومیه قابل دسترسی است؛ قلعه‌ای به نام هلاکوخان روی جزیره است
  • ۱۳۶۴: نخستین مسیر به‌وسیله‌ی گروه کوهنوردی نانگا از سمت جنوب غربی؛ ۱۳۶۹: نصب کارگاه‌های فرود با سیمان
  • فروردین ۱۳۷۰: گشایش مسیر دوم (علیرضا ورزم، صمد شوخباف، حمید سلامتی، مسعود آقابالایی)؛ اردیبهشت ۱۳۷۰: مسیر سوم از ضلع جنوب شرقی

دوچرخه‌های کوهستان

نویسنده: امیرحسین صالحی جم | صفحه‌ی ۱۶

مقاله‌ای درباره‌ی پیدایش و رواج دوچرخه‌ی کوهستان. نویسنده از سیر تحول دوچرخه از نخستین نمونه‌های چوبی در اروپا حدود ۳۰۰ سال پیش تا ابداع دوچرخه‌ی کوهستان برای جاده‌های خاکی سخن می‌گوید و آمریکایی‌ها را از پیشگامان آن می‌داند. سپس به ورود این رشته به ایران در سال ۱۳۷۰ از طریق شرکت بازرگانی گویان و تشکیل کمیته‌ای در فدراسیون دوچرخه‌سواری در سال ۷۳ می‌پردازد. نخستین مسابقه در پیست اسکی دیزین در شهریور ۷۳، با بیش از ۱۳۰ شرکت‌کننده‌ی ۱۴ تا ۶۰ ساله، نقطه‌ی عطف این رشته در ایران معرفی شده است.

  • ۱۳۷۰: ورود رسمی دوچرخه‌ی کوهستان به ایران از طریق شرکت بازرگانی گویان
  • پیشگامان نام‌برده: مجید ثقة‌الاسلامی و علیرضا ژاله
  • ۱۳۷۳: طرح موضوع در فدراسیون دوچرخه‌سواری و پیگیری با رئیس وقت فدراسیون کوهنوردی
  • شهریور ۷۳: نخستین مسابقه در پیست اسکی دیزین با بیش از ۱۳۰ شرکت‌کننده در دو رشته و سه گروه سنی (۱۴ تا ۶۰ سال)

آبشار ماسوله و قلهٔ شاه معلم

نویسنده: دکتر مسعود حمیدی | صفحه‌ی ۱۸

معرفی ماسوله در غرب استان گیلان و برنامه‌های کوهنوردی پیرامون آن، با نقشه‌ی دستی منطقه. ماسوله روستایی با قدمت بیش از ۸۰۰ سال در ارتفاع ۱۰۰۰ متری است. مسیر رسیدن از رشت و فومن و راه بازدید از آبشار اصلی ماسوله (ارتفاع حدود ۳۰ متر، یک ساعت پیاده‌روی) شرح داده شده است. سپس صعود قله‌ی شاه معلم (۳۰۵۰ متر) از کنار منبع آب ماسوله، امامزاده ابراهیم، داره‌سر و کلبه‌های ییلاقی لشکرگاه توضیح داده شده که به طور متوسط ۵ تا ۷ ساعت طول می‌کشد. نویسنده به خطر مه و باران در گیلان هم هشدار می‌دهد.

  • ماسوله: ارتفاع ۱۰۰۰ متر، قدمت بیش از ۸۰۰ سال
  • فاصله‌ها: رشت تا فومن ۲۵ کیلومتر، فومن تا ماسوله ۳۵ کیلومتر
  • آبشار ماسوله حدود ۳۰ متر؛ یک ساعت راه از ماسوله
  • قله‌ی شاه معلم (ماسوله‌داغ) ۳۰۵۰ متر؛ صعود ۵ تا ۷ ساعت
  • قلل دیگر: خانه‌بند (۲۷۵۰)، لاسه‌سر (۲۶۵۰)، تورشوم (۲۶۰۰)، قندکله (۲۵۰۰)، آسمان‌کوه (۲۵۰۰)؛ در متن مقدمه فربو (۲۶۲۸) نیز آمده است

صعود آبشار یخی نوا

نویسنده: سعید مصلحی | صفحه‌ی ۲۰

گزارش شناسایی و صعود آبشار یخی نوا در منطقه‌ی پل مون، بر سر راه روستاهای نوا و ینگ، در شرق دماوند. آبشار نخستین بار هنگام بازگشت از شرق دماوند دیده شد و در بهمن با چند تن از باشگاه کوهنوردی دماوند شناسایی شد. بخش پایینی آبشار حدود ۱۵ متر با شیب ۸۰ تا ۸۵ درجه و بخش اصلی بالایی حدود ۸۰ متر با شیب بیش از ۹۰ درجه است. تلاش اوایل اسفند به سبب گرمای هوا و ریزش یخ نیمه‌کاره ماند. در ۱۶ و ۱۷ اسفند، نویسنده و فرشاد خلیلی صعود را در دو طول (حدود ۵۰ و ۳۵ متر) با پیچ یخ انجام دادند و فرشاد ساعت ۲:۴۵ پس از حدود چهار ساعت و ربع از آبشار بیرون آمد.

  • موقعیت: منطقه‌ی پل مون، جاده‌ی روستاهای نوا و ینگ؛ حدود دو ساعت و نیم راهپیمایی
  • بخش پایینی: حدود ۱۵ متر، شیب ۸۰ تا ۸۵ درجه؛ بخش بالایی: حدود ۸۰ متر، شیب بیش از ۹۰ درجه
  • تجهیزات: طناب ۱۱ میلی‌متری ۵۵ متری، طناب ۷ میلی‌متری ۴۰ متری، ۱۴ پیچ یخ
  • طول اول حدود ۵۰ متر با ۱۱ پیچ یخ؛ طول دوم حدود ۳۵ متر با ۵ پیچ
  • صعود در ۱۶ و ۱۷ اسفند به‌وسیله‌ی فرشاد خلیلی و نویسنده

سفری در حاشیهٔ کویر

نویسنده: گزارش و عکس‌ها از دکتر محمدرفیع جلالی | صفحه‌ی ۲۲

گزارش برنامه‌ی هیئت کوهنوردی سازمان صنایع دفاع به مناسبت روز ارتش، ۲۹ فروردین ۷۳، که به جای صعود قله، پیمایش حاشیه‌ی کویر از سمنان به سمت شاهرود در امتداد خط آهن بود. گروه با اتوبوس به سمنان رفت و از ایستگاهی متروک پیاده‌روی را شروع کرد. محاسبه‌ی نادرست فاصله باعث شد گروه شب در تاریکی راه را گم کند؛ با دنبال کردن نور چراغ‌ها و سپس صدای قطار، شبانه به خط آهن و پلی برای استراحت رسیدند. روز بعد از ایستگاه‌های گرداب و هفتخوان گذشتند؛ چند نفر به سبب تاول پا با قطار به شاهرود بازگشتند. نویسنده بر نبود تجربه‌ی نقشه‌خوانی و خطر گم شدن در کویر تأکید می‌کند.

  • برنامه: ۲۹ فروردین (سال ۷۳)، حرکت ساعت ۸ صبح از تهران به سمنان
  • آغاز پیاده‌روی ساعت ۴ بعدازظهر از اولین نیم‌ایستگاه پس از سمنان
  • فاصله‌ی دو ایستگاه حدود ۳۰ کیلومتر
  • ایستگاه‌های نام‌برده: گرداب و هفتخوان

سفری به کاشان و صعود به قله کرکس

نویسنده: حسین نظر | صفحه‌ی ۲۵

گزارشی کوتاه از برنامه‌ی سفر به کاشان و صعود قله‌ی کرکس. پس از معرفی کاشان، مسیر دسترسی از جاده‌ی نطنز و مورچه‌خورت و فرعی روستای کشه شرح داده شده است. گروه از کنار چشمه‌ی «گوارا اصفهانی‌ها» و پس از حدود ۴ ساعت به پناهگاه کرکس، ساخته‌ی دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان در ارتفاع حدود ۳۰۰۰ متر، می‌رسد. روز بعد با حدود ۳ ساعت راه از گردنه‌ی کرکس به قله‌ی ۳۸۹۵ متری صعود می‌شود. بازگشت را می‌توان به روستای ابیانه رساند. کل برنامه ۲/۵ روز است و برای اوایل بهار توصیه شده است.

  • ارتفاع قله‌ی کرکس: ۳۸۹۵ متر
  • پناهگاه کرکس در ارتفاع حدود ۳۰۰۰ متر، ساخته‌ی دانشجویان دانشگاه صنعتی اصفهان
  • مبدأ: روستای کشه؛ از پناهگاه تا قله حدود ۳ ساعت
  • روستاهای پیرامون: بیدهند، فریزهند، ابیانه
  • مدت برنامه: ۲/۵ روز

حفاظت محیط کوهستان و سازمانهای غیر دولتی

نویسنده: عباس محمدی | صفحه‌ی ۲۶

مقاله‌ای تحلیلی درباره‌ی آسیب‌های محیط کوهستان در ایران و نقش سازمان‌های غیردولتی. نویسنده عاملان تخریب را برمی‌شمارد: بهره‌برداران بزرگ، چوب‌بُران و شهرک‌سازان با مجوز قانونی، دامداران، روستانشینان، بازدیدکنندگان فصلی مانند کوهنوردان و شکارچیان، و توسعه‌ی صنعتی و راه‌سازی. نمونه‌ی آتش‌سوزی بهمن ۱۳۷۴ در جنگل‌های رودبارک (کلاردشت) را برای نشان دادن بی‌تفاوتی می‌آورد و از بهره‌برداری تجاری مانند فروش زمین در «بریر» کلاردشت انتقاد می‌کند. به گفته‌ی او، از نگاه اقتصادی میان‌مدت و درازمدت هم حفاظت از محیط زیست ضروری است.

  • بهمن ۱۳۷۴: آتش‌سوزی بخشی از جنگل‌های رودبارک (کلاردشت)
  • انتقاد از فروش زمین و تابلوی ذخیره‌ی سنگ گرانیت در منطقه‌ی «بریر» کلاردشت
  • گروه‌بندی عاملان تخریب و نقد بی‌تفاوتی دولت‌ها و جوامع

یاد یاران

نویسنده: مسعود اشرفی | صفحه‌ی ۲۹

یادنامه‌ی شادروان محمدرضا داودی، نایب‌رئیس فدراسیون کوهنوردی، که در ۱۳ بهمن ۱۳۶۸ در جریان صعود زمستانی دیواره‌ی علم‌کوه به مناسبت سالگرد انقلاب بر اثر ادم ریوی درگذشت. داودی در ۱۳۳۹ در شمیران به دنیا آمد، از نوجوانی با پدرش به کوه رفت و از ۱۳۶۲ وارد کادر اجرایی فدراسیون شد. نویسنده به شکل خاطره‌نگاری، روزهای ۱۲ و ۱۳ بهمن ۱۳۶۸ را روایت می‌کند: خبر بیماری از کلاردشت، انتقال داودی به بیمارستان تهران کلینیک، تشخیص عفونت ریه و درگذشت او در شب. پانویس می‌گوید او حدود پنج ماه پیش‌تر در برنامه‌ی UIAA در هیمالیای کشمیر به دو قله‌ی ۷۰۰۰ متری صعود کرده بود.

  • محمدرضا داودی، نایب‌رئیس فدراسیون کوهنوردی؛ تولد ۱۳۳۹ در شمیران
  • درگذشت: ۱۳ بهمن ۱۳۶۸ بر اثر ادم ریوی در جریان صعود زمستانی دیواره‌ی علم‌کوه
  • از ۱۳۶۲ عضو کادر اجرایی فدراسیون
  • حدود پنج ماه پیش از آن در برنامه‌ی بین‌المللی UIAA در هیمالیای کشمیر به دو قله‌ی ۷۰۰۰ متری صعود کرده بود
  • نام‌های دیگر در روایت: علی دوست، رضا تبریزی، دکتر کشیک

ضرورت تدوین تاریخ کوهنوردی ایران

نویسنده: بابک شمشیری | صفحه‌ی ۳۰

نویسنده هدف مطالعه‌ی تاریخ را صرفاً دانستن رویدادها یا زندگی بزرگان نمی‌داند، بلکه آن را تحلیل گذشته برای فهم علل رخدادها و تکرارپذیری آن‌ها معرفی می‌کند. به باور او، هویت فردی و ملی به شناخت تاریخ وابسته است و بی‌هویتی به تقلید و خودبیگانگی می‌انجامد. از همین رو مطالعه‌ی تاریخ در همه‌ی رشته‌های دانشگاهی جایگاه دارد. سپس به ورزش می‌رسد و بی‌توجهی به تاریخ ورزش را از ضعف‌های نظام تربیت بدنی می‌داند. نتیجه می‌گیرد که مطالعه‌ی تاریخ ورزش و کوهنوردی بخشی از علمی شدن ورزش است و باید در برنامه‌ها گنجانده شود.

  • مطالعه‌ی تاریخ ورزش یکی از جنبه‌های علمی شدن ورزش شمرده شده است
  • پیشنهاد گنجاندن تاریخ ورزش در برنامه‌های آموزشی ورزشکاران و دست‌اندرکاران

اخبار رسیده از فدراسیون کوهنوردی

صفحه‌ی ۳۲

مجموعه‌ای از خبرهای فدراسیون کوهنوردی. مرحله‌ی دوم اردوی آمادگی تیم ملی برای اعزام به اورست از ۲۶ تا ۲۸ آذر در خط‌الرأس سرکچال تا خلنو با ۳۰ نفر برگزار شد و چهارمین اردو از ۱۷ تا ۲۲ بهمن با حضور کوهنوردان خارجی، از جمله دنیس داکروز فرانسوی، اشرف امان پاکستانی و ولی‌اف قزاق، برگزار شد. خبر صعود بین‌المللی به اورست در دهه‌ی فجر، طرح سفر ۱۰ دوچرخه‌سوار به کمپ اصلی K2 در خرداد ۷۷، کلاس غارنوردی در شیرپلا، انتصاب محمدرضا معظمی به ریاست هیئت کوهنوردی استان فارس و نجات کوهنوردی جوان پس از ۵۷ ساعت در صخره‌های دره‌ی اوسون هم آمده است.

  • اردوی آمادگی ۲۶ تا ۲۸ آذر در خط‌الرأس سرکچال (۴۱۵۰) تا خلنو (۴۳۷۵ متر) با ۳۰ نفر
  • اردوی چهارم تیم ملی ۱۷ تا ۲۲ بهمن ۷۶ با ۳۰ نفر؛ مهمانان: دنیس داکروز، اشرف امان (نخستین صعودکننده‌ی پاکستانی K2) و ولی‌اف
  • سفر همایون بختیاری، دبیر کمیته‌ی روابط بین‌الملل، به نپال از ۷۶/۱۱/۲۶ تا ۷۶/۱۱/۱۰ (به همین شکل چاپ شده) برای مجوز اورست
  • کمیته‌ی دوچرخه‌ی کوهستان: سفر تیم ۱۰ نفره به کمپ اصلی K2 در خرداد ۷۷
  • اولین اردوی توجیهی غارنوردی ۱ و ۲ /۹/۷۶ در منطقه‌ی شیرپلا

دائرة‌المعارف کوهنوردی (قسمت اول)

نویسنده: والت آنس‌وُرث | ترجمه: جمشید هدایت‌نسب | صفحه‌ی ۳۴

آغاز ترجمه‌ی دنباله‌دار دائرة‌المعارف کوهنوردی والت آنس‌ورث. مقدمه‌ی مجله می‌گوید این سومین کتاب ترجمه‌شده‌ی جمشید هدایت‌نسب است و نشر آن به سبب مشکلات چاپ کتاب به صورت پیاپی در مجله انجام می‌شود؛ دو ترجمه‌ی پیشین او، اورست نوشته‌ی آهلووالیا و اورست از مسیر دشوار نوشته‌ی کریس بانینگتون، با هدیه‌ی شادروان محمدرضا داودی منتشر شده بود. زندگی‌نامه‌ی مؤلف (متولد ۱۹۲۸ در لنکاشایر، سردبیر ماهنامه‌ی «کوهنوردی و راهپیمایی» و عضو شورای کوهنوردی بریتانیا) و مقدمه‌ی کتاب که ساختار آن را در چهار بخش مکان‌ها، مردم، فنون و تجهیزات، و متفرقه توضیح می‌دهد، در این قسمت آمده است.

  • والت آنس‌ورث: تولد ۱۹۲۸ در لنکاشایر
  • کتاب به ترتیب الفبا و در چهار بخش: مکان‌ها، مردم، فنون و تجهیزات، متفرقه
  • ترجمه‌های پیشین هدایت‌نسب: اورست (آهلووالیا) و اورست از مسیر دشوار (کریس بانینگتون)

آموزش ذهنی برای کوهنوردی (قسمت سوم)

نویسنده: نیل گرشام | ترجمه: مهندس مجید بنی‌هاشمی | صفحه‌ی ۳۷

قسمت سوم این مجموعه به «تجسم فکری» و کاربرد آن در کوهنوردی و سنگنوردی می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که تصور ذهنی مسیر و حرکت‌ها، چه از درون (تصور اجرای حرکت به‌وسیله‌ی خود) و چه از بیرون (دیدن خود مانند تصویری روی صفحه)، می‌تواند مهارت را سریع‌تر و درست‌تر کند. دو نظریه درباره‌ی چگونگی اثر تجسم فکری مطرح شده و تمرین‌های شبیه‌سازی و خودتلقینی (Autogenic) معرفی شده است. نمونه‌ی تسا اندرسون (Tessa Anderson)، قهرمان پرتاب نیزه‌ی انگلستان، برای توضیح کاربرد تجسم فکری آمده است.

  • تفکیک تجسم فکری درونی و بیرونی
  • معرفی تمرین‌های شبیه‌سازی و خودتلقینی (Autogenic)
  • مثال تسا اندرسون، قهرمان پرتاب نیزه‌ی انگلستان

کمکهای اولیه (قسمت سوم)

نویسنده: تهیه و تنظیم: رضا چهکنویی | صفحه‌ی ۴۰

قسمت سوم این مجموعه به معرفی بافت‌ها و دستگاه‌های مهم بدن و آسیب‌هایی که در حوادث به آن‌ها وارد می‌شود اختصاص دارد. استخوان‌بندی (۲۰۶ استخوان، نقش محافظتی جمجمه، قفسه‌ی سینه و ستون مهره‌ها، انواع مفاصل ثابت و متحرک)، بافت عضلانی (ترکیب آن و عضلات ارادی و غیرارادی، از جمله عضله‌ی قلب و سکته‌ی قلبی) و دستگاه عصبی توضیح داده شده‌اند. به گفته‌ی نویسنده، شکستگی و دررفتگی رایج‌ترین آسیب‌های این بخش در حوادث است.

  • بدن انسان ۲۰۶ استخوان دارد؛ ستون مهره‌ها ۳۳ مهره
  • بافت عضلانی حدود ۷۵٪ آب، ۲۰٪ پروتئین و ۵ درصد چربی و مواد دیگر
  • مفصل لگن ۳۶۰ درجه دور محور خود می‌چرخد؛ مفاصل لولایی تا ۱۸۰ درجه

کوهنوردی و سلامت بدنی (قسمت دوم)

نویسنده: دکتر هرمان داتنگر | ترجمه: مهندس ابوالقاسم نوروزی | صفحه‌ی ۴۴

ادامه‌ی مقاله‌ای درباره‌ی رابطه‌ی ورزش و تندرستی در کوهنوردی. نویسنده توضیح می‌دهد که ورزیدگی بازده کار را بالا می‌برد و فرد را به «فرم» می‌رساند. بر شروع آهسته و پیشرفت منظم تأکید می‌کند و با تشبیه موتور اتومبیل، گرم شدن بدن در دقایق نخست راهپیمایی را ضروری می‌داند. بخش‌های دیگر درباره‌ی نقش دستگاه عصبی در ورزیدگی، اهمیت استراحت و اینکه همه، از جوانی تا پیری، باید ورزش کنند؛ پس از چهل سالگی ورزش ذوقی به جای مسابقه‌ای پیشنهاد شده است.

  • توصیه به حرکت آهسته در نخستین ساعت راهپیمایی
  • پس از چهل سالگی ورزش ذوقی جانشین ورزش مسابقه‌ای شود

خواب در ارتفاعات

ترجمه: دکتر علیرضا بهپور | صفحه‌ی ۴۶

مقاله‌ای درباره‌ی اختلالات خواب در ارتفاع. افرادی که در ارتفاع ۲۵۰۰ تا بالای ۸۰۰۰ متر اقامت کرده‌اند، به‌ویژه کسانی که سریع صعود می‌کنند، دچار بی‌خوابی، بیداری‌های مکرر و احساس خفگی می‌شوند. فیزیولوژی خواب و دو نوع اصلی آن (خواب با امواج آهسته و خواب REM) توضیح داده شده و تنفس دوره‌ای چین ـ استوکس (Cheyne-Stokes) و کاهش اکسیژن خون در دوره‌های قطع تنفس شرح داده شده است. به گفته‌ی مقاله، تجربه‌ی کوهنوردان در ارتفاع بالای ۷۰۰۰ متر نشان داده که مقدار کمی اکسیژن (حدود ۱ لیتر در دقیقه) کیفیت خواب را بهتر می‌کند.

  • در یک بررسی در ارتفاع ۴۳۰۰ متری، ۳۶ مورد بیداری در یک شب ثبت شد، در برابر ۲۰ مورد برای همان افراد در سطح دریا
  • اکسیژن کم (حدود ۱ لیتر در دقیقه) در بالای ۷۰۰۰ متر کیفیت خواب را بهتر می‌کند
  • هر دوره‌ی خواب REM ۵ تا ۲۰ دقیقه و تقریباً هر ۹۰ دقیقه یک بار

سرمای حاصل از وزش باد، هایپوترمی، هایپوکسی

ترجمه: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۴۸

مقاله‌ای راهنما درباره‌ی سه خطر کوهستان: سرمای ناشی از وزش باد، هایپوترمی (از دست رفتن گرمای بدن) و هایپوکسی (کمبود اکسیژن در بافت‌ها). مقدمه یادآوری می‌کند که جز سقوط و حوادث فنی، شرایط نامساعد جوی هم علت مهم آسیب و مرگ کوهنوردان است. در بخش هایپوکسی توضیح داده شده که اکسیژن حدود ۲۱ درصد هوا را تشکیل می‌دهد و نیمی از اکسیژن جو تا ارتفاع ۶۰۰۰ متر است؛ به همین سبب بالای ۸۰۰۰ متر کمترین اکسیژن در دسترس است و فعالیت با مشکلات تنفسی و بیماری حاد کوهستان (AMS) همراه می‌شود. نویسنده تأکید می‌کند که هدف، ارائه‌ی مطالب راهنمای اولیه است.

  • اکسیژن حدود ۲۱ درصد هوا؛ ۵۰ درصد اکسیژن جو تا ارتفاع ۶۰۰۰ متر
  • اشاره به بیماری حاد کوهستان (AMS)

کلاه ایمنی

ترجمه: علیرضا عطاریانی | صفحه‌ی ۵۲

ترجمه‌ی مطلبی از بولتن شرکت آلمانی ادلراید درباره‌ی اهمیت کلاه ایمنی، ساخت و مواد آن. در چکیده آمده است که سنگی که از ۱۰ متری رها شود به سرعت حدود ۱۶۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد و استخوان جمجمه در پیشانی حدود ۱۰ میلی‌متر و در پشت سر ۱/۵ میلی‌متر ضخامت دارد. سپس آزمایش‌های اصابت سنگ و چهار مرحله‌ی جذب انرژی در کلاه شرح داده شده است: فشار به رویه، حرکت کلاه و کشش تسمه‌ها، تغییر شکل پوسته، و جذب باقی‌مانده‌ی انرژی با لایه‌ی خارجی. جمجمه بیش از ۱۰۰۰ دان نیرو را تحمل نمی‌کند و نیروی حدود ۱۸۰۰ دان می‌تواند کشنده باشد.

  • سنگ رهاشده از ۱۰ متر: سرعت حدود ۱۶۰ کیلومتر در ساعت
  • سنگ یک‌کیلویی با برخورد به مانعی یک‌سانتی‌متری حدود ۵۰۰ کیلوپوند نیرو وارد می‌کند
  • آزمایش با وزنه‌ای نیم‌کره‌ای که از ارتفاع ۲ متر در دمای ۲۰ درجه رها می‌شود
  • تحمل جمجمه حداکثر ۱۰۰۰ دان؛ ۱۸۰۰ دان ممکن است مرگ‌آور باشد

محموله‌های ایمنی

نویسنده: جین زایمر | ترجمه: آرش مسبوق | صفحه‌ی ۵۴

مربی اسکی خارج از پیست توضیح می‌دهد چرا باید همیشه کوله‌پشتی ایمنی همراه داشت: جعبه‌ی کمک‌های اولیه، طناب، دوربین، غذا، سوت، چاقو، پیچ‌گوشتی، قطب‌نما، نقشه، زیرپوش اضافه، پوشش اضطراری آلومینیومی، بیل و میل بهمن. دو رویداد را نمونه می‌آورد: نوامبر گذشته در «گرند موته» گروهی از جوانان اسنوبردباز آمریکایی در طوفان با باد ۱۲۰ کیلومتری در ارتفاع ۳۰۰۰ متر گیر افتادند و دو نفر جان باختند و چهار نفر سرمازده شدند؛ و در فوریه یک اسکی‌باز زیر بهمنی به طول ۱۵ متر مدفون شد و با بیل و میل گروه پس از حدود ۵ دقیقه زنده پیدا شد. بخش پایانی درباره‌ی بیپر (علامت‌دهنده‌ی بهمن) است.

  • گرند موته: طوفان با سرعت باد ۱۲۰ کیلومتر در ساعت در ارتفاع ۳۰۰۰ متر؛ دو کشته و چهار سرمازده از گروه شش‌نفره
  • بهمن ۱۰۰ متری خارج از پیست؛ ترک بهمن ۱ متر ارتفاع و ۱۰ متر عرض، طول ۱۵ متر
  • یافتن مصدوم با میل و بیل حدود ۵ دقیقه؛ نویسنده می‌گوید بدون آن بیش از ۳۰ دقیقه طول می‌کشید

هیمالایا دنیایی متفاوت

نویسنده: نیگل نیکلسون | ترجمه: علیرضا محب‌الحجه | صفحه‌ی ۵۶

فصلی از کتاب «هیمالایا» نوشته‌ی نیگل نیکلسون که برای نوشتن آن چهار ماه در هیمالیا، قراقروم و هندوکش سفر کرده بود. مجله در مقدمه یادآوری می‌کند که متن مربوط به سال ۱۳۵۴ است و برخی جمله‌ها دیگر با وضع سال ۱۳۷۷ تطبیق ندارد. نویسنده هیمالیا را دنیایی دور از دسترس عموم وصف می‌کند که تنها کوهنوردان و باربرانشان به آن راه یافته‌اند و خطرهای آن را برمی‌شمارد: یخچال‌ها و تله‌های یخی، دیواره‌های یخی سقوط‌کننده، بهمن، تیغه‌های تیز، و آب و هوای پیش‌بینی‌ناپذیر با تابش شدید آفتاب در روز (تا ۱۴۵ درجه) و سرمای شب (تا ۴۰- درجه) و باد با سرعت حدود ۱۲۰ کیلومتر.

  • متن اصلی مربوط به سال ۱۳۵۴ خورشیدی
  • دیواره‌های یخی به پهنای حدود ۳۰۰ متر و ارتفاع ۳۰ متر
  • دما در تابش مستقیم تا ۱۴۵ درجه و در شب تا ۴۰- درجه (به همان شکل چاپ‌شده)؛ باد تا حدود ۱۲۰ کیلومتر در ساعت

مصاحبه با آناتولی بوکریف و بازماندگان اورست

نویسنده: ترجمه و تهیه و تنظیم: مهندس شاپور صمصام، مسعود اشرفی | صفحه‌ی ۶۲

چکیده‌ی ترجمه‌شده‌ی برنامه‌ی تلویزیونی لاری کینگ از شبکه‌ی CNN درباره‌ی فاجعه‌ی اورست در مه ۱۹۹۶ (اردیبهشت و خرداد ۱۳۷۵). مقدمه پدیده‌ی «صعودهای تجاری» را معرفی می‌کند که در آن مشتریان ۵۰ تا ۷۰ هزار دلار می‌پردازند. دو هیئت تجاری به سرپرستی راب هال و اسکات فیشر در طوفان گرفتار شدند و چند نفر، از جمله خود این دو، جان باختند. مهمانان برنامه که در آذر ۷۶ پخش شد: آناتولی بوکریف، راهنمای گروه فیشر؛ دکتر بک ودرز از مشتریان گروه هال که انگشتان و بینی‌اش را از دست داد؛ و دیوید بریشرز، سازنده‌ی فیلم مکس اورست. بوکریف از آغاز کار خود و پاسخ به انتقادهای کتاب جان کراکائر می‌گوید. مقدمه می‌افزاید بوکریف یک ماه پس از مصاحبه در بهمن آناپورنا جان باخت.

  • هزینه‌ی صعود تجاری: ۵۰ تا ۷۰ هزار دلار
  • راب هال پنج بار به اورست صعود کرده بود و در ۱۳۷۳ با ژانت آرنولد، یکی از مشتریانش که به قله رسیده بود، ازدواج کرد
  • برنامه‌ی لاری کینگ در آذرماه ۷۶ پخش شد
  • بوکریف یک ماه پس از مصاحبه در مسیر قله‌ی آناپورنا بر اثر سقوط بهمن جان باخت
  • در متن چاپی تاریخ حادثه «دهم مه ۱۹۷۵» آمده است

نشریات کوهنوردی جهان

صفحه‌ی ۶۷

در پی معرفی نشریات کوهنوردی جهان در شماره‌ی قبل و درخواست خوانندگان، این صفحه نشانی پستی، هزینه‌ی اشتراک سالانه با پست هوایی و ترتیب انتشار چند نشریه را آورده است، از جمله Climbing و Rock & Ice از آمریکا، High از انگلیس و بولتن UIAA از سوئیس. در کنار صفحه، آگهی انتشار نقشه‌ی راهنمای شمال توچال از سوی فصلنامه کوه در بهار ۷۷ آمده است.

  • Climbing: ۴۳ دلار آمریکا، دو ماه یک بار
  • High: ۳۰ پوند انگلیس، ماهانه
  • Rock & Ice: ۵۷ دلار آمریکا، دو ماه یک بار
  • UIAA Bulletin (برن، سوئیس): سه ماه یک بار

شیشاپانگما ـ ۸۰۴۶ متر: مه برهمه جا سایه می‌افکند (مسنر و ۱۴ هشت‌هزارمتری)

نویسنده: راینهولد مسنر | ترجمه: الهام امیرکیانی | صفحه‌ی ۶۹

روایت راینهولد مسنر از صعود شیشاپانگما (۸۰۴۶ متر)، کوچک‌ترین هشت‌هزاری، که به گفته‌ی متن، به‌تنهایی از جلگه‌ی مرتفع تبت سر برآورده است. در ماه مه ۱۹۸۱ مسنر با گروهی شامل چهار آلپ‌نورد و دو کوهنورد کم‌تجربه، از جمله گرهارد باور (عکاس و فیلمبردار) و دو همراه همیشگی‌اش دکتر اسوالد اولز و فریدل موچلختر، پس از گرفتن مجوز از انجمن کوهنوردان چین، از راه لهاسا به منطقه رفت. اردوی مبدأ در ارتفاع حدود ۵۰۰۰ متر برپا شد و جبهه‌ی شمالی هدف بود. مسنر توضیح می‌دهد که می‌خواست بدون اکسیژن مصنوعی و طناب ثابت صعود کند. در ادامه، گذر از برف عمیق و خطر بهمن و تلاش برای رسیدن به قله با فریدل روایت می‌شود.

  • ارتفاع شیشاپانگما: ۸۰۴۶ متر
  • صعود در ماه مه ۱۹۸۱
  • اردوی مبدأ در ارتفاع ۵۰۰۰ متری؛ حمل بار با گاو تبتی تا ۵۸۰۰ متر؛ اردوی کوچک در ۷۰۰۰ متر
  • پیش از گروه، کوهنوردان زن ژاپنی (از جمله یونکو تابئی) از مسیر عادی به قله رسیده بودند
  • اقامت ده روزه در ارتفاع ۴۴۰۰ متری برای هم‌هوایی

هری روست

نویسنده: جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۷۳

زندگی‌نامه‌ی هری روست، کوهنورد آلمانی آشنا برای ایرانیان. او در ۱۳ دی ۱۳۰۵ در درسدن به دنیا آمد، در ۱۳۲۲ به سربازی رفت و تا ۱۳۳۴ در اسارت شوروی بود و سپس به مونیخ رفت و مهندس ماشین‌سازی شد. در ۱۳۴۳ به ایران آمد و پس از حمله‌ی ناموفق انگلیسی‌ها به شکاف سمت چپ دیواره‌ی علم‌کوه، با فضل‌الله امیرعلایی تا نزدیکی قله پیش رفت. نویسنده صعودهای او در دولومیت، آلپ غربی و اتریش را برمی‌شمارد. در ۱۳۶۱، در ۵۶ سالگی، تیغه‌ی اینومی‌نانتا در مون‌بلان را صعود کرد و در همان سال برای بار دوم دیواره‌ی شمالی آیگر را بالا رفت و در زمستان ۱۳۶۵، با بیش از ۶۰ سال سن، چند قله‌ی ۴۰۰۰ متری سوئیس را با اسکی صعود کرد.

  • تولد: ۱۳ دی ۱۳۰۵ در درسدن آلمان
  • ۱۳۲۲ سربازی؛ اسارت در شوروی تا ۱۳۳۴؛ مهاجرت به مونیخ
  • ۱۳۴۳: آمدن به ایران و صعود دیواره‌ی علم‌کوه با فضل‌الله امیرعلایی (کوهنوردان ایران در ۱۳۴۷ این راه را تا قله کامل کردند)
  • پانویس: در ۱۳۴۸ همراه صادق کرباسی نخستین صعود ثبت‌شده‌ی دیواره‌ی بیستون؛ «مسیر هری روست» در بیستون
  • تابستان ۱۳۶۴: سومین صعود تیغه‌ی «پومب ریس»؛ زمستان ۱۳۶۵: صعود چند قله‌ی ۴۰۰۰ متری سوئیس با اسکی

تاریخچهٔ کوهنوردی جهان (قسمت ششم)

نویسنده: کریس بانینگتون | ترجمه: همایون بختیاری | صفحه‌ی ۷۴

قسمت ششم این گاه‌شمار، رویدادهای کوهنوردی جهان از ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۲ را مرور می‌کند. از جمله: دومین صعود K2 به‌وسیله‌ی ژاپنی‌ها و صعود اوگر به‌وسیله‌ی بانینگتون و اسکات و بازگشت دشوار آن‌ها؛ صعود بی‌اکسیژن اورست به‌وسیله‌ی مسنر و هابلر در ۱۹۷۸ و صعود انفرادی مسنر به نانگاپاربات؛ صعود آمریکایی‌ها به K2 در همان سال؛ نخستین صعود زمستانی اورست به‌وسیله‌ی لهستانی‌ها در ۱۹۸۰ و صعود انفرادی مسنر در فصل مون‌سون؛ تحولات سنگنوردی و یخ‌نوردی ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۳؛ و در ۱۹۸۲ صعود دیواره‌ی جنوب غربی شیشاپانگما به سبک آلپی به‌وسیله‌ی انگلیسی‌ها. مطلب ادامه دارد.

  • ۱۹۷۷: صعود اوگر به‌وسیله‌ی گروه کوچک انگلیسی؛ بازگشت بانینگتون با دنده‌های شکسته و اسکات با پاهای شکسته
  • ۱۹۷۸: صعود بهاره‌ی اورست بدون اکسیژن به‌وسیله‌ی مسنر و پیتر هابلر؛ صعود انفرادی مسنر به نانگاپاربات
  • ۱۹۷۸: صعود K2 به‌وسیله‌ی آمریکایی‌ها به سرپرستی ویتاکر از گرده‌ی شمال غربی و یال ابروزی، بدون کپسول اکسیژن
  • ۱۹۸۰: نخستین صعود زمستانی اورست به‌وسیله‌ی گروه لهستانی به سرپرستی زاوادا
  • ۱۹۸۲: صعود دیواره‌ی جنوب غربی شیشاپانگما (۸۰۴۶ متر) به سبک آلپی به‌وسیله‌ی انگلیسی‌ها (در متن: باکستر جونز، مک لین تایر و اسکات)

سفر در مسیر فاتحان قطب جنوب

نویسنده: رابرت سوان | ترجمه: مهندس م. برزگر (خلیلی) | صفحه‌ی ۷۶

روایت رابرت سوان از سفر سه‌نفره با گرت وود و راجر مهر به سوی قطب جنوب، به یاد فاتحان آن، بدون هیچ وسیله‌ی ارتباطی. پس از یک سال برنامه‌ریزی، آن‌ها روز ۳ نوامبر، آغاز تابستان قاره‌ی جنوبی، از هوت پوینت با اسکی حرکت کردند و سورتمه‌هایی حدود ۱۵۰ کیلوگرمی را می‌کشیدند که سوخت و غذای سه ماه را حمل می‌کرد. مسافت ۱۴۰۰ کیلومتر و نیاز روزانه‌ی ۵۱۰۰ کالری برآورد شده بود، در حالی که متخصصان ۸۰۰۰ کالری را لازم می‌دانستند. آن‌ها زباله‌های خود را حمل می‌کردند. نویسنده دشت یخی و طوفان‌ها را وصف می‌کند و یادداشت ۲۴ نوامبر را نقل می‌کند که ۳۴۰ کیلومتر را پیموده بودند.

  • اعضا: رابرت سوان، گرت وود، راجر مهر
  • آغاز: ۳ نوامبر از هوت پوینت
  • وزن هر سورتمه حدود ۱۵۰ کیلوگرم
  • مسافت ۱۴۰۰ کیلومتر؛ انرژی روزانه ۵۱۰۰ کالری (توصیه‌ی متخصصان ۸۰۰۰ کالری)
  • ۲۴ نوامبر: ۳۴۰ کیلومتر پیموده شده بود

زنان کوهنورد (قسمت دوم) — مصاحبهٔ ژان کودری با شانتال مادویی

نویسنده: ژان کودری | ترجمه: فاطمه تیموری | صفحه‌ی ۸۰

قسمت دوم مجموعه‌ی گفت‌وگو با زنان کوهنورد فرانسوی که در مجله‌ی «اسکی، آلپینیسم»، نشریه‌ی سالانه‌ی مدرسه‌ی اسکی و کوهنوردی فرانسه، چاپ شده بود. این بخش گفت‌وگوی ژان کودری با شانتال مادویی است که فیزیوتراپی خوانده اما سال‌هاست خود را وقف کوهنوردی و ماجراجویی کرده است. مادویی از پانزده سالگی کوهنوردی را در آلپ آغاز کرد و سپس در آند، آرژانتین، کانادا و هیمالیا صعود کرد. او از انگیزه‌هایش، از جمله مناظر و عشق به سفر، و از صعود با یک کوهنورد اهل باسک اسپانیا به جبهه‌ی جنوبی آناپورنا می‌گوید.

  • شانتال مادویی کوهنوردی را از ۱۵ سالگی در آلپ آغاز کرد
  • صعود در آند، آرژانتین، کانادا و هیمالیا
  • شرپاها در نپال او را «خواهر کوچولو»، «خواهر بزرگ» یا «خاله» می‌نامیدند
  • مسیرهایی در فرانسه از جمله «یوری باردیل (Bardyll tori)» و مسیر واک در گراند ژوراس

انسانی خارق‌العاده — داستان زندگی پر فراز و نشیب آلکس لوِه

نویسنده: آلیسون اُسیوز | ترجمه: کتایون م. جنیدی (عرب) | صفحه‌ی ۸۲

مقاله‌ای درباره‌ی آلکس لوه، کوهنورد ۳۸ ساله‌ی آمریکایی. در ژوئن ۱۹۹۵ سه جوان اسپانیایی در هوای نامساعد در دنالی گرفتار شدند. لوه، اسکات بکز و مارک توایت با هلیکوپتر به ارتفاع ۵۹۴۰ متری برده شدند و پس از ۱۸۳ متر فرود از جناح غربی به دو نفر بازمانده رسیدند؛ لوه یکی از آن‌ها را بر پشت و با کمک طناب به محل فرود هلیکوپتر رساند. در همان سفر، او و کنراد آنکر برای نجات کوهنوردان تایوانی هم تلاش کردند. لوه پیش‌تر دنالی را در ۶ ساعت تا ارتفاع ۴۲۶۴ متر و پس از آن به قله صعود کرده بود. مقاله او را از بهترین کوهنوردان آمریکا معرفی می‌کند و از مسیرهای سخت او، از جمله پیمودن مسیر «مون فلاور» در کوه هانتر طی ۲۸ ساعت، یاد می‌کند.

  • ژوئن ۱۹۹۵: نجات کوهنوردان اسپانیایی در دنالی با اسکات بکز و مارک توایت
  • هلیکوپتر آن‌ها را به ارتفاع ۵۹۴۰ متری رساند؛ فرود ۱۸۳ متری تا مصدومان
  • طبق متن، رکورد قبلی او از پایگاه تا قله در ۱۹۸۶، ۱۸/۵ ساعت بود که در شرایط هوایی بهتر به نصف کاهش یافت
  • پیمودن مسیر «مون فلاور» در کوه هانتر طی ۲۸ ساعت
  • درجه‌ی سختی مسیرها بر اساس درجه‌بندی آمریکایی ذکر شده است

گروه نجات شامونی

ترجمه: مریم خراسانی (حامد) | صفحه‌ی ۸۶

گزارشی درباره‌ی گروه نجات شامونی و حوادث کوهنوردی در منطقه‌ی مون‌بلان. مقاله با مرگ یک جوان انگلیسی آغاز می‌شود که در ماه آوریل پیش از رسیدن به پناهگاه، بر اثر پاره شدن طناب در شکاف یخی سقوط کرد. به گفته‌ی مقاله، گروه نجات شامونی در اوج فصل روزانه به طور متوسط ده بار برای نجات مصدومان فراخوانده می‌شود. علت‌های حوادث (سقوط در شکاف یخی، بهمن، ریزش سنگ، افت دمای بدن، بی‌تجربگی) و آمار مصدومان آمده است. بخشی با عنوان «بیمارستان شامونی در اشغال کوهنوردان انگلیسی» نشان می‌دهد که بیشتر قربانیان خارجی و حدود ۲۲ درصد انگلیسی‌اند. تحول گروه‌های نجات در آلپ از داوطلبانه به حرفه‌ای هم مرور شده است.

  • میزان مرگ‌ومیر حوادث منطقه‌ی شامونی حدود ۹ درصد، یعنی حدود ۵۰ نفر در سال؛ متوسط سن ۳۲ سال و ۸۷ درصد مرد
  • حدود ۴۰ درصد حوادث برای خارجی‌ها؛ ۲۲ درصد انگلیسی
  • ۸۳ درصد مصدومان ۱۰۰ یا ۹۰ درصد بهبود می‌یابند؛ ۱۲ درصد می‌میرند (به همان شکل چاپ‌شده)
  • گروه نجات در اوج فصل روزانه به طور متوسط ده بار فراخوانده می‌شود

توصیه‌هایی دربارهٔ عکسبرداری از غار و کوهستان

نویسنده: ترجمه و تنظیم: ایرج طریقی جاوید | صفحه‌ی ۸۹

راهنمای کوتاه عکاسی در غار و کوهستان. نویسنده توصیه می‌کند پیش از عکاسی در این محیط‌ها مهارت‌های بدنی لازم کسب شود و برای این کار دوربین‌های معمولی را از دوربین‌های خودکار مناسب‌تر می‌داند، چون دوربین خودکار در سرمای شدید و رطوبت زیاد دچار اشتباه می‌شود. استفاده از فیلترهای خاکستری، فیلتر ماوراء بنفش و پولاریزه در عکاسی رنگی، فیلترهای زرد و نارنجی در عکاسی سیاه و سفید، فیلم‌های با حساسیت ۴۰۰ و بالاتر، نگهداری دوربین در جعبه‌ی ضدآب و استفاده از فلاش و لامپ‌های تنگستنی در غار توضیح داده شده است.

  • توصیه به فیلم با حساسیت ۴۰۰ و بالاتر برای عکس سیاه و سفید یا رنگی در غار
  • فیلتر پولاریزه برای کاهش بازتاب برف و آب

گوناگون

صفحه‌ی ۹۰

صفحه‌ای با چند مطلب کوتاه. «یک خاطره» از شهرام رحیمیان: در بهار ۷۶، در راه پناهگاه شیرپلا به کلک‌چال، روی برف و یخ گردنه‌ی کلک‌چال لیز خورد و تا نزدیکی رودخانه پایین رفت. «داستان‌هایی از تاریخ» به ترجمه‌ی مجید جلیلوند: روایتی درباره‌ی کوه بیستون و چوپانی که در سال ۱۷۴۱ میلادی با افروختن آتش بر قله، آمدن نادرشاه را خوشامد گفت. «نمایشگاه عکس امید» به ترجمه‌ی مهندس م. برزگر (خلیلی): رضا، عکاس نشنال جئوگرافیک، به کودکان آواره‌ی رواندا عکاسی آموخت و با عکس‌هایشان ۴۵۰۰ کودک را به خانواده‌ها رساند. همچنین مطالبی درباره‌ی راه رفتن مارمولک روی آب و آثار هنری معدن نمک ویلیچکا در لهستان آمده است.

  • خاطره‌ی شهرام رحیمیان: بهار ۷۶، گردنه‌ی کلک‌چال
  • بیستون: داستان چوپان و نادرشاه در ۱۷۴۱ میلادی
  • رواندا ۱۹۹۴: ۱۲ هزار کودک در اردوگاه یونیسف؛ ۴۵۰۰ کودک به خانواده‌ها بازگشتند؛ جایزه‌ی «امید» به مبلغ ده هزار دلار
  • معدن نمک ویلیچکا نزدیک کراکو با بیش از ۷۰۰ سال کار؛ کلیسای نمکی در عمق ۱۱۰ متری؛ ثبت در فهرست یونسکو در ۱۹۷۸

نامه‌های رسیده

صفحه‌ی ۹۲

مجله گزیده‌ای از نامه‌های خوانندگان را در واکنش به سرمقاله‌ی شماره‌ی ۹، «بمانیم یا برویم!»، منتشر کرده است. نویسندگان نامه‌ها از ادامه‌ی انتشار تنها نشریه‌ی تخصصی کوهنوردی حمایت کرده‌اند. برخی خواسته‌اند دولت و جامعه‌ی کوهنوردی از مجله پشتیبانی کنند و برخی پیشنهاد آگهی و پیش‌فروش داده‌اند. یکی از نامه‌ها از معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواسته است از نشریات تخصصی حمایت کند. ستون کوتاه «بخندیم یا بگرییم!» از دفتر مجله هم به حجم نامه‌های رسیده اشاره می‌کند.

  • نویسندگان نامه‌ها: هما و رضا افشین، جلیل کتیبه‌ای، علی صناعی، علیرضا ورزم، حبیب‌الله بیگلری و دیگران

هفت سال در تبت

نویسنده: اُدری ساکلد | ترجمه: مریم خراسانی (حامد) | صفحه‌ی ۹۴

مقاله‌ای درباره‌ی افشاگری‌ها در مورد گذشته‌ی نازی هاینریش هارر، هم‌زمان با ساخت فیلم «هفت سال در تبت» به کارگردانی ژان ژاک آنو با بازی برد پیت. به نوشته‌ی مقاله، پرونده‌های بایگانی برلن نشان می‌دهد هارر از سال ۱۹۳۳ در گراتس به سازمان غیرقانونی اس‌آ پیوسته بود و در ۱۹۳۸ به عضویت اس‌اس درآمد. موفقیت او در صعود آیگر در ۱۹۳۸ از سوی دستگاه تبلیغاتی نازی بهره‌برداری شد. سپس هارر به سفر نانگاپاربات رفت، در هند در اسارت انگلیسی‌ها ماند، به تبت گریخت و با دالایی‌لاما آشنا شد. مقاله به فیلم «کندوم» درباره‌ی دالایی‌لاما هم اشاره می‌کند.

  • فیلم «هفت سال در تبت»: کارگردان ژان ژاک آنو، بازیگر برد پیت، بودجه ۶۰ میلیون دلار از «تری استار» (شعبه‌ای از سونی)
  • هارر در ۱۹۳۳ در گراتس به سازمان «استورم‌تروپس» (SA) پیوست؛ ۱۹۳۸ عضو اس‌اس
  • صعود آیگر در ۱۹۳۸ و دیدار با هیتلر
  • هارر اکنون ۸۵ سال دارد (طبق متن)
  • منبع: مجله‌ی «های»

"ZARD KOOH" a high peak at 4221 meter

نویسنده: Ali Moghim | صفحه‌ی ۹۶

بخش انگلیسی مجله، گردآوری و ویرایش شاپور صمصام. علی مقیم رشته‌کوه زردکوه بختیاری را برای خوانندگان خارجی معرفی می‌کند: مسیر از اصفهان به شهرکرد و سپس به سوی کوه‌های زاگرس، دیواره‌های دست‌نخورده و یخچال‌ها، رودهایی که به کارون می‌ریزند و مسیرهای کوچ عشایر بختیاری. بلندترین قله «کلونچین» با ارتفاع ۴۲۲۱ متر ذکر شده و گفته شده حدود ۵۰ قله‌ی ۳۰۰۰ متری و چند قله‌ی ۴۰۰۰ متری دیگر دارد. جاده‌ای که تا ارتفاع ۳۸۰۰ متر بالا می‌رود دو استان را به هم وصل می‌کند و صعود قله در دو روز ممکن است. نقشه‌ی رشته‌کوه زردکوه و عکس پانوراما همراه مطلب است. در همین بخش خبر انگلیسی «Iranian Expedition on Everest» درباره‌ی اعزام تیم ۱۷ نفره‌ی ایران در مارس ۱۹۹۸ از مسیر گردنه‌ی جنوبی آمده است.

  • بلندترین قله: Kolonchea (کلونچین) ۴۲۲۱ متر
  • حدود ۵۰ قله‌ی ۳۰۰۰ متری و چند قله‌ی ۴۰۰۰ متری دیگر
  • رودها ۱۴۰ کیلومتر آبراه برای کارون می‌سازند
  • جاده تا ارتفاع ۳۸۰۰ متر بالا می‌رود؛ صعود در دو روز
  • خبر اورست: تیم ۱۷ نفره، حرکت از تهران ۱۱ مارس ۱۹۹۸، مسیر گردنه‌ی جنوبی در نپال

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۱۰

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: علم‌کوه، دیواره‌ی شمالی علم‌کوه، یخچال شمال غربی علم‌کوه، مون‌بلان، پناهگاه شیرپلا، شیرکوه، یزد، تفت، ده بالا، مزرعه‌ی شیخ علیشاه، دره‌ی آریز، تزرجان، دشتک، آسمان‌نما، منشاد، ابرکوه، صحنه، دره‌ی دربند، کرمانشاه، اسحاق‌وند، سرپل ذهاب، روانسر، بیستون، کلک‌چال، توچال، منظریه، تهران، سهند، جام‌داغی، تبریز، مراغه، سبلان، سلطان‌داغی، کمال‌داغ، دریاچه‌ی ارومیه، قزل‌اوزن، لیقوان، اسکو، توربین، جزیره‌ی شاهی.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: آندره پارا، ایوت بوتن، ناصر گارسچی، جمشید عبداللهی، محسن عدیلی، حسین عدیلی، هری روست، امیر علایی، ابراهیم بابایی، فریدون نجاح، کیومرث بابازاده، احمد فرزین‌نیا، غلامحسین وهابزاده، آنتونی توکارسکی، ابوالقاسم نوروزی، علی مقیم، حسین نظر، آیتی‌زاده، حسین عیسی حاج، ابراهیم صدری، دکتر حسین بنایی، بهروز خاماچی، سلیم شالوم، علیرضا ورزم، صمد شوخباف، حمید سلامتی، مسعود آقابالایی، کامران مختاری، حبیب عرب، داوود نادری، امیرحسین صالحی جم، مجید ثقة‌الاسلامی، علیرضا ژاله، دکتر مسعود حمیدی، سعید مصلحی، فرشاد خلیلی، دکتر محمدرفیع جلالی، عباس محمدی، محمدرضا داودی، مسعود اشرفی.

روی جلد عکسی از «آزاد کوه» از حسین نظر است و پشت جلد داخلی پوستر ۵۰×۷۰ فدراسیون کوهنوردی به یاد صعود تیم ملی به گاشربروم ۲ را آگهی می‌کند (بهای ۶۵۰۰ ریال). نقشه‌های دستی شیرکوه، سهند، پارک ملی دریاچه‌ی ارومیه، ماسوله ـ شاه معلم و زردکوه، تصویر مسیرهای دیواره‌ی شمالی علم‌کوه، نقاشی تأسیسات کلک‌چال اثر ابراهیم صدری، تصویر مسیر جنوبی اورست و جدول کلمات متقاطع (صفحه‌ی ۴۳) از تصاویر و بخش‌های ویژه‌ی این شماره است. صفحه‌ی ۳ شعری نوروزی به خط خوش دارد.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۱۰

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۱۰ فصلنامه کوه (بهار ۱۳۷۷) با فرمت PDF، در ۱۰۰ صفحه و حجم حدود ۶۰٫۳ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۱۰ (بهار ۱۳۷۷)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 60,3 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۰۰

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۹  |  شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۱۱ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *