هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۱؛ نخستین شماره نشریه دوستداران طبیعت (زمستان ۱۳۷۴)

فصلنامه کوه شماره ۱ – زمستان ۱۳۷۴

فصلنامه کوه شماره ۱؛ نخستین شماره نشریه دوستداران طبیعت (زمستان ۱۳۷۴)

هایکر

انتشار: 1 مرداد 1405

به‌روزرسانی: 10 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۱، نخستین شماره «نشریه دوستداران طبیعت» در زمستان ۱۳۷۴؛ شناسنامه، معرفی جلد و فهرست کامل ۲۲ مطلب این شماره، از مسنر و ۱۴ هشت‌هزاری تا آموزش اسکی.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF15,4 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۱ نخستین شماره‌ی «فصلنامه کوه؛ نشریه دوستداران طبیعت» است که در زمستان ۱۳۷۴ به‌عنوان شماره‌ی یکِ سال اول منتشر شد. این شماره آغاز راه نشریه‌ای بود که بیش از دو دهه گزارش صعودها، آموزش و تاریخ کوهنوردی ایران را ثبت کرد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور تک‌تک مقاله‌های مهم این شماره را می‌خوانید.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۱

جلد فصلنامه کوه شماره ۱ (زمستان ۱۳۷۴) با عکس یک اسکی‌باز
جلد شماره ۱، زمستان ۱۳۷۴
  • شماره: ۱ (سال اول)
  • زمان انتشار: زمستان ۱۳۷۴
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۶۴ صفحه
  • بهای روی جلد: ۴۰۰۰ ریال (روی جلد، چاپ دوم)؛ اشتراک یک‌ساله ۱۲۰۰۰ ریال (فرم اشتراک صفحه ۵۹)
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • سردبیر: مسعود اشرفی
  • با تشکر از همیاری: دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، استاد علی قلمسیاه، جلال افتخاری
  • مدیر اجرائی: رضا چهکنوئی
  • امور گرافیک: مرتضی نظر
  • ویراستار: مهرداد فلاح
  • حروفچینی و امور کامپیوتری: حسین زاهدی
  • لیتوگرافی: علیرضائی فر
  • چاپ: زیبا

نسخه‌ی موجود در این آرشیو، چاپ دوم شماره‌ی یک است. به روایت دست‌اندرکاران مجله، از ۲٬۷۰۰ نسخه‌ی چاپ نخست، ۲٬۲۰۰ نسخه به پیشخوان رفت و ۱٬۹۲۰ نسخه برگشت خورد؛ اما در کمتر از چند ماه همین شماره خوانندگانش را پیدا کرد و به چاپ دوم رسید.

جلد فصلنامه کوه شماره ۱

روی جلد نخستین شماره، به‌جای کوهنورد، عکس یک اسکی‌باز آمده است. به گفته‌ی گردانندگان مجله، این انتخاب عمدی بود تا نشان دهد «کوه» فقط نشریه‌ی کوهنوردی نیست و به همه‌ی ورزش‌های طبیعت تعلق دارد. تیترهای روی جلد این شماره عبارت‌اند از:

  • پیامی از رینهولد مسنر!
  • کوهنوردان بزرگ جهان در ایران
  • آموزش اسکی و انتخاب وسیله

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۱

این فهرست از روی صفحه‌ی ۳ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱سرمقاله ۴
۲ویژگیهای جغرافیای طبیعی ایران ۵
۳چرا ورزش؟ چرا کوه نوردی؟ ۹
۴ماجراجویان عزیز ایرانی ۱۰
۵مسنر و ۱۴ هشت‌هزار متری ۱۱
۶با طبیعت، از طبیعت ۱۵
۷اطلاعات مرکز BANFF ۱۷
۸اتحادیه بین المللی کوهنوردی UIAA ۱۹
۹ضرورت دانش هواشناسی در محیط های طبیعی ۲۶
۱۰اخبار فدراسیون کوهنوردی ۲۷
۱۱تنها، بدون دستگاه اکسیژن، تا فراز فرازها ۲۹
۱۲اهمیت و ضرورت استاندارد وسایل کوهنوردی ۳۴
۱۳کوهستان خانه‌ماست ۳۶
۱۴آلودگی از زمین دور باد ۳۸
۱۵پیش‌گفتاری در صعودهای سرعتی ۴۱
۱۶صعود یکی از ارتفاعات جنوبی ایران بنام کوه خامی ۴۳
۱۷نگاهی به گذشته کوهنوردی ایران ۴۸
۱۸اسکی روی قوزهای برفی ۵۰
۱۹آخرین تحقیقات فدراسیون اسکی در خصوص انتخاب وسایل اسکی ۵۴
۲۰ترکیب مدرسه و اسکی در اتریش ۵۷
۲۱کوهنوردان بزرگ جهان در ایران ۵۸
۲۲Let's Familiarize With the Iranian Geography! ۶۲

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۱

سرمقاله نخستین شماره با بیتی درباره علم و قلم آغاز می‌شود و می‌گوید مجله پس از مدت‌ها گفت‌وگو با علاقه‌مندان کوهنوردی، اسکی و طبیعت به مرحله انتشار رسیده است. نام «کوه» به نشانه ثبات و پایداری انتخاب شده است. هدف‌ها شناساندن مناطق کمتر دیده‌شده طبیعت ایران و پوشش گیاهی و جانوری آن، کمک به حفظ محیط زیست، آموزش علمی ورزش‌هایی مانند کوهنوردی و اسکی و آشنایی با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی اعلام شده است. نویسنده از خوانندگان می‌خواهد با نامه، نقشه، کروکی، عکس، اسلاید و فیلم و معرفی چشمه‌ها، دریاچه‌ها، غارها و تالاب‌ها به مجله کمک کنند. در ادامه به احاطه فلات ایران با رشته‌کوه‌های البرز و زاگرس و قله‌هایی چون دماوند، سبلان و تفتان اشاره می‌کند، از مشکلات اقتصادی شروع کار می‌گوید و منتظر نظر خوانندگان می‌ماند. سرمقاله امضای فردی ندارد.

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۱

ویژگی‌های جغرافیای طبیعی ایران

نویسنده: جلال افتخاری | صفحه‌ی ۵

مقاله‌ای مروری درباره ناهمواری‌های ایران که با تنوع آب‌وهوایی کشور آغاز می‌شود: در یک زمان می‌توان سرمای زیر صفر البرز و هوای معتدل جنوب را تجربه کرد. نویسنده توضیح می‌دهد که حدود نیمی از ایران کوهستانی است و ناهمواری‌ها را در چهار دسته تقسیم می‌کند: کوه‌های شمالی (آذربایجان، تالش، البرز و کوه‌های خراسان)، رشته زاگرس، کوه‌های مرکزی و کوه‌های شرقی. برای هر بخش قله‌های شاخص، ارتفاع‌ها و ویژگی‌های زمین‌شناسی مانند منشأ آتشفشانی سهند، سبلان و دماوند و لرزه‌خیزی خراسان آمده است. در بخش کوه‌های مرکزی از قهرود، کرکس، شیرکوه، بارز و هزار و بزمان نام برده شده و مقاله با فهرست شش منبع پایان می‌یابد.

  • حدود نیمی از مساحت ایران کوهستانی معرفی شده است
  • تقسیم ناهمواری‌ها به چهار دسته: کوه‌های شمالی، زاگرس، کوه‌های مرکزی، کوه‌های شرقی
  • سبلان با ارتفاع ۴۸۱۱ متر و سهند ۳۷۱۰ متر به‌عنوان دو آتشفشان خاموش آذربایجان آمده‌اند
  • طول رشته البرز حدود ۶۰۰ کیلومتر ذکر شده است
  • در کوه‌های خراسان، قله شاه‌جهان در آلاداغ و کوه‌های بینالود جزو بلندترین‌ها آمده‌اند

چرا ورزش؟ چرا کوه‌نوردی؟

نویسنده: دکتر حسن نیکونام | صفحه‌ی ۹

یادداشتی ادبی و اخلاقی درباره فلسفه ورزش و جایگاه کوهنوردی. نویسنده با اشاره به گذر انسان از غار به شهر و صنعت، ورزش را راهی برای رهایی از فشارهای زندگی صنعتی و نماد صلح و دوستی می‌داند و از سنت زورخانه، پهلوانی و عیاری در ایران به‌عنوان میراث ورزشی یاد می‌کند. او از گرایش ورزش به مدال‌گرایی و نمایش انتقاد می‌کند و کوهنوردی را ورزشی معرفی می‌کند که حریف آن خود طبیعت است، تماشاگر و رسانه ندارد و پاداشش همان تجربه رسیدن به قله و فروتنی در برابر کوه است.

  • کوه در این یادداشت «کلاس درس» طبیعت معرفی شده است
  • تأکید بر نبود رقابت و مدال و رده‌بندی در کوهنوردی

ماجراجویان عزیز ایرانی!

نویسنده: رینهولد مسنر | ترجمه: حسن سوداگر | صفحه‌ی ۱۰

پیام کوتاه رینهولد مسنر به کوهنوردان ایرانی که متن انگلیسی ماشین‌شده آن همراه با امضای او و ترجمه فارسی چاپ شده است. مسنر می‌نویسد بیست‌وپنج سال پیش، در بهار ۱۹۷۱، برای صعود دماوند به ایران آمده اما در نزدیکی قله به‌دلیل توفان، مه غلیظ و برف تازه ناچار به بازگشت شده است. او از تمایلش برای بازگشت به ایران، نه فقط برای دماوند بلکه برای دیدن کویرها، دیواره‌های سنگی و فرهنگ ایران، می‌گوید و از ایرانیان می‌خواهد طبیعت وحشی کشورشان را پاک و دست‌نخورده نگه دارند؛ به اعتقاد او جاده، تله‌کابین و هلیکوپتر زیبایی کوهستان را از بین می‌برد، همان‌طور که در نقاط شلوغ آلپ و اورست رخ داده است.

  • تلاش مسنر برای صعود دماوند در بهار ۱۹۷۱ در نزدیکی قله متوقف شد
  • متن انگلیسی پیام با امضای مسنر در کنار ترجمه چاپ شده است
  • روی جلد با عنوان «پیامی از رینهولد مسنر!» به آن اشاره شده است

مسنر و ۱۴ هشت‌هزار متری

نویسنده: رینهولد مسنر (متن کتاب؛ با مقدمه کریس بانینگتون و مقدمه ناشر) | صفحه‌ی ۱۱

بخش نخست ترجمه‌ای از کتاب مسنر درباره صعود چهارده قله هشت‌هزار متری. پس از جمله‌هایی از کریس بانینگتون و مقدمه ناشر (مسنر متولد ۱۹۴۴ در جنوب تیرول، صعود یروپاخا در آند در ۱۹۶۹ و نانگاپاربات در ۱۹۷۰)، جدول مشخصات چهارده قله هشت‌هزاری با ارتفاع به متر و فوت و نقشه موقعیت آن‌ها آمده است. سپس مسنر از بازگشتش با هانس کامرلندر به قرارگاه در ۱۷ اکتبر ۱۹۸۶ پس از صعود لوتسه، یعنی پایان پروژه‌ای شانزده‌ساله، می‌گوید و تاریخچه کوهنوردی هشت‌هزاری را مرور می‌کند: تلاش مامری روی نانگاپاربات در ۱۸۹۵، تلاش‌های انگلیسی‌ها روی اورست در ۱۹۲۱ تا ۱۹۲۴، فتح آناپورنا در ۱۹۵۰ و صعود همه چهارده قله تا ۱۹۶۴. مطلب با «ادامه دارد» تمام می‌شود.

  • پایان پروژه چهارده هشت‌هزاری مسنر: ۱۷ اکتبر ۱۹۸۶ پس از لوتسه، همراه هانس کامرلندر
  • آناپورنا نخستین هشت‌هزاری صعودشده (۱۹۵۰، لاشنال و هرزوگ، بدون اکسیژن)
  • آلبرت فردریک مامری در ۱۸۹۵ روی نانگاپاربات ناپدید شد
  • ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۴: صعود هر چهارده قله هشت‌هزار متری
  • جدول: اورست ۸۸۴۸ متر، K2 ۸۶۱۱ متر، کانگچنجونگا ۸۵۸۶ متر، … گاشربروم ۲ ۸۰۳۵ متر

با طبیعت، از طبیعت: سیر و سفر با دوربین عکاسی

نویسنده: استاد علی قلمسیاه | صفحه‌ی ۱۵

قسمت اول یک سلسله مقاله درباره عکاسی از طبیعت. نویسنده ابتدا مفهوم طبیعت و فاصله گرفتن انسان شهرنشین از آن را شرح می‌دهد و عکاسی را راهی برای ثبت و ماندگار کردن تجربه حضور در طبیعت می‌داند. سپس فهرستی از پرسش‌هایی که عکاس پیش از سفر باید به آن‌ها پاسخ دهد ارائه می‌کند: مقصد و شناخت محل، همراهان، سوژه‌های مورد علاقه، ترکیب‌بندی آسمان و زمین و آب، شناخت دوربین و لنز و فیلتر و فیلم، و آمادگی برای برخورد با جانوران وحشی. تأکید او بر این است که عکس خوب اتفاقی به دست نمی‌آید و آمادگی جسمانی و تمرین ورزشی هم بخشی از مهارت عکاس طبیعت است.

  • مقاله با «ادامه دارد» تمام می‌شود و وعده بخش بعدی را می‌دهد
  • عکس‌ها: قله منار در منطقه علم‌کوه و قلل زردکوه (عکس از رضا تبریزی) و قله‌ای دیگر با عکس مسعود اشرفی

اطلاعات مرکز BANFF

ترجمه: حسن سوداگر | صفحه‌ی ۱۷

گزارشی از جشنواره‌های کتاب و فیلم کوهستان بنف در کانادا. در دومین جشنواره سالانه کتاب کوهنوردی بنف، ۸۰ عنوان کتاب در شش گروه شرکت داشتند و ۲۶ کتاب به مرحله نهایی رسیدند؛ برندگان شاخه‌ها از جمله کتاب «K2، داستان کوه رام‌نشدنی» از جیم کوران معرفی و جایزه‌های نقدی و اعضای هیئت داوران ذکر شده است. در بخش بیستمین جشنواره فیلم کوهستان بنف، جایزه بزرگ به فیلمی آلمانی درباره منطقه زانسکار رسید و فیلم‌های برتر در شاخه‌های صعود، ورزش‌های کوهستانی، محیط زیست و انتخاب تماشاگران معرفی شده‌اند. طبق گزارش، این رویداد سه‌روزه بود و حدود ۵ هزار نفر در آن شرکت کردند.

  • دومین جشنواره کتاب کوهنوردی بنف: ۸۰ عنوان، ۶ گروه، ۲۶ کتاب در فهرست نهایی
  • جایزه بزرگ جشنواره فیلم: فیلم آلمانی «در پشت دیوارهای یخی» درباره زانسکار
  • بهترین فیلم صعود: «فرزند باد» از بیل نوبل (کانادا) درباره جان کلارک
  • جایزه انتخاب مردم: «فرار از تبت»
  • سخنرانان مهمان: لین هیل و هنریش هارر

اتحادیه بین‌المللی کوهنوردی (UIAA)

ترجمه: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۱۹

مجموعه‌ای مفصل از اخبار و گزارش‌های UIAA. ابتدا اهداف و کمیسیون‌های اتحادیه معرفی می‌شود و سپس عضویت افتخاری سه کوهنورد شرح داده می‌شود: سر ادموند هیلاری (بهار ۱۹۹۳، چهلمین سالگرد صعود اورست)، دکتر کارلو سگانتزینی و والتر بوناتی (مصوب اجلاس اکتبر ۱۹۹۴ در ترکیه). در ادامه نرخ‌های جدید حق صعود قله‌های پاکستان (از جمله K2) و هند، تصمیم هند برای محدود کردن تعداد اعضای گروه‌ها، صعود ۱۹۹۵ لونگسر کانگری، اعطای مدال کینگ آلبرت، صعودهای اورست در ۱۹۹۵ و رکوردهای آن، درگذشت واندا روتکیویچ، صعود دو کوهنورد زن چینی، راه‌اندازی تلفن ماهواره‌ای در نپال، توصیه‌های زیست‌محیطی اجلاس ۱۹۹۵ آفریقای جنوبی و یادواره دکتر پیترو سگانتینی، رئیس UIAA (۱۹۴۰–۱۹۹۵)، آمده است.

  • عضویت افتخاری هیلاری در بهار ۱۹۹۳ با حضور لرد جان هانت
  • بوناتی: متولد ۱۹۳۰ در برگامو؛ درخشان‌ترین دوره فعالیت ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۵
  • نرخ جدید حق صعود K2 (۸۶۱۱ متر) برای گروه ۵ نفره: ۹ هزار دلار و برای هر نفر اضافه هزار دلار
  • طبق متن، در ۱۹۹۵ حدود ۶۷ نفر از تبت به قله اورست رسیدند و تا آن زمان بیش از ۶۰۰ نفر اورست را صعود کرده بودند
  • شرپا آنگ ریتا تا آن زمان ۹ بار اورست را صعود کرده بود

ضرورت دانش هواشناسی در محیط‌های طبیعی

نویسنده: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۲۶

قسمت نخست مقاله‌ای آموزشی درباره ارتباط هواشناسی و ورزش‌های طبیعت. نویسنده توضیح می‌دهد که ورزش‌های امروزی بر پایه علم و برنامه‌ریزی انجام می‌شوند و در رشته‌هایی که در طبیعت اجرا می‌شوند، آگاهی از وضع هوا شرط موفقیت و ایمنی است؛ حتی بهترین کوهنورد با بهترین تجهیزات اگر شرایط جوی نامناسب باشد ممکن است موفق نشود یا بازنگردد. سپس مقدمات آشنایی با کره زمین و سه بخش اصلی آن، یعنی لیتوسفر، هیدروسفر و اتمسفر، را شرح می‌دهد. مجله وعده داده است در هر شماره مطالبی در این زمینه چاپ کند.

  • تقسیم کره زمین به لیتوسفر، هیدروسفر و اتمسفر
  • مقاله با «دنباله دارد» پایان می‌یابد

اخبار فدراسیون کوهنوردی

صفحه‌ی ۲۷

گزارش فعالیت‌های فدراسیون کوهنوردی در سال ۱۳۷۴. اعزام سه سنگ‌نورد به مسابقات قهرمانی آسیا در سنگاپور، گشایش مسیر جدید روی دیواره دمیرکازیک در ترکیه و صعود شش کوهنورد ایرانی به قله کمونیزم (۷۴۹۵ متر، بلندترین قله تاجیکستان) از فعالیت‌های برون‌مرزی ذکر شده است. حضور فدراسیون در هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و نمایشگاه‌های دیگر، برگزاری کلاس‌های طراحی مسیر و مربیگری با حضور دو مربی فرانسوی در همدان و کرمانشاه، استعفای دو رئیس کمیته، طرح آمارگیری کوه‌پیمایان شمال تهران، بازسازی دیوار غربی پناهگاه رودبارک، تکمیل خوابگاه بانوان در شیرپلا، افتتاح جان‌پناه علی امیری در سنگ سیاه و تعمیر جان‌پناه‌های ۴ و ۵ هزار متری جبهه شمالی دماوند از دیگر خبرهاست.

  • تیم سنگاپور: ناصر سرور ماسوله، ایرج صفادوست و بابک یادگاری (رتبه‌های دوازدهم، سی‌وسوم و سی‌وششم)
  • تیم دمیرکازیک به سرپرستی اقبال افلاکی
  • تیم قله کمونیزم: غلامعباس جعفری (سرپرست)، رسول نقوی، محمد نوری، محمد زرخواه، مسعود خرم‌رودی، دکتر جلال‌الدین شهبازی
  • کلاس‌های طراحی مسیر با حضور پیر گرانژ و پیر فور از ۲۴ مهر به مدت ۱۱ روز
  • آمارگیری: حدود ۲۸ هزار کوه‌پیما در پنج مسیر شمال تهران

تنها، بدون دستگاه اکسیژن، تا فراز فرازها: نمونه‌ای از تهور، اراده، همت و پیروزی بزرگ یک زن

نویسنده: استاد جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۲۹

گزارشی درباره صعود انفرادی آلیسون هارگریوز به اورست بدون اکسیژن کمکی. مقدمه تاریخچه صعودهای اورست را مرور می‌کند: تلاش‌های ۱۹۲۲ و ۱۹۲۴ و ناپدید شدن مالوری و ایروین، صعود بدون اکسیژن مسنر و هابلر در ۱۹۷۸ و صعود جونکو تابه‌ای و فانتوگ. سپس هارگریوز، مادر ۳۳ ساله اسکاتلندی با دو فرزند ۶ و ۴ ساله، معرفی می‌شود که سال قبل ۷۰۰ متر زیر قله به‌دلیل سرمازدگی برگشته بود. او این بار از مسیر شمالی (تبت)، با کوله ۱۲ کیلویی و بدون شرپا، صعود را صبح ۲۱ اردیبهشت آغاز کرد، شب‌ها را در ۷۷۰۰ و ۸۳۰۰ متر گذراند، به قله رسید و ۲۴ اردیبهشت به قرارگاه بازگشت. در پایان خبر مرگ او و پنج کوهنورد دیگر در توفان پس از صعود K2 در ۱۳ اوت ۱۹۹۵ آمده است.

  • ارتفاع اورست در این مقاله ۸۸۷۲ متر ذکر شده است
  • شروع صعود: ساعت ۶ صبح ۲۱ اردیبهشت؛ بازگشت به قرارگاه: ۲۴ اردیبهشت
  • جونکو تابه‌ای (ژاپن) نخستین زن صعودکننده اورست (۲۶/۲/۵۴) همراه شرپا آنگ تسرینگ
  • فاجعه K2: ۱۳ اوت ۱۹۹۵، شش کوهنورد از جمله هارگریوز
  • به نوشته مجله، تا پایان اوت ۱۹۹۵ تعداد قربانیان K2 در ۴۰ سال به ۴۵ نفر رسیده بود

سقوط و شکستگی استخوان پای قهرمان قله‌های ۸ هزار متری

نویسنده: استاد جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۳۳

خبری کوتاه درباره حادثه‌ای که برای رینهولد مسنر رخ داد. به نوشته مجله، مسنر پنجاه‌ساله که در صعودهای هیمالیایی آسیبی ندیده بود، شبی که کلید خانه‌اش را همراه نداشت از دیوار قصر قدیمی محل سکونتش بالا رفت و هنگام پایین آمدن در تاریکی روی سنگی افتاد و استخوان پاشنه‌اش شکست. برادرش هوبرت، که پزشک بیمارستان است، گفته بود مسنر چند ساعت تحت عمل جراحی بوده و باید چند هفته استراحت کند.

  • شکستگی استخوان پاشنه پای مسنر در اثر سقوط از دیوار خانه
  • برادرش هوبرت پزشک بیمارستان معرفی شده است

پس از ۶۶ سال، در سن ۹۰ سالگی، بر فراز کوهی در قطب

صفحه‌ی ۳۳

خبر صعود نورمن وان آمریکایی به کوهی در قطب جنوب که به نام او نامگذاری شده است. وان در ۱۹۲۸–۱۹۲۹ و در ۲۳ سالگی در سفری اکتشافی به قطب جنوب رفته بود و قله‌ای یخی و بی‌نام به ارتفاع حدود ۳ هزار متر را صعود کرده بود که «کوه نورمن» نام گرفت. شصت‌وشش سال بعد، با وجود زانوی مصنوعی، همراه همسر و سه راهنما راهی قطب شد؛ پس از یک تلاش ناموفق به‌دلیل حادثه هواپیما، صعود پنج‌روزه را با کمک طناب راهنماها انجام داد و سه روز پیش از نودمین سالروز تولدش به قله رسید.

  • صعود نخست: ۱۹۲۸–۱۹۲۹ در ۲۳ سالگی
  • صعود دوم پس از ۶۶ سال، سه روز پیش از تولد ۹۰ سالگی
  • ارتفاع کوه حدود ۳ هزار متر ذکر شده است

اهمیت و ضرورت استاندارد وسایل کوهنوردی

نویسنده: مهندس محمدتقی بهره‌ور | صفحه‌ی ۳۴

مقاله‌ای درباره معنای استاندارد و اهمیت آن در ایمنی تجهیزات کوهنوردی. نویسنده پس از تعریف واژه با استناد به فرهنگ‌ها، توضیح می‌دهد که در کوهنوردی خطای کوچک می‌تواند به مرگ منجر شود و پس از جنگ جهانی دوم و تجاری شدن وسایل، نیاز به معیار کیفی پیدا شد. کمیسیون ایمنی UIAA در ۱۹۵۱ با موضوع طناب تشکیل شد و امروز ۱۵ استاندارد برای طناب، تسمه، لباس، کارابین، تبر و کلنگ یخ، کفش، کلاه، میخ و پیچ یخ و دیگر وسایل دارد. مقاله سپس استانداردهای DIN، CEN، ASTM، ISO 9000 و دستورالعمل PPE اتحادیه اروپا را معرفی می‌کند و می‌گوید وسایل کوهنوردی در سخت‌ترین گروه محصولات (گروه ۳) قرار گرفته‌اند.

  • تشکیل کمیسیون ایمنی UIAA در ۱۹۵۱ با موضوع طناب
  • UIAA در زمان انتشار ۱۵ استاندارد برای وسایل کوهنوردی داشت
  • وسایل کوهنوردی در دستورالعمل PPE اروپا در گروه ۳ قرار دارند

کوهستان خانه ماست، محیط زیست آن را پاس بداریم

نویسنده: دکتر محمدحسین جلالی | صفحه‌ی ۳۶

نویسنده تخریب محیط زیست کوهستان را هشدار می‌دهد و عوامل انسانی آن را برمی‌شمارد: کوهنوردان، اسکی‌بازان، دامداران (با اشاره به وضع دشت لار)، معدن‌کاوی، نیروگاه‌ها و جاده‌سازی. او بر نقش کوه در تنظیم آب و هوا تأکید می‌کند و می‌نویسد نیمی از آب مصرفی اروپا از رودخانه‌های آلپ و زندگی حدود نیم میلیارد نفر در آسیا به برف هیمالیا وابسته است. از انباشت بیش از ۲۵ تن زباله در قله جنوبی اورست و آلودگی پناهگاه‌های ایران یاد می‌کند و بر پایه توصیه‌های UIAA فهرستی از راهکارها ارائه می‌دهد؛ از جمله پرهیز از قوطی‌های کنسرو، بازگرداندن زباله‌ها، سوزاندن مواد قابل اشتعال و پاکیزه نگه داشتن پناهگاه‌ها.

  • به استناد مطالعات UIAA، تا ۷۰ درصد زباله‌های ناشی از کوهنوردی قابل کاهش است
  • بیش از ۵۰۰ میلیون نفر در مناطق کوهستانی زندگی می‌کنند
  • عکس: آبشار پس‌قلعه، عکس از استاد جلیل کتیبه‌ای

آلودگی از زمین دور باد!

نویسنده: وحید عرفانی | صفحه‌ی ۳۸

مقاله‌ای درباره پیامدهای بهداشتی زباله در کوهستان و روش‌های دفع آن. نویسنده افزایش تردد مردم شهرنشین به کوه و ناآشنایی با فرهنگ کوهنوردی را عامل آلودگی می‌داند و سه پیامد را شرح می‌دهد: تولید گازهایی مانند متان، سولفید هیدروژن، دی‌اکسید و منوکسید کربن از تجزیه زباله‌های انباشته در اطراف پناهگاه‌ها؛ تکثیر حشرات و جوندگان ناقل بیماری؛ و آلوده شدن رودخانه‌ها و چشمه‌ها به میکروب‌ها و انگل‌ها. سپس سه روش دفع زباله را پیشنهاد می‌کند: ریختن در زباله‌دان‌های مسیر و جمع‌آوری منظم، دفن یا سوزاندن با رعایت فاصله از منابع آب، و انتقال زباله به پایین کوه در ظرف‌های مخصوص.

  • سه روش اصلی: زباله‌دان، دفن یا سوزاندن، حمل به پایین کوه
  • عکس: دریاچه اوان، عکس از مسعود اشرفی

پیش‌گفتاری بر صعودهای سرعتی

نویسنده: جلال رابوکی | صفحه‌ی ۴۱

نویسنده صعودهای سرعتی را روندی تازه در ایران معرفی می‌کند و آن را با شیوه قدیمی مقایسه می‌کند که کوهنوردان مثلاً تا ۱۵ روز در منطقه دنا می‌ماندند و قله‌ها را یکی‌یکی صعود می‌کردند. او نمونه‌هایی از صعودهای سرعتی ایرانی را برمی‌شمارد: دیواره علم‌کوه در یک روز از رودبارک، خط‌الرأس البرز مرکزی از دماوند تا علم‌کوه در کمتر از ۱۱ روز، خط‌الرأس اشترانکوه و زردکوه در کمتر از ۷ روز، خط‌الرأس خلنو تا آزادکوه در یک روز، صعودهای یک‌روزه دماوند از تهران از ۹ جبهه از ۱۶ جبهه آن، و صعود زمستانی یک‌روزه دماوند در ۲۳ ساعت بدون شب‌مانی. از نظر او موفقیت در این صعودها به سبک‌بار بودن، تمرین ویژه و تجربه بستگی دارد و یادآوری می‌کند که مسنر پیش از هیمالیا بیش از ۳۶ صعود سرعتی در آلپ داشته است.

  • خلنو تا آزادکوه: گروه ۵ نفره، حرکت ساعت ۵ صبح از لالان، رسیدن به آزادکوه حدود ساعت ۱۱ شب
  • دماوند از جبهه جنوبی (از بارگاه سوم) با رفت ۴٫۵ ساعت و بازگشت ۴۵ دقیقه، طبق متن
  • جبهه شرقی دماوند از معدن ملار در کمتر از ۸ ساعت
  • صعودهای سرعتی پیشرفته در هیمالیا در سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۶ توسط کوهنوردان اروپایی

«چون کوه» در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کوهنوردی

صفحه‌ی ۴۲

خبر حضور فیلم ۱۶ میلی‌متری «چون کوه» به کارگردانی محمدرضا عرب در بهار ۱۳۷۴ در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کوهنوردی ترنتو در ایتالیا. موضوع فیلم صعود فرهاد خاتمی، جانباز جنگ تحمیلی که از ناحیه پا آسیب دیده است، به قله دماوند است. به نوشته مجله، این نخستین فیلم کوهنوردی ایرانی است که در یک جشنواره بین‌المللی پذیرفته شده و در بخش مسابقه حضور داشته است. در همین صفحه از خسرو فروتنی برای ارسال عکس‌های طبیعت لرستان تشکر شده است.

  • کارگردان: محمدرضا عرب؛ جشنواره ترنتو (ایتالیا)، بهار ۱۳۷۴
  • موضوع: صعود فرهاد خاتمی به دماوند

صعود یکی از ارتفاعات جنوبی ایران به نام کوه خامی

نویسنده: رسول عارف | صفحه‌ی ۴۳

معرفی قله خامی با ارتفاع ۳۲۰۰ متر در منطقه باشت و دوگنبدان در استان کهگیلویه و بویراحمد. نویسنده می‌گوید نام خامی از یکی از دوره‌های زمین‌شناسی گرفته شده و این کوه با شکاف‌ها و سنگ‌های گوناگونش برای آموزش زمین‌شناسی و گیاه‌شناسی ارزشمند است. مسیر دسترسی از جاده شیراز به گچساران، باشت و روستاهای بین راه تا تل‌چگاه و سپس دهی متروکه به نام «برابر» شرح داده شده و مسیر جنگلی و صخره‌ای تا چشمه خامی (حدود ۲۵۰۰ متر)، محل ییلاق عشایر لر، توصیف شده است. صعود دو روز طول می‌کشد. از قله، دنا در شمال شرقی و خلیج فارس در جنوب دیده می‌شود. به نوشته مقاله، گروه کوهنوردی دانشگاه شیراز از ۱۳۶۳ تاکنون پنج بار این قله را صعود کرده و در اردیبهشت ۷۴ نخستین گروه بانوان این دانشگاه به قله رسیدند.

  • ارتفاع قله خامی: ۳۲۰۰ متر
  • چشمه خامی در ارتفاع حدود ۲۵۰۰ متر
  • راهنمای محلی گروه: کیومرث مرادی
  • قله «بل» با ارتفاع ۳۱۰۰ متر در شمال غربی دیده می‌شود
  • در جنوب قله، یخچالی دائمی به نام «برف قدح» گزارش شده است

افتتاح پناهگاه‌های کوله‌جنون اشترانکوه، کلونچی زردکوه، صُبح تفتان و گرده غربی دماوند (و دیگر خبرها)

صفحه‌ی ۴۴

مجموعه خبرهای پناهگاه‌ها و رویدادهای کوهنوردی داخلی. پناهگاه کلونچی زردکوه (۳۵۱۰ متر، ظرفیت ۱۰ نفر) و کوله‌جنون اشترانکوه (۲۹۵۰ متر، ظرفیت ۱۵ نفر) با کمک مالی شرکت مخابرات و همکاری گروه‌های محلی ساخته شدند. پناهگاه دوطبقه «صُبح» تفتان در ارتفاع ۳۲۵۰ متری، که ساخت آن از ۱۳۶۹ آغاز شده بود، در دی ماه در سالگرد درگذشت محمد داودی افتتاح شد. در همین بخش خبر نصب حدود ۷۰ پرچم راهنما در مسیر توچال، ساخت پناهگاه در گرده غربی دماوند، صعود فرهاد خاتمی به مون‌بلان، کاوش غار پراو توسط گروه آزادگان مشهد و نخستین صعود علم‌کوه با دوچرخه کوهستان آمده است.

  • کلونچی زردکوه ۳۵۱۰ متر؛ کوله‌جنون ۲۹۵۰ متر
  • پناهگاه صبح تفتان: ۳۲۰ متر مربع، در ۳۲۵۰ متری جبهه جنوب غربی؛ به پیشنهاد محمدرضا کشاورز
  • پرچم‌کوبی توچال: بیش از ۷۰ پرچم در ۱۹ مهر توسط تیم آزادکوه؛ توچال ۳۹۶۰ متر
  • فرهاد خاتمی در تابستان همان سال قله ۴۸۰۷ متری مون‌بلان را همراه محمدتقی بهره‌ور صعود کرد
  • غار پراو (۳۱۰۰ متر، کرمانشاه) با عمق ۷۵۲٫۵ متر؛ کشف در ۱۳۵۰–۵۱ توسط غارنوردان انگلیسی؛ گروه آزادگان مشهد در مهرماه در ۶۰ ساعت به انتهای غار رسید

نگاهی به گذشته کوهنوردی ایران

نویسنده: م. ک. گیلان‌پور (بازنشر) | صفحه‌ی ۴۸

بخش تاریخی شماره دو متن قدیمی را بازنشر کرده است. نخست مقاله «کوه‌نوردی ورزشی است که بشر قوانین آن را اختراع نکرده است» از مجله تربیت بدنی شماره ۲۵ سال ۱۳۲۸ (از آرشیو علی‌اصغر مریخی)، که کوهنوردی را ورزش شجاعت جسمی و روحی و رویارویی با قوانین طبیعت توصیف می‌کند و به مقایسه آن با ورزش‌های رکوردی می‌پردازد. دوم گزارش «صعود یک نفس به قله دماوند» از کاظم گیلانپور به نقل از کیهان ورزشی و مجله نیرو و راستی، درباره صعود کیومرث سپهری و محسن محسنین از جبهه جنوبی دماوند در کمتر از ۲۴ ساعت. آن دو بامداد جمعه از گردنه لومر حرکت کردند، بعدازظهر به قله رسیدند و رفت و برگشت از تهران حدود ۱۹ ساعت و ۵۷ دقیقه طول کشید. فهرست ارتفاع دماوند به روایت منابع مختلف نیز آمده است.

  • منبع مقاله اول: مجله تربیت بدنی، شماره ۲۵، ۱۳۲۸
  • منبع گزارش دوم: کیهان ورزشی شماره پیاپی ۵۸۹ و مجله نیرو و راستی شماره ۵، صفحه ۱۲ و ۱۳، سال ۱۳۲۲
  • سپهری و محسنین همراه یک زن و شوهر اتریشی حرکت کردند که در نیمه راه ماندند
  • کل مدت از پیاده شدن تا بازگشت به تهران: ۱۹ ساعت و ۵۷ دقیقه
  • عکس گروهی بر فراز قله دماوند چاپ شده است

اسکی روی قوزهای برفی، رشته‌ای که روزبه‌روز علاقه‌مندان بیشتری را به خود جلب می‌کند

نویسنده: دکتر محسن محسنین | صفحه‌ی ۵۰

معرفی رشته اسکی موگول (قوزهای برفی). نویسنده شکل گرفتن قوزها روی پیست بر اثر پیچ‌های اسکی‌بازان را توضیح می‌دهد و تاریخچه رشته را از نام اولیه «هات داگ» در اوایل دهه ۷۰ میلادی تا نخستین مسابقه رسمی بین‌المللی در ۱۹۷۵ در چروینیا ایتالیا، نخستین قهرمانی جهان در ۱۹۸۶ در فرانسه، اجرای نمایشی در المپیک کلگری و رسمی شدن در المپیک آلبرتویل ۱۹۹۲ مرور می‌کند. مقررات مسابقه، شیب و طول پیست، تجهیزات و شیوه داوری با هفت داور شرح داده شده است. به نوشته مقاله، فدراسیون اسکی ایران کمیته «سبک آزاد» را تأسیس کرده و احتمالاً نخستین مسابقه موگول در ایران برگزار خواهد شد. دو یادداشت کوتاه همین نویسنده درباره نگاه به مسیر و آمادگی جسمانی پیش از اسکی نیز در ادامه آمده است.

  • ۱۹۷۵ چروینیا: نخستین مسابقه رسمی بین‌المللی؛ برندگان M. Engi (زن، سوئیس) و S. Brooksbank (مرد، آمریکا)
  • المپیک آلبرتویل ۱۹۹۲: ادگار گروسپیرون قهرمان مردان
  • طول پیست مسابقه ۲۵۰ تا ۳۵۰ متر با شیب ۲۸ تا ۳۵ درجه
  • هفت داور: پنج داور برای پیچ‌ها و دو داور برای حرکات هوایی

آخرین تحقیقات فدراسیون اسکی در خصوص انتخاب وسایل اسکی

صفحه‌ی ۵۴

راهنمای انتخاب وسایل اسکی متناسب با سطح مهارت، منتشرشده با نشان فدراسیون اسکی جمهوری اسلامی ایران. مقاله توضیح می‌دهد که مبتدیان نباید از وسایل مخصوص اسکی‌بازان ماهر و مسابقه‌ای استفاده کنند، زیرا پیشرفتشان را کند و خطر آسیب را بیشتر می‌کند. سپس طبقه‌بندی بین‌المللی مهارت (L، A، S و I و زیرگروه‌های LA و AS) معرفی می‌شود و نحوه تعیین طول اسکی بر پایه قد، وزن و مهارت، ویژگی‌های کفش مناسب، تنظیم فیکساسیون بر اساس وزن و مهارت، و انتخاب طول چوب‌دستی با جدول تطبیق قد و طول چوب‌دستی و جدول مقایسه شماره کفش در سیستم‌های مختلف شرح داده شده است.

  • طبقه‌بندی مهارت: L مبتدی، A متوسط، S ماهر، I مسابقه‌رو
  • نمونه: برای فرد ۷۰ کیلویی با قد ۱۶۸ سانتی‌متر، اسکی ۱۷۰ (مبتدی)، ۱۸۵ (متوسط) و ۱۹۵ سانتی‌متری (ماهر)
  • طول چوب‌دستی حدود ۶۸ تا ۷۰ درصد قد اسکی‌باز

ترکیب مدرسه و اسکی در کشور اطریش

ترجمه: مهندس آرش مسیبق | صفحه‌ی ۵۷

گزارشی درباره نظام مدارس اسکی اتریش. نتایج ناامیدکننده اتریش در قهرمانی جهان ۱۹۶۷ در پورتیلو (شیلی) مسئولان را به طراحی روشی برای پیوند آموزش مدرسه‌ای و اسکی واداشت؛ کودکان ۱۰ تا ۱۴ ساله و نوجوانان بالای ۱۴ سال آموزش هدفمند اسکی را همراه تحصیل دریافت می‌کنند. نخستین دبیرستان اسکی در استمز (تیرول) تأسیس شد و سپس مدارسی در اشلادمینگ، وایدهوفن و جاهای دیگر شکل گرفت. مقاله شمار دانش‌آموزان دختر و پسر این مدارس، آموزش اسکی نوردیک و پرش، همکاری با انجمن ملی اسکی اتریش و نام قهرمانانی چون فرانتس کلامر را که از این مدارس برخاسته‌اند ذکر می‌کند و کارنامه فارغ‌التحصیلان را در مسابقات جهانی و المپیک برمی‌شمارد.

  • نقطه آغاز: نتایج قهرمانی جهان ۱۹۶۷ در پورتیلو (شیلی)
  • نخستین دبیرستان اسکی در استمز، تیرول
  • دستاوردها به روایت مقاله: ۱۲ مقام در قهرمانی جهان و ۴ مدال طلای المپیک زمستانی، و پیروزی‌های متعدد در جام جهانی
  • قهرمانان نام‌برده: فرانتس کلامر، پترا کرونبرگر، کریستین مایر، پاتریک اورتلیب، راینر سالزگبر، مایکل تریچر

کوهنوردان بزرگ جهان در ایران

صفحه‌ی ۵۸

خبری کوتاه درباره سفر برنامه‌ریزی‌شده دو کوهنورد سرشناس انگلیسی به ایران. به نوشته مجله، بر اساس برنامه شرکت «ایران کوه‌رو»، سر کریس بانینگتون، از بنیان‌گذاران شورای کوهنوردی انگلیس (BMC)، همراه داگ اسکات، رئیس وقت این شورا، تابستان سال آینده برای صعود ارتفاعات ایران و دیدار با کوهنوردان ایرانی به ایران سفر خواهند کرد. مجله یادآوری می‌کند که این دو بارها قله‌های بالای هشت هزار متر هیمالیا را صعود کرده‌اند و ترجمه کتاب بانینگتون درباره نخستین صعود جبهه جنوب غربی اورست («اورست، مسیر دشوار») منتشر شده است.

  • میزبان: شرکت ایران کوه‌رو
  • زمان: تابستان سال بعد (طبق متن)
  • روی جلد با عنوان «کوهنوردان بزرگ جهان در ایران» آمده است

Let's Familiarize With the Iranian Geography!

نویسنده: Reza Chahkanooi, Hassan Sodagar | صفحه‌ی ۶۲

مقاله‌ای به زبان انگلیسی برای معرفی جغرافیای ایران به خوانندگان غیرفارسی‌زبان که از صفحه ۶۲ آغاز می‌شود و به‌سوی صفحه ۶۰ ادامه می‌یابد. نویسندگان فلات ایران و مساحت کشور را معرفی می‌کنند، ناهمواری‌ها را در سه گروه البرز، زاگرس و کوه‌های مرکزی و منفرد شرح می‌دهند و از دماوند به‌عنوان «بام ایران» و دنا (۴۲۶۷ متر) به‌عنوان بلندترین نقطه زاگرس یاد می‌کنند. سپس رودها (کارون با ۸۹۰ کیلومتر طول، از زردکوه)، دریاچه‌ها، آب‌وهوا، پوشش گیاهی، جانوران و پیشینه تاریخی ایران به‌اختصار آمده است. در صفحه ۶۰ اطلاعات تماس و نام صاحب امتیاز و سردبیر به انگلیسی درج شده و صفحه ۶۳ نقشه ایران است.

  • مساحت ایران در متن: ۱۶۴۸۱۹۵ کیلومتر مربع
  • دنا با ۴۲۶۷ متر بلندترین قله زاگرس معرفی شده است
  • کارون: ۸۹۰ کیلومتر، تنها رود قابل کشتیرانی، سرچشمه از زردکوه بختیاری

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۱

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: البرز، زاگرس، دماوند، سبلان، سهند، تالش، آلاداغ، بینالود، هزارمسجد، کرکس، شیرکوه، دنا، تفتان، بزمان، آلپ، اورست، هیمالیا، قراقروم، نانگاپاربات، لوتسه، آناپورنا، K2، یروپاخا (آند)، علم‌کوه، زردکوه، بنف (کانادا)، زانسکار، تبت، یوسمیتی، لونگسر کانگری، لاداخ، کمونیزم، نپال، پاکستان، هند، سنگاپور، دمیرکازیک (ترکیه)، قله کمونیزم، پامیر، همدان.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: جلال افتخاری، رضا تبریزی، دکتر حسن نیکونام، رینهولد مسنر، حسن سوداگر، کریس بانینگتون، هانس کامرلندر، گونتر مسنر، آلبرت فردریک مامری، لاشنال، هرزوگ، هرمان بول، نورمن دیرنفورث، دوگال هاستون، دان ویلانز، علی قلمسیاه، مسعود اشرفی، جیم کوران، بیل نوبل، جان کلارک، جان باچار، لین هیل، هنریش هارر، ادموند هیلاری، تنزینگ نورگی، جان هانت، والتر بوناتی، کارلو سگانتزینی، پیترو سگانتینی، واندا روتکیویچ، آنگ ریتا، وارطان زاکاریان، ناصر سرور ماسوله، ایرج صفادوست، بابک یادگاری، اقبال افلاکی، غلامعباس جعفری، عبدالله عزیزی، صادق آقاجانی، کورش شاکری.

عکس‌های سیاه‌وسفید از چشم‌اندازهای ایران (دیواره‌های دنا، قله منار علم‌کوه، قلل زردکوه، دریاچه اوان، آبشار پس‌قلعه و آبشاری در لرستان) و عکس‌هایی از مسنر، هارگریوز و K2 در مجله آمده است. جدول و نقشه چهارده قله هشت‌هزاری، جدول‌های تجهیزات اسکی، عکس قدیمی صعودکنندگان روی قله دماوند در بخش تاریخی، فرم اشتراک (صفحه ۵۹) و نقشه ایران با مقاله انگلیسی در صفحه ۶۳ از دیگر بخش‌های تصویری است.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۱

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۱ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۷۴) با فرمت PDF، در ۶۴ صفحه و حجم حدود ۱۵٫۴ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۱ (زمستان ۱۳۷۴)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 15,4 مگابایت
  • تعداد صفحه ۶۴

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۲ و ۳ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *