هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۳۰؛ دره تیرستاق، آتشفشان‌های دوعاج و اشترانکوه (بهار ۱۳۸۲)

فصلنامه کوه شماره ۳۰ – بهار ۱۳۸۲

فصلنامه کوه شماره ۳۰؛ دره تیرستاق، آتشفشان‌های دوعاج و اشترانکوه (بهار ۱۳۸۲)

هایکر

انتشار: 29 مرداد 1405

به‌روزرسانی: 10 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۳۰ (بهار ۱۳۸۲): فهرست کامل و مرور ۳۶ مطلب، از دره تیرستاق و آتشفشان‌های دوعاج تا راهپیمایی بازفت و خط‌الرأس اشترانکوه.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF63,4 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۳۰ در بهار ۱۳۸۲ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره سی‌ام فصلنامه کوه (سال هشتم، بهار ۱۳۸۲) با سرمقاله‌ای نوروزی از دکتر حسن صالحی مقدم درباره فرهنگ ایرانی و فرهنگ کوهنوردی آغاز می‌شود و روی جلدش چند حلقه کارابین با عکس‌هایی از طبیعت آمده است. معرفی دره تیرستاق و قلل گت‌یال، آتشفشان‌های دوعاج در کرمان، تنگ براق، کوه بستانه در بندر لنگه، قلنج و قانلی، قله سفیدخانی و آب‌های معدنی مراغه، گزارش‌های پیمایش بازفت تا مسجدسلیمان، خط‌الرأس اشترانکوه، صعود قله شهیدان در زردکوه و بخش دوم تور دوچرخه‌سواری سبلان تا دماوند از مطالب آن است. مقاله‌هایی درباره صعودهای اورست در بهار ۲۰۰۲، بحران گردشگری هیمالیا، ماجرای نخستین صعود K2، حادثه غار پراو، سقوط هواپیماهای ایر ایندیا در مون‌بلان، چند مطلب آموزشی و پزشکی، خبرها، گزارش همایش ملی کوه‌های کردستان و مقاله‌ای انگلیسی درباره سیاه‌کوه نیز در این شماره چاپ شده است.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۳۰

جلد فصلنامه کوه شماره ۳۰ (بهار ۱۳۸۲)
جلد شماره ۳۰، بهار ۱۳۸۲
  • شماره: ۳۰ (سال هشتم)
  • زمان انتشار: بهار ۱۳۸۲
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۰۶ صفحه
  • بهای روی جلد: ۶۰۰۰ ریال
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • با تشکر از: جلیل کتیبه‌ای، دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، مهدی شیرازی، رضا چهکنویی، مرتضی موسوی، مسعود اشرفی، مهندس شاهپور صمصام، مهندس م. برزگر، علی پارسایی (که با همکاری صمیمانه در قسمت تحریریه و اجرایی، تداوم انتشار مجله را امکان‌پذیر ساخته‌اند)
  • لیتوگرافی دیجیتال: کاوش گرافیک
  • بخش اشتراک و توزیع: ایران جوادپور؛ تایپ کامپیوتری: مرضیه پارسا
  • عکس‌ها: کاظم بابرام بخش؛ طرح روی جلد: مریم نایبی

جلد فصلنامه کوه شماره ۳۰

تیترهای روی جلد این شماره:

  • فصلنامه کوه ۳۰ — KOUH Mountain Sports — ISSN 1027-104x

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۳۰

این فهرست از روی صفحه‌ی ۷ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱….. آنم آرزوست (سرمقاله) ۲
۲آشنایی با دره تیرستاق ۴
۳کوهنوردی نوین ۷
۴آتشفشان‌های دو عاج ۱۰
۵گزارش راهپیمایی بازفت – مسجدسلیمان ۱۲
۶نگاهی به گذشته ۱۷
۷گزارش خط الراس اشترانکوه ) ۱۸
۸تنگِ بُراق ۲۱
۹راهنمای ایمنی و سلامتی در کوه ۲۲
۱۰کوه بُستانه ۲۶
۱۱گزارش دوچرخه کوهستان (سبلان تا دماوند) ۲۸
۱۲آبهای معدنی مراغه ۳۳
۱۳شناسایی وصعود به قله شهیدان ۳۴
۱۴قلنج و قانلی ۳۶
۱۵نرمش وگرم کردن بدن ۳۸
۱۶از حوادث درس بیاموزیم ۴۱
۱۷آسیبهای شایع پا در کوهنوردی ۴۴
۱۸قدرت اراده ۵۰
۱۹صعودگروه‌های‌کوهنوردی به اورست در بهار ۲۰۰۲ ۵۲
۲۰بحران کاهش توریست در منطقه هیمالیا ۵۴
۲۱شورش موّجه ۵۶
۲۲نکاتی پیرامون ساز وبرگ ۶۰
۲۳نظری گذرا به غار پراو ۶۲
۲۴نکات فنی ۶۴
۲۵روی خط اینترنت ۷۰
۲۶معرفی کتابهای تازه منتشرشده ۷۱
۲۷بازتاب آفتاب ادبیات فارسی ۷۳
۲۸قله سفیدخانی ۷۴
۲۹آشنایی با گیاهان دارویی ۷۵
۳۰دلم از مرگ بیزار است ۷۶
۳۱ارتباط مرموز کوه مون‌بلان وشرکت هواپیمایی هند ۷۷
۳۲نگاهی برانتشارات سازمانها وگروهها ۷۸
۳۳جدول ۸۲
۳۴اشتراک ۸۳
۳۵واژه نامه ۸۴
۳۶دائرة‌المعارف کوهنوردی ۸۶
۳۷اخبار فدراسیون ۸۸
۳۸اخبار ۹۰
۳۹اخبارانجمن حفظ محیط کوهستان ۹۱
۴۰گزارش از همایش ملی کوههای کردستان ۹۲
۴۱پاسخ به نامه ها ۹۳
۴۲Siahkooh ۹۶

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۳۰: «….. آنم آرزوست»

سرمقاله با یادآوری انتشار سی‌امین شماره در آستانه نوروز، از ایران به‌عنوان سرزمین زرتشت، فردوسی، مولوی، حافظ و سعدی یاد می‌کند و با آوردن ابیاتی از آنان، بر حفظ میراث فرهنگی در برابر هجوم فرهنگی دوران ماهواره و رایانه تأکید دارد. نویسنده سپس به کارنامه هفت‌ساله مجله اشاره می‌کند: دو هزار و هفتصد و هفتاد و چهار صفحه و ۱۱۲۰ مقاله. او از گرایش جوانان به سکوی قهرمانی و رقابت در سالن‌ها گلایه می‌کند و «فرهنگ کوهنوردی» را با فروتنی، ایثار، صبر و جوانمردی تعریف می‌کند و یادی از جلال رابوکی و ناصر خوشه‌چین در پناهگاه کول جنون دارد. متن با تبریک نوروز به پایان می‌رسد.

به قلم حسن صالحی مقدم

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۳۰

آشنایی با دره‌ی تیرستاق و گت یال

نویسنده: ابوالحسن میرعمارتی | صفحه‌ی ۴

معرفی دره تیرستاق در مازندران، دره‌ای شرقی–غربی با طول حدود ۱۱۰ کیلومتر که جاده هراز را به جاده کندوان پیوند می‌دهد، و رشته طولانی «گت یال» در شمال آن. به نوشته مقاله گت یال بیش از ۴۰ قله فرعی و اصلی دارد، از کله‌سر (۲۶۰۰ متر) در ابتدای شرقی تا پیل‌کوه (۳۵۰۰ متر) در انتهای غربی، و بلندترین قله آن وروشت با ۴۱۵۰ متر است. نویسنده روستاهای مبدأ صعود مانند بلده، رزن، تیرستاق، کرسی و تاکر را با فاصله از جاده هراز معرفی می‌کند و مسیرهای صعود به قله‌هایی چون اسگین، ایتا، کوه گرگ و میشنو را شرح می‌دهد. از قلعه تاریخی بلده و دیواره‌های سنگ‌نوردی کنار رودخانه نیز یاد شده است. عکسی از قله سیاه‌سنگ (۳۶۵۰ متر) همراه مطلب است.

  • طول دره تیرستاق: حدود ۱۱۰ کیلومتر
  • بلندترین قله گت یال: وروشت ۴۱۵۰ متر
  • کله‌سر ۲۶۰۰ متر؛ پیل‌کوه ۳۵۰۰ متر؛ سیاه‌بند/سیاه‌سنگ ۳۶۵۰ متر
  • اسگین ۲۷۰۰ متر؛ کوه گرگ ۳۵۸۰، واکمر ۳۳۲۰ و میشنو ۳۲۰۰ متر

کوهنوردی نوین در ایران (از میان برگهای پراکنده تاریخ کوهنوردی – بخش ۱۹)

نویسنده: جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۷

بخش نوزدهم یادداشت‌های تاریخی جلیل کتیبه‌ای با یاد جلال رابوکی آغاز می‌شود؛ کوهنوردی که به نوشته نویسنده در کوهستان‌های بلند جان باخت و نامش با دماوند پیوند خورده است. سپس به فعالیت‌های سال ۱۳۶۷ می‌پردازد: تلاش بانوان کوهنورد گروه آرش، از جمله سهیلا میرزایی و فریده یزدآبادی، در دیواره‌های بیستون، گشایش راه‌هایی در دیواره‌های پل خواب و خاتون بارگاه به دست بانوان، و صعودهای کرمانشاهی‌ها در تابستان ۶۷. سرفصل‌های بخش شامل «یاری و نجات در برف دیواره‌ی بلند»، «میهمانان تیرگی میلیون ساله» و «تمرینگاه کوتاه همه‌کاره» است.

  • بهار ۱۳۶۷: صعود بانوان گروه آرش در دیواره بیستون
  • گشایش راه در دیواره‌های پل خواب و خاتون بارگاه به دست بانوان

آتشفشانهای دوعاج

نویسنده: مصطفی سلاحی | صفحه‌ی ۱۰

معرفی دو مخروط آتشفشانی کمتر شناخته‌شده «عاج بالا» و «عاج پایین» در استان کرمان. مسیر دسترسی از شهربابک به روستای جوزم و سپس دهج است. نویسنده از قله ایوب با حدود ۳۳۰۰ متر ارتفاع و غاری با دهانه حدود هشتاد متر عرض و ۶۰ متر ارتفاع و چشمه آب گوارا یاد می‌کند که مردم محل آن را به ایوب پیامبر نسبت می‌دهند. دو قله عاج به سبب رنگ روشن خاکستر آتشفشانی، شبیه عاج فیل، چنین نامیده شده‌اند و فاصله هوایی آن‌ها حدود ده کیلومتر است. بخش پایانی درباره تشخیص سازندهای آتشفشانی از کوه‌های معمولی است و اشتباه در شناسایی دهانه‌ها را یادآوری می‌کند.

  • قله ایوب: حدود ۳۳۰۰ متر
  • فاصله هوایی دو قله عاج: حدود ده کیلومتر
  • دهانه غار ایوب: حدود ۸۰ متر عرض و ۶۰ متر ارتفاع

گزارش راهپیمایی بازفت، مسجد سلیمان

نویسنده: منوچهر علیاری | صفحه‌ی ۱۲

روزشمار برنامه راهپیمایی از بازفت به مسجدسلیمان که در ۴ فروردین ۱۳۸۱ با حرکت از اصفهان آغاز شد. گروه با مینی‌بوس از شهرکرد و روستاهای شهرک و طاقانک گذشت و از تنگ درکش ورکش، اردل و دشتک به سوی کوه سالدران و روستای بهشت‌آباد رفت. مقدمه گزارش به زندگی ساده و مهمان‌نوازی عشایر بختیاری و چشم‌انداز لاله‌های واژگون منطقه چهارمحال و بختیاری می‌پردازد. عکسی از دهانه ورودی آب «شین‌بار» با آبشار پشت آن همراه مطلب است.

  • آغاز برنامه: ۱۳۸۱/۱/۴ از اصفهان
  • حرکت ساعت ۵ صبح و رسیدن به تنگ درکش ورکش ساعت ۹:۱۵

نگاهی به گذشته

ترجمه: مهندس برزگر | صفحه‌ی ۱۷

ترجمه یادداشتی کوتاه درباره عکسی تاریخی از کوهنوردان سرشناس هیمالیا که کوکوشکا در کتاب شرح زندگی خود درباره آن نوشته است. متن از داگ اسکات، مسنر، مکینتایر، وُیتک و رنه گیلینی نام می‌برد و این دیدار را به عکس معروف چرچیل، روزولت و استالین در یالتا (فوریه ۱۹۴۵) تشبیه می‌کند. به نوشته متن مکینتایر کمی بعد در آناپورنا کشته شد و کوکوشکا پس از صعود همه چهارده قله هشت‌هزاری، در جبهه جنوبی لوتسه جان باخت. متن رقابت پنهان مسنر و کوکوشکا را نیز یادآوری می‌کند.

  • کوکوشکا پس از صعود چهارده قله هشت‌هزاری در جبهه جنوبی لوتسه درگذشت
  • مکینتایر در آناپورنا کشته شد

گزارش صعود به خطالرأس اشترانکوه

نویسنده: محمد نظام‌آبادی | صفحه‌ی ۱۸

گزارش پیمایش سه‌نفره خط‌الرأس اشترانکوه در لرستان. رشته اشترانکوه حدود ۳۰ کیلومتر طول دارد و از روستای تیون نزدیک دورود تا روستای کمندان، ۱۸ کیلومتری ازنا، ادامه می‌یابد. گروه در ۲۸ خرداد ۱۳۸۱ با قطار از اراک حرکت کرد، از پناهگاه سنگی گل‌گل و یخچال چال کبود گذشت و قله‌های گل‌گل، گل‌گهر، سنبوران، میرزایی، فیالستون و سوزنی مهرجمال را به ترتیب پیمود. نقشه‌ای دستی از خط‌الرأس با ارتفاع قله‌ها و موقعیت یخچال‌ها و دریاچه‌های گهر ضمیمه است.

  • آغاز سفر: سه‌شنبه ۱۳۸۱/۳/۲۸ از اراک
  • سنبوران ۴۱۵۰ متر، بلندترین قله اشترانکوه
  • گل‌گل ۴۱۰۰، گل‌گهر ۴۰۰۰، میرزایی ۴۰۸۰، فیالستون ۳۸۰۰، سوزنی مهرجمال ۳۸۰۰، پیاره کمندان ۳۸۵۰، ازنادر ۳۸۰۰، شاه‌تخت ۳۸۰۰، کله جنون ۳۷۵۰ متر

تنگ بُراق

نویسنده: مصطفی سلاحی | صفحه‌ی ۲۱

معرفی تنگ براق، دره‌ای که رودخانه براق پیش از پیوستن به رود کر در منطقه شیراز ساخته است. به نوشته مقاله دیواره‌های عمودی تنگ حدود چهارصد متر ارتفاع دارند و در سمت چپ آن نقابی با وسعت حدود دو هکتار و چشمه‌های معلق دیده می‌شود. نویسنده از سنگی شبیه هیولای فیل و سنگ‌نوشته‌ای احتمالاً پهلوی یاد می‌کند که گنج‌یابان روی آن رنگ کشیده‌اند و خطر خرد کردن آن را گوشزد می‌کند. مسیر دسترسی: از اقلید و آسپاس به سده، سپس پنج کیلومتر و پس از تابلو، دوازده کیلومتر راه آسفالت.

  • ارتفاع دیواره‌های تنگ: حدود ۴۰۰ متر
  • نقاب سمت چپ تنگ: حدود دو هکتار

راهنمای ایمنی و سلامتی در کوه (قسمت اول)

ترجمه: وحید عرفانی (ترجمه و تدوین) | صفحه‌ی ۲۲

بخش نخست از یک راهنمای ایمنی کوهنوردی. متن پس از اشاره به فایده کوهنوردی برای سلامت، توصیه‌های پیش از برنامه را برمی‌شمارد: ثبت جزئیات برنامه، تجهیزات، آب و غذا و زمان بازگشت و سپردن آن به دوستان یا خانواده؛ زمان‌بندی برای رسیدن به جای امن پیش از تاریکی؛ و گردآوری اطلاعات کافی درباره مسیر از کتاب و نقشه. کادری با عنوان «مراقب سلامتی خود در کوه باشیم» نیز در صفحه آمده است.

  • توصیه به اعلام زمان دقیق بازگشت به دوستان و خانواده
  • مطالعه مسیر از کتاب و نقشه پیش از برنامه

کوه بُستانه

نویسنده: بهزاد ترکاشند | صفحه‌ی ۲۶

معرفی جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بندر لنگه و بندر کنگ در استان هرمزگان و کوه بستانه در غرب آن‌ها. به نوشته مقاله در شمال غربی این دو شهر شوره‌زار مهرگان و کوه بستانه قرار دارد و روستای بستانه در دامنه کوه و کنار ساحل است. نویسنده از قلعه لشتان یا قلعه پرتغالی، برج دیده‌بانی، خانه فکری (خانه‌ای قدیمی که اکنون در اختیار میراث فرهنگی است)، مساجد اهل تسنن و تشیع و کارگاه‌های لنج‌سازی کنگ یاد می‌کند. عکس بزرگ صفحه اول یک سازند فرسایشی قارچ‌مانند در شوره‌زار مهرگان را نشان می‌دهد.

  • کارگاه‌های لنج‌سازی سنتی در لنگه و کنگ
  • خانه فکری در اختیار سازمان میراث فرهنگی

راه هزارفرسنگی با یک قدم آغاز می‌شود — گزارش تور دوچرخه‌سواری کوهستان (سبلان تا دماوند)، قسمت دوم

نویسنده: بابک اندامی | صفحه‌ی ۲۸

قسمت دوم گزارش تور دوچرخه‌سواری کوهستان از سبلان تا دماوند. اهداف طرح بزرگداشت سال جهانی کوه‌ها، آشنایی با اقلیم‌های البرز و گردشگری ورزشی ذکر شده و مسیر در سه مرحله سبز، سفید و قرمز تقسیم شده است. این بخش «مرحله دوم: سفر سفید» را شرح می‌دهد: حمل دوچرخه‌ها با کامیون تا لوشان، رکاب‌زنی حدود ۶۰ کیلومتر سربالایی تا جیرنده در گرمای خرداد، سپس دیلمان، داماش (با گل کمیاب «سوسن چهل‌چراغ»)، کلیشم و دره شاهرود تا روستای انبوه در ارتفاع ۱۹۶۰ متری. به نوشته گزارش، اعضای تیم از نوجوان ۱۶ ساله تا مرد ۶۰ ساله بودند.

  • مرحله دوم از لوشان؛ حدود ۶۰ کیلومتر سربالایی تا جیرنده
  • روستای انبوه: ۱۹۶۰ متر
  • اعضای تیم از ۱۶ تا ۶۰ ساله

آبهای معدنی مراغه

نویسنده: دکتر محمدرضا بیگدلی | صفحه‌ی ۳۳

معرفی چشمه‌های آب گرم و سرد معدنی اطراف مراغه که کوهنوردان قله سهند می‌توانند از آن‌ها دیدن کنند. چشمه «شورسو» (آب شور) در حدود ۸/۵ کیلومتری جنوب مراغه در روستای ورجوی است و آبدهی آن حدود دو لیتر در ثانیه گزارش شده است. چشمه معدنی گشایش در دامنه کوه‌های مندل، چشمه «ساری‌سو» (آب زرد) در ۴ کیلومتری، قره پالچیق (سیاه‌گل) در دامنه کوه سنجان و ایستی بلاغ (چشمه گرم) دیگر چشمه‌های معرفی‌شده‌اند. نویسنده در پانوشت از کتاب «چشمه‌های معدنی ایران» دکتر محمدجواد جنیدی استفاده کرده است.

  • شورسو: ۸/۵ کیلومتری جنوب مراغه، آبدهی حدود ۲ لیتر در ثانیه
  • چشمه‌های گشایش در دامنه کوه‌های مندل

شناسایی و صعود به قله‌ی شهیدان از طریق دره‌ی کوله خدنگ

نویسنده: تورج کیانپور | صفحه‌ی ۳۴

گزارش شناسایی دره کوله خدنگ و صعود به قله شهیدان (۴۲۰۰ متر) در زردکوه بختیاری. مقدمه درباره زاگرس، خاستگاه زمین‌شناسی زردکوه، یخچال‌های آن (ایلوک، خرسان، کوله خدنگ) و آب‌وهوای منطقه است. گروهی از شهر هفشجان ساعت ۶ صبح حرکت کرد، از شهرکرد با مینی‌بوس به چلگرد رفت و از روستاهای سورشجان، پردنجان، فارسان، فیل‌آباد و باباحیدر گذشت و نزدیک تأسیسات تونل دوم کوهرنگ پیاده شد. صعود از دره کوله خدنگ و بازگشت از مسیر جان‌پناه چال‌میشان انجام شده است.

  • قله شهیدان: ۴۲۰۰ متر
  • یخچال‌های زردکوه: ایلوک، خرسان، کوله خدنگ

قلنج و قانلی

نویسنده: دردائیل علیپور گرگری | صفحه‌ی ۳۶

معرفی دو کوه قلنج (۳۱۵۰ متر) و قانلی (۳۲۵۰ متر) در رشته کیامکی و کوه‌های هادیشهر (گرگر و علمدار)، حدود ۱۳۰ کیلومتری تبریز در منطقه جلفا. به نوشته مقاله، قلنج در زبان محلی «قلیش داغ» به معنای شمشیر است و قانلی به معنای خونین. ساکنان روستای قشلاق کشاورز و دامدارند و جمعیت روستا ۲۰۰۰ نفر در ۳۵۰ خانوار گزارش شده است. روستاهای اطراف، پوشش گیاهی (بادام، گون، کتیرا، آویشن، گاوزبان) و جانوران منطقه (بز کوهی، روباه، گرگ، کبک، عقاب و پلنگ) و دو مسیر صعود، از جمله از روستای قشلاق، معرفی شده‌اند. مطلب با شعری ترکی آغاز می‌شود.

  • قلنج ۳۱۵۰ متر؛ قانلی ۳۲۵۰ متر
  • حدود ۱۳۰ کیلومتری تبریز، منطقه جلفا

نرمش و گرم کردن بدن

ترجمه: الهام امیرکیانی | صفحه‌ی ۳۸

ترجمه مقاله‌ای درباره اهمیت نرمش و گرم کردن پیش از کوهنوردی و سنگ‌نوردی. نویسنده نرمش را مهم‌ترین متغیر در پیشگیری از آسیب‌دیدگی می‌داند و یادآوری می‌کند که بسیاری از کوهنوردان پیش از صعود فقط چند حرکت ساده انجام می‌دهند. در بخش‌های «تغییر رویکرد»، «پیشرفت» و «ویژگی» توصیه می‌شود تمرین به‌تدریج سنگین‌تر شود و نرمش‌ها متناسب با نوع صعود باشد. عکس‌هایی از حرکات کششی دست و انگشتان همراه متن است.

  • گرم کردن باید تدریجی و در یک دوره زمانی معقول انجام شود

از حوادث درس بیاموزیم

نویسنده: ا. سمیعی | صفحه‌ی ۴۱

روایت حادثه‌ای که برای گروهی پنج‌نفره در قله توچال رخ داد. به نوشته مقدمه، سرپرست گروه، محمدعلی فرزانه، دانشجوی ۲۸ ساله رشته مکانیک، بر اثر اصابت صاعقه آسیب دید. گروه برای برنامه‌ای سه‌روزه به سوی شهرستانک می‌رفت و شب پیش از حادثه را در قله گذراند. چون پناهگاه اردلان پر از کوهنورد بود (۲۵ تا ۳۰ نفر)، گروه در فاصله پناهگاه اردلان و پناهگاه سنگی چادر زد. راوی از سرما، باد تند، کمبود اکسیژن و آغاز باران و رعد و برق در نیمه‌شب می‌نویسد. مجله توضیح داده که چاپ مطلب را به فصل بهار و هنگام رعد و برق موکول کرده است.

  • گروه پنج‌نفره؛ سرپرست: محمدعلی فرزانه، ۲۸ ساله
  • پناهگاه اردلان شب حادثه ۲۵ تا ۳۰ نفر کوهنورد داشت

آسیبهای شایع پا در کوهنوردی

نویسنده: دکتر بابک شادگان | صفحه‌ی ۴۴

مقاله پزشکی درباره آسیب‌های انگشتان و کف پا در کوهنوردان، که نویسنده آن را آغاز مجموعه‌ای درباره آسیب‌های اندام تحتانی معرفی می‌کند. پس از شرح ساختار پا و فشار وارد بر آن هنگام راه رفتن در شیب، عارضه‌هایی چون ضرب‌دیدگی ناخن و بستر ناخن، ناخن فرورفته در گوشت، میخچه، شکستگی انگشتان، سندرم مورتون و متاتارسالژیا با علت، نشانه، پیشگیری و درمان توضیح داده می‌شوند. چند تصویر و طرح آناتومیک همراه متن است.

  • قرار است آسیب‌های مچ پا و دیگر بخش‌های اندام تحتانی در شماره‌های بعد بیاید

قدرت اراده

ترجمه: کتایون م. جنیدی (عرب) | صفحه‌ی ۵۰

ترجمه سرگذشت یک کوهنورد و سنگ‌نورد آمریکایی که با سرطان روبه‌رو شد و پس از درمان دوباره به سنگ‌نوردی برگشت. راوی از دوران تمرین با گروهی از کوهنوردان لوییزیانا در گاراژ خانه دوستی به نام نوح در نیواورلئان می‌نویسد که دیواره‌ای چوبی با طول ۱۰ فوت و شیب ۶۰ درجه داشت. پس از تشخیص بیماری به جنوب کالیفرنیا رفت و در سالنی در غرب لس‌آنجلس تمرین کرد. با وجود کاهش ۲۵ پوندی وزن، ابتدا به سختی از درجه V5 بالا رفت و به گفته خودش کم‌کم به V6 رسید و اکنون برای V7 تمرین می‌کند.

  • دیواره تمرینی گاراژ: ۱۰ فوت با شیب ۶۰ درجه
  • کاهش ۲۵ پوندی وزن پس از درمان
  • بازگشت از درجه V5 به V6 و هدف V7

صعود گروه‌های کوهنورد به اورست در بهار سال ۲۰۰۲ و معرفی مسن‌ترین آنها

نویسنده: وارطان زاکاریان (تهیه) | صفحه‌ی ۵۲

گزارشی آماری از صعودهای اورست در بهار ۲۰۰۲. به نوشته مقاله در این فصل ۱۵۵ نفر در ۴۵ تیم به قله رسیدند که ۷۷ نفر فقط در روز ۱۶ می ظرف دو تا سه ساعت صعود کردند (۶۱ نفر از جنوب و ۱۶ نفر از شمال). این رقم با بهار ۲۰۰۱ مقایسه شده که ۱۸۲ نفر در ۵۰ تیم صعود کردند و در ۲۳ می ۸۸ نفر بر قله بودند. ازدحام در گام هیلاری و خطر تمام شدن اکسیژن، دوازدهمین صعود آپا شرپا و درگذشت بابوچیری شرپا از دیگر موضوعات است. ماجرای کوهنوردی ۶۵ ساله به نام ایشی‌گاوا که به گزارش‌ها شرپاها او را بالا کشیدند نیز آمده و مطلب در صفحه ۹۵ ادامه دارد.

  • بهار ۲۰۰۲: ۱۵۵ صعودکننده در ۴۵ تیم
  • ۱۶ می ۲۰۰۲: ۷۷ نفر در ۲ تا ۳ ساعت
  • بهار ۲۰۰۱: ۱۸۲ نفر؛ ۲۳ می ۲۰۰۱: ۸۸ نفر در ۳ ساعت
  • آپا شرپا: دوازدهمین صعود اورست

بحران کاهش توریست و کوهنورد در منطقه‌ی هیمالیا

نویسنده: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۵۴

تحلیل اثر رویدادهای ۱۱ سپتامبر، تنش هند و پاکستان و شورش مائوئیست‌ها در نپال بر سفر کوهنوردان به هیمالیا و قراقروم. به نوشته مقاله، پاکستان نرخ مجوز صعود را کاهش داد؛ برای K2 نرخ گروه هفت‌نفره از ۱۲۰۰۰ به ۶۰۰۰ دلار و برای دیگر قله‌های بالای ۸۰۰۰ متر به ۴۷۵۰ دلار رسید. شمار گروه‌های ثبت‌نام‌کرده در پاکستان از ۶۸ در سال ۲۰۰۰ و ۷۴ در ۲۰۰۱ به پنج گروه در ۲۰۰۲ کاهش یافت. در نپال بیش از ۲۵۰۰ نفر در شورش‌ها کشته شده‌اند و دولت نپال از مارس ۲۰۰۲ صعود به ۱۰۳ قله را آزاد اعلام کرد.

  • نرخ مجوز K2 برای گروه ۷ نفره: از ۱۲۰۰۰ به ۶۰۰۰ دلار
  • گروه‌های صعود در پاکستان: ۶۸ (۲۰۰۰)، ۷۴ (۲۰۰۱)، ۵ (۲۰۰۲)
  • آزاد شدن ۱۰۳ قله نپال از اول مارس ۲۰۰۲

شورش موجه — ماجرای بازگو نشده از اولین فتح قله K2

نویسنده: وارطان زاکاریان (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۵۶

روایتی از نخستین صعود K2 (۸۶۱۱ متر) به دست تیم ایتالیایی در ۱۹۵۴ و اختلاف‌های پس از آن. به نوشته مقاله تیم به سرپرستی زمین‌شناس اردیتو دسیو با پانصد باربر و سیزده شرپا از اسکاردو حرکت کرد. صعودکنندگان نهایی آشیل کامپانونی (۴۰ ساله) و لینو لاسیدلی (۲۹ ساله) بودند و والتر بوناتی (۲۴ ساله) و مهدی (به نوشته متن کوهنورد شرپای ۴۰ ساله) کپسول‌های اکسیژن را به سوی کمپ ۹ بردند. به گفته متن کمپ ۹ در ارتفاع ۷۹۰۰ متر و حدود ۷۰۰ متر پایین‌تر از قله برپا شد و بوناتی و مهدی محل کمپ را نیافتند. تصویری از مسیر یال آبروتزی و محل کمپ ۹ همراه مطلب است.

  • K2: ۸۶۱۱ متر؛ نخستین صعود ۱۹۵۴
  • سرپرست: اردیتو دسیو
  • کمپ ۹ در ارتفاع ۷۹۰۰ متر

نکاتی پیرامون ساز و برگ کوهنوردی: دستگاه موقعیت‌یاب، ارتفاع‌سنج و قطب‌نمای توأم برای کوهنوردی

نویسنده: وارطان زاکاریان (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۶۰

معرفی دستگاه‌های موقعیت‌یاب (جی‌پی‌اس)، ارتفاع‌سنج و قطب‌نما و نقش آن‌ها در شرایط نامساعد جوی و زمستانی. نویسنده توصیه می‌کند هر گروه یا سازمان کوهنوردی برای برنامه‌های زمستانی دست‌کم یکی دو دستگاه جی‌پی‌اس داشته باشد. دستگاه ترکیبی «ای‌ترکس سامیت» (E-Trex-Summit) با وزن حدود ۵/۶ اونس و قیمت حدود ۲۵۰ دلار معرفی شده که به گفته مقاله در چند صعود از جمله آکونکاگوا آزمایش شده است. در همین صفحه‌ها کادری با عنوان «فقدان یک کوهنورد برجسته سوئدی» نیز آمده است.

  • E-Trex-Summit: وزن حدود ۵/۶ اونس، قیمت حدود ۲۵۰ دلار

نظری گذرا به غار پراو

نویسنده: بهروز ایزدی | صفحه‌ی ۶۲

مقاله‌ای درباره ضرورت دانش و تجهیزات تخصصی در غارنوردی که به مناسبت حادثه اخیر غار پراو نوشته شده است. به نوشته مقاله، در این حادثه دو نفر جان باختند و یک نفر آسیب دید. نویسنده غارهای افقی و عمودی را مقایسه می‌کند و یادآوری می‌کند که روش‌های سنگ‌نوردی روز روشن را نمی‌توان در تاریکی غار به کار برد. او از بردن ژنراتور بنزینی و موتور برق به داخل غار برای روشنایی و گاز مونوکسیدکربن ناشی از آن انتقاد می‌کند و می‌نویسد یکی از اعضای تیم همراه گروه فیلم‌برداری یکی از مراکز صدا و سیما بود.

  • حادثه پراو: دو کشته و یک مصدوم
  • خطر گاز مونوکسیدکربن ناشی از موتور برق در غار

نکات فنی (TECHTIP)

نویسنده: علی پارسایی (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۶۴

بخش آموزشی کوهنوردی فنی، با تذکر اینکه این نکات جای آموزش زیر نظر مربی را نمی‌گیرد. ابتدا اصطلاحات صعود آزاد (Free) و صعود مصنوعی (Aid) تعریف می‌شود و سپس تاکتیک‌های دیواره‌نوردی شرح داده می‌شود: محاصره‌ای، آلپی، کپسوله و انفرادی. در ادامه تقسیم‌بندی انگلیسی صعودها، یعنی Trad Climbing، Aid Climbing، Sport Climbing و Mix Climbing، توضیح داده شده است. صفحه‌های بعد با طرح‌های متعدد، کار با طناب و ابزار را نشان می‌دهند.

  • تاکتیک‌های دیواره‌نوردی: محاصره‌ای، آلپی، کپسوله، انفرادی

روی خط اینترنت — برای شما خوانده‌ایم

نویسنده: علی پارسایی | صفحه‌ی ۷۰

معرفی چند وبگاه کوهنوردی. سایت ایرانی irankouh.com که از بهمن ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز کرده، سایت Aladagh.com و وبلاگی در persianblog معرفی شده‌اند. از سایت‌های خارجی، m9ice.com برای فیلم‌های یخ‌نوردی و درای‌تولینگ و ukmtb.org، مرکز اطلاع‌رسانی دوره‌های راهبری کوهستان در انگلستان، معرفی شده‌اند.

  • irankouh.com: آغاز فعالیت بهمن ۱۳۸۱

معرفی چند کتاب به زبان انگلیسی

نویسنده: هادی فوقانی | صفحه‌ی ۷۱

معرفی کوتاه چند کتاب انگلیسی کوهنوردی: True Summit نوشته دیوید رابرتز، که روایت موریس هرزوگ از صعود آناپورنا در ۱۹۵۰ را نقد می‌کند؛ Trekking and Climbing in the Indian Himalaya نوشته هریش کاپادیا؛ Top Treks of the World به ویرایش استیو رازتی؛ Snow in the Kingdom: My Storm Years on Everest نوشته اد وبستر (۵۸۰ صفحه)؛ Adventure Trekking in Oman نوشته آن دیل و جری هدوین؛ Trekking and Climbing in the Western Alps نوشته هیلاری شارپ؛ The Beckoning Silence نوشته جو سیمپسون؛ Left for Dead نوشته بک ودرز؛ و زندگی‌نامه داگال هستون نوشته جف کانر.

  • به نوشته متن، کتاب «آناپورنا» هرزوگ حدود ۱۱ میلیون نسخه فروش داشته است

بازتاب آفتاب ادبیات فارسی

نویسنده: زیر نظر عباس زمانی | صفحه‌ی ۷۳

صفحه ادبی شماره با جمله‌ای از دکتر علی شریعتی و شعری با عنوان «اسوه صبر و مقاومت» آغاز می‌شود. سپس شاعر غزلسرای معاصر، سیدمحمد یوسف‌زاده متخلص به «غمام»، معرفی شده است. به نوشته متن، او فرزند حاج سید یوسف همدانی بود که در ۱۲۵۴ خورشیدی به دنیا آمد، پس از فرمان مشروطیت انجمن «اتحاد» و روزنامه «الفت» را در همدان بنیان گذاشت و در ۱۳۲۱ در تهران درگذشت. غزلی از او با عنوان «نصیب» نیز چاپ شده است.

  • غمام همدانی: تولد ۱۲۵۴، درگذشت ۱۳۲۱ خورشیدی
  • دیوان اشعارش در ۱۳۴۰ چاپ شد

سفید خانی

نویسنده: محمدحسن کوهزاد | صفحه‌ی ۷۴

معرفی رشته‌کوه سفیدخانی در ۱۸ کیلومتری جنوب غربی اراک، که نامش را از برف ماندگار تا اوایل تابستان گرفته است. به نوشته مقاله بلندترین قله‌ها «سفیدخانی» با ۳۱۰۰ متر و «عمر دوباره» با ۲۹۵۵ متر است. غار آب با محوطه‌ای حدود ۳/۵ متر مربع و ارتفاع ۷ متر، غارهای عین‌هو و کوریل، چشمه چیخلی، پوشش گیاهی و جانوران منطقه و مسیر صعود از روستای خانه‌میران و رباط میل یا دره چیخلی معرفی شده‌اند. از قله، منظره قله‌های لجور، راسوند، شهباز و اشترانکوه دیده می‌شود.

  • سفیدخانی ۳۱۰۰ متر؛ عمر دوباره ۲۹۵۵ متر
  • لجور ۲۸۶۰، راسوند ۳۲۸۰، شهباز ۳۳۸۸ متر

آشنایی با گیاهان دارویی ایران — آفتابگردان

نویسنده: امید کاظمی (گردآورنده) | صفحه‌ی ۷۵

معرفی گیاه آفتابگردان از خانواده مرکبان، گیاهی علفی و یک‌ساله که موطن اصلی آن آمریکای شمالی دانسته شده و برای روغن، علوفه و زینت کشت می‌شود. دوران گلدهی خرداد تا مهر، زمان برداشت دانه‌ها مرداد تا آبان و زمان برداشت نهنج‌ها خرداد تا مرداد ذکر شده است. متن ویژگی‌های ظاهری گیاه و کاربردهای آن را شرح می‌دهد.

  • گلدهی: خرداد تا مهر؛ برداشت دانه: مرداد تا آبان

دلم از مرگ بیزار است…

نویسنده: علی پارسایی | صفحه‌ی ۷۶

یادداشت‌های روزانه‌ای در یاد دو غارنوردی که در اعماق غار پراو جان باختند. نویسنده از دیدن یک آگهی درگذشت در روز ۲۲ مهر می‌نویسد، خاطره‌ای از جبهه شمالی دماوند را یاد می‌کند و از روزهای پس از حادثه، تلاش تیم نجات و ماندن پیکرها در چاه هیجدهم غار پراو روایت می‌کند. یادداشت لحنی شخصی و سوگوارانه دارد.

  • پیکر دو غارنورد در چاه هیجدهم غار پراو ماند

ارتباط مرموز کوه مُنبلان و شرکت هواپیمایی هندوستان

ترجمه: منیژه برزگر | صفحه‌ی ۷۷

روایت دو سقوط هواپیمای ایر ایندیا در نزدیکی قله مون‌بلان. در نوامبر ۱۹۵۰ یک هواپیمای مسافربری ایر ایندیا در پرواز بمبئی به لندن از راه ژنو سقوط کرد؛ به نوشته متن رنه پایو، رئیس گروه امداد شامونی، در عملیات نجات زیر بهمن ماند و کشته شد و بعدها شایعه حمل طلا و جواهرات در هواپیما پیچید. پانزده سال بعد، در ژانویه ۱۹۶۶، یک بوئینگ ۷۰۷ ایر ایندیا در پرواز بمبئی به نیویورک نزدیک قله سقوط کرد و همه ۱۱۷ سرنشین، از جمله یک دانشمند اتمی هندی، کشته شدند. متن به گمانه‌ها درباره علت سقوط دوم اشاره می‌کند.

  • نوامبر ۱۹۵۰: سقوط هواپیمای ایر ایندیا نزدیک مون‌بلان
  • ژانویه ۱۹۶۶: سقوط بوئینگ ۷۰۷ با ۱۱۷ سرنشین

نگاهی بر انتشارات سازمانها، هیئت‌ها و گروه‌های کوهنوردی

صفحه‌ی ۷۸

گزیده‌ای از نشریات دیگر. در این شماره از «فصلنامه طب ورزشی» (انجمن پزشکی ورزشی بانوان کشور) مقاله «تمرینات جسمانی جهت درمان کمردرد» نوشته مجید سلیمانی نقل شده که حرکات کششی و تقویتی برای پیشگیری و درمان کمردرد را با تصویر نشان می‌دهد.

اخبار رسیده از فدراسیون کوهنوردی

صفحه‌ی ۸۸

خبرهای فدراسیون کوهنوردی، از جمله برگزاری مجمع عمومی سالانه فدراسیون در سی‌ام آذر در دفتر امور مشترک فدراسیون‌های ورزشی با حضور علی کفاشیان و بررسی مسائل استان‌ها، تیم‌های ملی و طرح ایجاد مدارس هیمالیانوردی، و برنامه کمیته دوچرخه‌سواری کوهستان در ۲۱ تا ۲۲ آذر ۱۳۸۱.

  • مجمع عمومی سالانه فدراسیون: صبح ۳۰ آذر

اخبار

صفحه‌ی ۹۰

خبرهای گروه‌ها و هیئت‌ها: صعود شش بانوی گروه کوهنوردی عفاف، وابسته به آموزش و پرورش فارس، به آرارات؛ فعالیت‌های هیئت کوهنوردی بانوان بروجرد؛ برنامه کوه‌پیمایی و پاکسازی ۱۰ کیلومتری از دیوانده تا کوه تاله‌سوار با ۵۰ نفر؛ نمایشگاه عکس‌های امیرحسین صفویه از کشورهای شرق آسیا در مشهد؛ صعود دردائیل علیپور گرگری به کسرداغ و سبلان؛ و صعود گروه پالایشگاه‌های کشور به قله‌ای ۵۱۴۰ متری در مهر ۱۳۸۱.

  • صعود شش بانوی گروه عفاف فارس به آرارات

اخبار انجمن حفظ محیط کوهستان

صفحه‌ی ۹۱

گزارش فعالیت‌های انجمن حفظ محیط کوهستان در سال بین‌المللی کوه‌ها (۲۰۰۲)، از جمله چاپ دو پوستر، تشکیل کمیته هماهنگی سال بین‌المللی کوه‌ها، ثبت نام ایران در فهرست کشورهای فعال در سایت FAO و برگزاری نشست مقدماتی در اسفند ۱۳۸۰. همچنین از انتشار مجله دوزبانه «اکوسیستم کوهستان» با حمایت FAO و UNDP و برگزاری همایش پایداری زیست‌محیطی کوه‌ها در ۱۷ و ۱۸ آذر با حدود ۴۰۰ نفر یاد شده است.

  • همایش پایداری زیست‌محیطی کوه‌ها: ۱۷ و ۱۸ آذر، حدود ۴۰۰ شرکت‌کننده

گزارش از همایش ملی کوه‌های کردستان

نویسنده: سلام اسماعیل سرخ | صفحه‌ی ۹۲

گزارش همایش ملی کوه‌های کردستان که در ۵ و ۶ دی‌ماه ۱۳۸۱ در سنندج برگزار شد. به نوشته گزارش، در روز نخست حدود یک‌هزار نفر از علاقه‌مندان، مسئولان و نمایندگان ۶۰ گروه کوهنوردی شرکت داشتند و هفت مقاله در محورهایی چون توسعه پایدار، تنوع زیستی، سلامت و تاریخ کوه‌های کردستان ارائه شد. فلوریا محمدپور، دبیر همایش، اهداف آن را شرح داد و درباره تخریب جنگل‌های بلوط و جمع‌آوری ون در اورامان هشدار داده شد. متن قطعنامه همایش نیز آمده است.

  • همایش: ۵ و ۶ دی ۱۳۸۱، سنندج
  • حضور نمایندگان ۶۰ گروه کوهنوردی

Siahkooh — A "Black" Mountain in the Desert of Varamin

نویسنده: Mohsen Nuri | ترجمه: WWW.Tehranavenue.com | صفحه‌ی ۹۶

مقاله انگلیسی درباره سیاه‌کوه با ارتفاع ۱۷۰۰ متر در پارک ملی کویر، ۵۰ کیلومتری جنوب شرقی تهران. ورود نیازمند مجوز سازمان حفاظت محیط زیست است. مسیر از ورامین و روستاهای پیشوا، پلهقی، قلعه‌بلند و حصارگلی تا مبارکیه می‌گذرد، جایی که نخستین پاسگاه محیط‌بانی است و ورودیه ۵۰۰۰ ریال برای هر نفر گرفته می‌شود. پس از ۵۸ کیلومتر جاده خاکی به قصر بهرام، بنای دوره صفوی، می‌رسید که ۶ کیلومتر با سیاه‌کوه فاصله دارد. صعود قله حدود دو ساعت و آسان توصیف شده است.

  • سیاه‌کوه: ۱۷۰۰ متر
  • ورودیه پارک: ۵۰۰۰ ریال برای هر نفر
  • قصر بهرام: ۶ کیلومتری سیاه‌کوه

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۳۰

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: دره تیرستاق، گت یال، مازندران، جاده هراز، جاده کندوان، بلده، رزن، تیرستاق، کرسی، تاکر، قله وروشت، پیل‌کوه، کله‌سر، دماوند، بیستون، کرمانشاه، پل خواب، خاتون بارگاه، کرمان، شهربابک، جوزم، دهج، قله ایوب، عاج بالا، عاج پایین، انار، بازفت، مسجدسلیمان، اصفهان، شهرکرد، تنگ درکش ورکش، اردل، دشتک، کوه سالدران، بهشت‌آباد، شین‌بار، چهارمحال و بختیاری، هیمالیا، آناپورنا، لوتسه.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: ابوالحسن میرعمارتی، جلیل کتیبه‌ای، جلال رابوکی، سهیلا میرزایی، فریده یزدآبادی، مصطفی سلاحی، منوچهر علیاری، داگ اسکات، رینهولد مسنر، مکینتایر، وُیتک، کوکوشکا، رنه گیلینی، محمد نظام‌آبادی، وحید عرفانی، بهزاد ترکاشند، بابک اندامی، دکتر محمدرضا بیگدلی، دکتر محمدجواد جنیدی، تورج کیانپور، دردائیل علیپور گرگری، الهام امیرکیانی، ا. سمیعی، محمدعلی فرزانه، دکتر بابک شادگان، کتایون م. جنیدی (عرب)، وارطان زاکاریان، آپا شرپا، بابوچیری شرپا، ایشی‌گاوا، ایگور خالاتیان، سیمون مورو، مهندس وارطان زاکاریان، ایوب آفریدی، تک بهادر، والتر بوناتی، آشیل کامپانونی، لینو لاسیدلی، اردیتو دسیو، مهدی.

روی جلد طرحی از حلقه‌های کارابین است که در آن‌ها عکس‌هایی از طبیعت قرار گرفته (عکس‌ها از کاظم بابرام بخش، طرح جلد از مریم نایبی). از عکس‌های داخلی می‌توان به قله سیاه‌سنگ در گت یال، آتشفشان عاج بالا، سازند قارچی شوره‌زار مهرگان، عکس جمعی کوهنوردان هیمالیا، نقشه کروکی خط‌الرأس اشترانکوه، مسیر یال آبروتزی K2 و طرح‌های فنی طناب‌کاری اشاره کرد. جدول، فرم اشتراک، واژه‌نامه کوهنوردی و دائرةالمعارف کوهنوردی نیز در این شماره آمده است.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۳۰

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۳۰ فصلنامه کوه (بهار ۱۳۸۲) با فرمت PDF، در ۱۰۶ صفحه و حجم حدود ۶۳٫۴ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۳۰ (بهار ۱۳۸۲)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 63,4 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۰۶

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۲۹

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *