هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۲۹؛ لوت ابرکویر ایران و علم‌کوه تا سه‌هزار (زمستان ۱۳۸۱)

فصلنامه کوه شماره ۲۹ – زمستان ۱۳۸۱

فصلنامه کوه شماره ۲۹؛ لوت ابرکویر ایران و علم‌کوه تا سه‌هزار (زمستان ۱۳۸۱)

هایکر

انتشار: 28 مرداد 1405

به‌روزرسانی: 10 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۲۹ (زمستان ۱۳۸۱): فهرست کامل و مرور ۳۶ مطلب، از تاریخچه کوهنوردی خراسان و لوت تا مسیر علم‌کوه، هفت‌خوان و سه‌هزار و اشترانکوه.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF67,1 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۲۹ در زمستان ۱۳۸۱ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره بیست‌ونهم فصلنامه کوه (سال هشتم، زمستان ۱۳۸۱) با سرمقاله‌ای درباره سرپرستی و رهبری گروه در کوهستان آغاز می‌شود و روی جلدش صعود از آبشار یخ و خبر صعود نخستین کوهنورد نابینا به اورست آمده است. تاریخچه کوهنوردی خراسان، معرفی لوت، منطقه امیری، قله خاتون در بوانات، غار سراب همدان، غار اسپهبد خورشید، لاله‌زار کرمان و قله سماموس، گزارش گشایش مسیر ازنادر اشترانکوه، بخش پایانی خاطرات نخستین تیم ایرانی در هیمالیا (۱۳۴۴) و نخستین پرواز بر فراز دماوند در ۱۳۰۴ از مطالب آن است. گفت‌وگو با فرانسواز ژاندارم، گزارش تور دوچرخه‌سواری سبلان تا دماوند، مطالب آموزشی درباره تجهیزات زمستانی، کلنگ، اسکی و کم‌آبی بدن و مقاله‌ای انگلیسی درباره آتشفشان تفتان نیز در این شماره چاپ شده است.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۲۹

جلد فصلنامه کوه شماره ۲۹ (زمستان ۱۳۸۱)
جلد شماره ۲۹، زمستان ۱۳۸۱
  • شماره: ۲۹ (سال هشتم)
  • زمان انتشار: زمستان ۱۳۸۱
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۰۸ صفحه
  • بهای روی جلد: ۶۰۰۰ ریال
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • با تشکر از: جلیل کتیبه‌ای، دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، مهدی شیرازی، رضا چهکنویی، مرتضی موسوی، مسعود اشرفی، مهندس شاهپور صمصام، مهندس م. برزگر، علی پارسایی (که با همکاری در بخش تحریریه و اجرایی، تداوم انتشار مجله را ممکن ساخته‌اند)
  • بخش اشتراک و توزیع: ایران جوادپور؛ تایپ کامپیوتری: مرضیه پارسا
  • لیتوگرافی دیجیتال: کاوش گرافیک
  • طرح جلد: تبلیغات رسام
  • عکس روی جلد: صعود از آبشار یخ «تهران»، عکس از جلال خلخالی

جلد فصلنامه کوه شماره ۲۹

تیترهای روی جلد این شماره:

  • صعود اولین نابینا به قله اورست
  • SEMI-ACTIVE VOLCANO OF TAFTAN

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۲۹

این فهرست از روی صفحه‌ی ۵ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱سرپرستی در کوهستان (سرمقاله) ۲
۲تاریخچه ورزش کوهنوردی خراسان ۴
۳گزارش راهپیمایی (علم‌کوه-هفت‌خوان-سه هزار) ۷
۴لوت (اَبَرکویر ایران) ۸
۵منطقه امیری و قلل آن ۱۰
۶گام اوّل … (قسمت آخر) ۱۴
۷گزارش (گشایش دیواره ازنادر) ۱۸
۸خاتون (بام بوانات) ۲۲
۹غار سراب همدان ۲۴
۱۰اولین پرواز بر فراز دماوند ۲۶
۱۱«پارک طبیعی» راهکاری به منظور استفاده‌ی بهینه از کوهستان ۲۸
۱۲از کویر تا لاله‌زار ۳۲
۱۳گزارش دوچرخه‌سواری کوهستان (سبلان تا دماوند) ۳۳
۱۴غار اسپهبد خورشید ۳۶
۱۵گفتگو با «فرانسواز ژاندارم» ۴۰
۱۶گروه امداد کوهستان ۴۲
۱۷کوهنورد نابینا و فاتح اورست ۴۶
۱۸کاهش آب در بدن ۵۳
۱۹پوشاک در اسکی ۵۴
۲۰تمرین در خانه ۵۶
۲۱تجهیزات کوهنوردی زمستانی ۵۸
۲۲کلنگ «ابزاری موثر و در عین حال خطرناک» ۶۰
۲۳نکات فنی ۶۴
۲۴روی خط اینترنت ۷۰
۲۵نگاهی بر انتشارات سازمانها، هیئت‌ها و گروه‌های کوهنوردی ۷۲
۲۶آنچه بر سر سَماموس می‌آید ۷۴
۲۷گردهمایی کوهنوردان دانشکده فنی ۷۵
۲۸تغذیه در اسکی ۷۶
۲۹معرفی نهمین کوهنورد فاتح چهارده قله هیمالیا ۷۷
۳۰بازتاب آفتاب ادبیات فارسی ۷۹
۳۱آشنایی با گیاهان دارویی ۸۰
۳۲در باب آداب کوهنوردی ۸۱
۳۳واژه‌نامه ۸۲
۳۴دایرة‌المعارف ۸۴
۳۵اخبار فدراسیون کوهنوردی ۸۶
۳۶اخبار انجمن حفظ محیط کوهستان ۸۷
۳۷از انجمن سراسری کوهنوردان چه خبر؟ ۸۸
۳۸جدول ۹۰
۳۹گزارش نمایشگاه کوهنوردی ۹۱
۴۰اخبار ۹۲
۴۱The Semi active volcano of TAFTAN ۹۶

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۲۹: «سرپرستی در کوهستان»

سرمقاله کوهستان را کلاسی دشوار برای آموختن اصول زندگی می‌داند و از این نکته شروع می‌کند که گاهی پیش نرفتن هوشمندانه‌ترین پیشرفت است. نویسنده سپس به نقش رهبری در گروه‌های کوهنوردی و ویژگی‌های اخلاقی، علمی و فنی سرپرست می‌پردازد و به مقاله‌ای از مایکل آسیم، استاد دانشگاه وارتون، با عنوان «درس‌های رهبری، برگرفته از قله اورست» استناد می‌کند که رهبری را بر پایه خدمت به گروه تعریف می‌کند. به نظر او موفقیت گروه بیش از توان بدنی به تدبیر، تصمیم‌گیری سریع، همدلی اعضا و تحلیل خطاهای برنامه‌های به ظاهر موفق وابسته است و سرپرست باید از اعتبار و دانش کافی برخوردار باشد.

به قلم دکتر فرید شیبانی

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۲۹

تاریخچه‌ی ورزش کوهنوردی خراسان

نویسنده: داوود محمدی؛ محمدعلی (بهمن) ابراهیمی | صفحه‌ی ۴

مروری بر پیشینه کوهنوردی خراسان از دهه ۱۳۱۰ تا دهه ۱۳۵۰. به نوشته مقاله، در ۱۳۱۱ کوهنوردان کلوپ فردوسی مشهد به سرپرستی منوچهر مهران از غار مغان بازدید کردند و در ۱۳۱۴ کلات نادری، قله شاه‌جهان و سه‌چنگه صعود شد. متن از برگزاری دومین کنگره کوهنوردی ایران در مشهد (۱۳۳۶)، تشکیل هیئت کوهنوردی و اسکی خراسان، کلاس‌های آموزشی ۱۳۳۹ و ۱۳۴۰ در بند گلستان، شرکت کوهنوردان خراسان در کنگره‌های کشوری و صعودهای دهه چهل و پنجاه به دماوند، علم‌کوه، تفتان، سبلان و الوند یاد می‌کند. دو عکس، از جمله دکتر بنایی در بستر بیماری، همراه مطلب است.

  • ۱۳۱۱: بازدید کوهنوردان کلوپ فردوسی از غار مغان
  • ۱۳۳۶/۶/۳: دومین کنگره کوهنوردی ایران در مشهد
  • کلاس آموزشی تیر ۱۳۳۹ برای ۱۵ نفر و اسفند ۱۳۴۰ برای ۴۳ نفر

گزارش مسیر علم‌کوه – هفت‌خوان – سه هزار

صفحه‌ی ۷

گزارش یک‌صفحه‌ای فرود گروهی دوازده‌نفره از گروه کوهنوردی دانشگاه شهید بهشتی، پس از صعود علم‌کوه، از راه یخچال و دره هفت‌خوان به دره سه‌هزار. گروه ساعت دو بعدازظهر از قله به سوی یخچال سرازیر می‌شود، شب را در انتهای یخچال می‌گذراند و روز بعد در امتداد رودخانه، با عبور از تنگه‌ها، دیواره‌های فروریخته و آبشارها به مزرعه «شلف»، روستاهای میان‌رود و درجان و سپس با ماشین به قاضی‌محله و تنکابن می‌رسد. در پایان هشدار داده شده که این مسیر به سبب ریزش دیواره‌ها و ژرفای دره باید با احتیاط طی شود.

  • گروه دوازده نفره؛ گروه کوهنوردی دانشگاه شهید بهشتی
  • پیمودن شیب یخچال حدود ۲/۵ ساعت

لوت، اَبَرکویر ایران

نویسنده: مصطفی سلاحی | صفحه‌ی ۸

مقاله‌ای جغرافیایی درباره کویر لوت. نویسنده از سفرهای آلفونس گابریل اتریشی در ۱۹۲۸ و ۱۹۳۳ و کتاب او یاد می‌کند و لوت را منطقه‌ای تقریباً تخم‌مرغی با قطر بزرگ حدود ۱۵۰ کیلومتر می‌داند. سپس کوه‌های پیرامون (از جمله جفتان، سیرچ و پلوار)، روستاهای حاشیه مانند شهداد، کشیت، ده‌سیف و ده‌سلم، تقسیم لوت به سه بخش شمالی، مرکزی و جنوبی، کلوت‌ها (حدود ۱۵۰ کیلومتر طول و ۷۵ کیلومتر عرض)، تپه‌های ماسه‌ای، رودهای موقت مانند «کال شور»، بارش اندک و گرمای حدود شصت درجه در اوایل مرداد را شرح می‌دهد.

  • کلوت‌ها: ۱۵۰ کیلومتر طول و ۷۵ کیلومتر عرض
  • مرکز روستاهای حاشیه غربی: شهداد
  • سفرهای آلفونس گابریل: ۱۹۲۸ و ۱۹۳۳

منطقه‌ی امیری و قلل آن

صفحه‌ی ۱۰

معرفی منطقه امیری در کنار جاده هراز با نقشه کامل مسیرها. روستای هاره، آخرین روستای امیری، حدود هفت کیلومتر از جاده هراز فاصله دارد و در ارتفاع نزدیک به ۲۰۰۰ متر مبدأ صعود به قله‌هاست. نوشته به زمین‌شناسی منطقه، گوسفندسرا، غار کبوترلی و تنگه‌نمی می‌پردازد و مسیرهای صعود به زیره‌ور، دین‌ریز، چمن‌خو و کهوتو (امیری) را با زمان‌بندی تقریبی شرح می‌دهد؛ صعود زمستانی زیره‌ور به سبب شیب زیاد و خطر بهمن بدون طناب و تجهیزات توصیه نمی‌شود.

  • زیره‌ور ۳۶۹۰، دین‌ریز ۳۵۵۰، چمن‌خو ۳۶۵۰، کهوتو (امیری) ۴۰۳۰ متر
  • روستای هاره: ۷ کیلومتر از جاده هراز، ارتفاع حدود ۲۰۰۰ متر
  • گردنه امیری ۳۳۰۰ متر

گام اوّل … (قسمت آخر)

نویسنده: اکبر بشردوست؛ اصغر امین‌نیا | صفحه‌ی ۱۴

بخش پایانی یادداشت‌های نخستین تیم چهارنفره ایرانی که در ۱۳۴۴ به هیمالیا رفت و به قله نورسون به ارتفاع ۶۲۳۰ متر رسید. این قسمت بازگشت گروه را روایت می‌کند: فرود از گردنه، ماندن در روستای فقیر نورسون، عبور از کنار رودخانه و پل‌های طنابی، دشواری یافتن باربر (که در یک روستا باربران زن کار را ادامه دادند)، رسیدن به پخرا و پرواز ۱۴ تیر به کاتماندو. نویسندگان از ثبت صعود به نام ایران در انجمن کوهنوردی نپال و ده روز اقامت در کاتماندو یاد می‌کنند.

  • تیم چهارنفره، سال ۱۳۴۴
  • قله نورسون ۶۲۳۰ متر
  • پرواز به کاتماندو: ۱۴ تیر

ازنادر، اشترانکوه — گزارش برنامه‌ی صعود قله و بازگشایی مسیر جبهه‌ی شمالی

نویسنده: شریعت‌زاده (گزارش) | صفحه‌ی ۱۸

گزارش گروه کوهنوردی مهر اراک از بازگشایی مسیر جبهه شمالی قله ازنادر در اشترانکوه. به گفته متن، پیش‌تر در زمستان ۷۹ این مسیر در سه مرحله شناسایی و تجهیز شده بود و گروه نام مسیر را برگزیده است. برنامه کامل در پنجشنبه ۸۰/۳/۱۰ از ازنا به روستای کمندان آغاز شد؛ گروه از یال مشرف به رودخانه کول‌جنون و از راه دره و دهلیزهای سنگی و طناب‌کشی بر صخره‌ها به تخت‌گاه بزرگ بالای مسیر رسید. گزارش سرعت صعود را سه برابر صعود زمستانی می‌داند و دشواری ادامه راه تا خط‌الرأس را شرح می‌دهد.

  • تاریخ برنامه: ۸۰/۳/۱۰
  • گروه کوهنوردی مهر اراک
  • شناسایی سه‌مرحله‌ای در زمستان ۷۹

خاتون — بام بوانات

نویسنده: سید حسن علوی (گزارش) | صفحه‌ی ۲۲

معرفی قله خاتون (ختابون) به ارتفاع ۳۸۵۶ متر، بلندترین نقطه بوانات در شمال شهر سوریان در استان فارس. نویسنده جبهه شمالی صخره‌ای آن، قله‌های پیرامون مانند بالاخانه و کلاه‌سیاه، چشمه‌ها، گیاهان دارویی و حیات وحش منطقه را برمی‌شمارد و صعود از جنوب را آسان‌تر و کوتاه‌تر و از شمال غربی را طولانی اما سهل‌العبور می‌داند. صعود از راه بن‌دره حدود چهار ساعت و از راه آب‌سنجد حدود ۲/۵ ساعت ذکر شده و به طناب و ابزار سنگنوردی نیاز ندارد.

  • ارتفاع خاتون: ۳۸۵۶ متر
  • قله سنگی شرقی با ارتفاع ۳۷۰۰ متر
  • صعود از بن‌دره ۴ ساعت؛ از آب‌سنجد ۲/۵ ساعت

غار سراب همدان

نویسنده: مصطفی سلاحی | صفحه‌ی ۲۴

گزارش بازدید از غار آبی سراب در شش کیلومتری غار علیصدر، در رشته‌کوه ساری‌قیه و ارتفاع ۲۵۷۰ متر. نویسنده می‌گوید این غارها از ۱۳۴۰ مورد بازدید کوهنوردان همدان بوده و دریاچه‌های پیاپی، کار در آن را دشوار می‌کند. گروه از ۱۵ آذر ۷۹ با سه قایق و توقف ۴۸ ساعته در غار، مسیرهای شناخته‌شده و چند دهلیز تازه به طول ۱۰۰ تا ۲۰۰ متر را بررسی کرد؛ دمای هوا ۲ تا ۴ درجه بود. ساختار زمین‌شناسی غار و مشکلات کمبود کپسول گاز و ارتفاع آب نیز شرح داده شده است.

  • فاصله از علیصدر: ۶ کیلومتر؛ ارتفاع ۲۵۷۰ متر
  • بازدید از ۱۵ آذر ۷۹ با توقف ۴۸ ساعته
  • حدود ۸۰۰ متر از مسیر پیش‌تر بازدید شده بود

اولین پرواز بر فراز قله‌ی دماوند

نویسنده: داوود محمدی؛ محمدعلی (بهمن) ابراهیمی | صفحه‌ی ۲۶

مقاله‌ای کوتاه درباره نخستین پرواز هواپیما بر فراز دماوند. پس از مروری بر تاریخ پرواز، از تشکیل نخستین واحد هوایی در فرودگاه قلعه مرغی در ۱۳۰۳ یاد می‌شود. سپس خبر مجله «قشون» (شماره ۱۳، چهارم دی ۱۳۰۴) نقل شده که بر پایه آن در ۲۷ آذر ۱۳۰۴ سه هواپیمای فرانسوی با حضور وزیر جنگ از قلعه مرغی برخاستند و از فراز دماوند (۵۶۲۸ متر) گذشتند. پرواز یک ساعت و سه دقیقه طول کشید. نام برخی سرنشینان و واگذاری خطوط هوایی به شرکت یونکرس در ۱۳۰۶ نیز آمده است.

  • تاریخ پرواز: ۲۷ آذر ۱۳۰۴
  • سه فروند هواپیمای فرانسوی
  • مدت: یک ساعت و سه دقیقه

«پارک طبیعی» راهکاری به منظور استفاده‌ی بهینه از کوهستان

نویسنده: محمدمحسن ادهمی مجرد | صفحه‌ی ۲۸

مقاله‌ای پژوهشی که پیشنهاد می‌کند استفاده کوهنوردی از کوهستان در قالب طرح «پارک طبیعی (کوهستان)» سامان یابد تا بهره‌برداری پایدار و بدون آسیب به اکوسیستم ممکن شود. نویسنده عوامل اکولوژیک مانند زمین‌شناسی، شیب، پوشش گیاهی، آب، اقلیم و جانوران و نیز شرایط اجتماعی و اقتصادی ساکنان را در تعیین ظرفیت، زمان و مسیر حضور کوهنوردان مؤثر می‌داند و برای نمونه از محدود کردن رفت‌وآمد در مناطق دارای گیاهان نادر در فصل رویش سخن می‌گوید.

  • طرح پیشنهادی: پارک طبیعی (کوهستان)

از کویر تا لاله‌زار

نویسنده: حسین نظر | صفحه‌ی ۳۲

معرفی کوهستان‌های استان کرمان و مسیر صعود به قله‌های لاله‌زار. نویسنده استان را با حدود ۱۹۳۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت، دارای بارز، جوپار، هزار و لاله‌زار معرفی می‌کند و هزار را با حدود ۴۵۰۰ متر چهارمین قله بلند ایران می‌خواند. روستای لاله‌زار در ۱۲۰ کیلومتری جاده کرمان–بافت است؛ صعود از تنگه آرتی آغاز می‌شود و پس از گوسفندسرا و رودخانه به قله تخت عبدالبیگ (۴۳۵۰ متر) می‌رسد. کل برنامه حدود ۹ ساعت است و بهار (خرداد) بهترین زمان دانسته شده است.

  • تخت عبدالبیگ ۴۳۵۰ متر
  • لاله‌زار و سیاه‌کوه حدود ۴۱۰۰ متر
  • روستای لاله‌زار: ۱۲۰ کیلومتری جاده کرمان–بافت

راه هزارفرسنگی با یک قدم آغاز می‌شود — گزارش تور دوچرخه‌سواری کوهستان (سبلان تا دماوند)، قسمت اول

نویسنده: بابک اندامی | صفحه‌ی ۳۳

قسمت نخست گزارش تور دوچرخه‌سواری «سبلان تا دماوند» که کمیته دوچرخه کوهستان فدراسیون کوهنوردی به مناسبت سال جهانی کوه‌ها (۲۰۰۲) برنامه‌ریزی کرد. مسیر حدود ۸۵۰ کیلومتر در امتداد البرز بود و در سه مرحله سبز (۱۹ تا ۲۳ اردیبهشت ۸۱، سبلان–اردبیل–خلخال–منجیل)، سفید (۱۴ تا ۱۷ خرداد، منجیل تا طالقان) و قرمز (۱۷ تا ۲۱ مرداد، طالقان–گچسر–دشت لار–دماوند) اجرا شد. ۸۵ دوچرخه‌سوار از چند شهر شرکت کردند و گروهی از شبکه دوم سیما برای فیلم «بر بلندای ایران» همراه بودند.

  • طول مسیر حدود ۸۵۰ کیلومتر
  • ۸۵ دوچرخه‌سوار
  • سه مرحله: اردیبهشت، خرداد و مرداد ۱۳۸۱

سکوت ۱۳۰۰ ساله‌ی دژ را می‌توان شکست — غار اسپهبد خورشید از نگاهی دیگر

نویسنده: داوود محمدی | صفحه‌ی ۳۶

مقاله‌ای درباره دژ-غار اسپهبد خورشید (لاپ کمر) در حدود سه کیلومتری شرق ایستگاه دوآب راه‌آهن تهران–ساری. به نوشته متن، غار نخستین بار در ۱۳۲۹ به وسیله امیرحسین امیرفیض، کاظم شریفی و چنگیز مشیری شناسایی شد. تلاش‌های بعدی در ۱۳۳۴ و ۱۳۳۵ ناکام ماند و در ۱۳۳۹ چنگیز شیخلی و محمود سنجری به دژ راه یافتند؛ در ۱۳۴۱ نیز گروهی از غارشناسان به سرپرستی شیخلی با گشایش مسیر جناح راست نقشه داخل غار را تهیه کردند. نویسنده خواستار بررسی تاریخی کامل‌تر این دژ است.

  • شناسایی نخست: ۱۳۲۹
  • ورود به دژ: ۱۳۳۹
  • ۳ کیلومتری شرق ایستگاه دوآب

گفتگو — مصاحبه با خانم فرانسواز ژاندارم، مربی و راهنمای کوه

نویسنده: محسن محسنین | صفحه‌ی ۴۰

گفت‌وگو با فرانسواز ژاندارم، مربی فرانسوی که همراه ناتالی هاگن مولر در ۲ تا ۱۱ شهریور یک کلاس ده‌روزه کوهنوردی و سنگنوردی برای بانوان در کرمانشاه برگزار کرد. او می‌گوید در ۱۹۶۳ در تهران به دنیا آمده، چون پدرش مهندس سدهای لار و لتیان بود، تا شش‌سالگی در ایران زیسته و کمی فارسی می‌داند. از آشنایی تصادفی با کوهنوردان ایرانی در پناهگاهی در مون‌بلان، دعوت سفارت فرانسه، علاقه کودکی به کوه در منطقه آلپ و تحصیل در دانشگاه گرونوبل سخن می‌گوید.

  • کلاس بانوان در کرمانشاه: ۲ تا ۱۱ شهریور
  • تولد: ۱۹۶۳ در تهران

سقوط هواپیما و گروه امداد کوهستانی

نویسنده: فرانک کارد | ترجمه: منیژه برزگر | صفحه‌ی ۴۲

مقدمه مترجم سقوط هواپیمای توپولف در بهمن سال گذشته در سفیدکوه خرم‌آباد را یادآوری می‌کند و ضرورت تشکیل «امداد کوهستان» در ایران را مطرح می‌کند. متن اصلی از کار تیم «نجات کوهستانی» در انگلستان می‌گوید که از ۱۹۴۴ فعال است: از کمک به کوهنوردان گمشده و مجروح تا جست‌وجوی لاشه هواپیماها. نمونه‌هایی از سقوط‌های ۱۹۵۱، ۱۹۵۷، ۱۹۵۹، ۱۹۶۰، ۱۹۷۹، لاکربی (۱۹۸۸) و ۱۹۸۹ ذکر شده و ماجرای سقوط دو جنگنده اف-۱۵ در ۲۶ مارس ۲۰۰۱ شرح داده می‌شود.

  • تیم نجات کوهستانی از ۱۹۴۴
  • سقوط دو اف-۱۵: ۲۶ مارس ۲۰۰۱

اریک ویهن مایر، کوهنورد صددرصد نابینا و فاتح قله‌ی اورست

ترجمه: وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۴۶

ترجمه مقاله‌ای از یکی از اعضای هیئت تحریریه مجله «کلایمبینگ» که چند روز با اریک ویهن مایر، کوهنورد نابینای فاتح اورست، سنگنوردی کرده است. نویسنده از صعود مشترکشان در دیواره‌های الدورادو (کلرادو) و شیوه لمس گیره‌ها به دست اریک می‌گوید. سوابق او شامل صعود مسیر Blind Faith با درجه 5.10a به صورت نفر اول، مسیر دماغه ال‌کاپیتان، ۸۰۰ متر یخنوردی با مایک اودانل، و صعود دنالی، کلیمانجارو و آکونکاگوا است. آمادگی برای اورست از ۱۹۹۹ با پاسکال اسکاتورو آغاز شد. زیرنویس عکس شرمن بول ۶۴ ساله را مسن‌ترین فاتح اورست تا ۲۰۰۱ می‌خواند.

  • مسیر Blind Faith درجه 5.10a
  • آغاز تمرین برای اورست: ۱۹۹۹
  • شرمن بول ۶۴ ساله

کاهش آب بدن و نحوه‌ی تأمین آن در کوهستان

نویسنده: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۵۳

مقاله آموزشی درباره دهیدراسیون در کوهنوردی. نویسنده نشانه‌هایی مانند خشکی دهان و تیرگی ادرار را برمی‌شمارد و یادآوری می‌کند که آب بدن در زمستان هم با تنفس و تعریق از دست می‌رود. او توصیه می‌کند آب به تدریج و مرتب نوشیده شود و از جای نامناسب قمقمه در ته کوله‌پشتی انتقاد می‌کند؛ کیسه‌های آب پلاستیکی با شلنگ که در کوله جاسازی می‌شوند، راه‌حلی برای دسترسی آسان به آب معرفی شده‌اند.

  • معرفی کیسه آب شلنگ‌دار در کوله‌پشتی

پوشاک در اسکی

ترجمه: محسن محسنین | صفحه‌ی ۵۴

ترجمه‌ای کوتاه درباره انتخاب لباس اسکی. متن توضیح می‌دهد که عضلات گرم بهتر کار می‌کنند اما لباس بیش از حد گرم با تعریق و از دست رفتن آب، توان عضلانی را کم می‌کند. انتخاب لباس به تجربه شخصی وابسته است؛ کاربرد مهم‌تر از مد است و لباس نباید حرکت دست‌ها، پاها و کمر را محدود کند. سپس دو گروه اصلی لباس‌های اسکی معرفی می‌شوند.

تمرین در خانه به کمک سیمولاتور

ترجمه: الهام امیرکیانی | صفحه‌ی ۵۶

ترجمه‌ای درباره تمرین تقویت انگشتان با «سیمولاتور» (تخته تمرین گیره) در خانه. به نوشته متن، یک برنامه مناسب تقویت انگشت نباید بیش از ۲۰ دقیقه طول بکشد، چون این وسیله برای افزایش استقامت مناسب نیست و تمرکز، استراحت مداوم و توقف پس از تحریک ماهیچه‌ها از آسیب و خستگی جلوگیری می‌کند. مقاله با عکس‌های آموزشی همراه است.

  • حداکثر مدت تمرین: ۲۰ دقیقه

نکاتی پیرامون ساز و برگ کوهنوردی: تجهیزات کوهنوردی زمستانی

ترجمه: هادی فوقانی | صفحه‌ی ۵۸

مترجم در مقدمه می‌گوید هشت سال پیش مقاله‌ای از مجله «های» درباره تجهیزات زمستانی خوانده که به جای فهرست صرف، به فلسفه صعود زمستانی و رابطه تجهیزات با کیفیت برنامه پرداخته است. متن برنامه‌های زمستانی را به سه دسته یخنوردی، صعودهای یک‌روزه و صعودهای چندروزه تقسیم می‌کند و بر کفش، لباس، کوله و آمادگی برای حرکت سریع و مؤثر در سرما تأکید دارد؛ حفاظت از پوست و لب در برابر آفتاب نیز مطرح شده است.

  • سه دسته برنامه زمستانی: یخنوردی، یک‌روزه، چندروزه

کلنگ کوهنوردی، ابزاری موثر و در عین حال خطرناک

ترجمه: هادی فوقانی | صفحه‌ی ۶۰

ترجمه‌ای درباره دستاوردها و رویکردهای تازه در حمل و کاربرد کلنگ کوهنوردی در کوهپیمایی و کوهنوردی زمستانی. متن یادآوری می‌کند که با پیدایش باتوم‌ها، استفاده از کلنگ در برخی شیب‌ها کنار گذاشته شد و اعتماد به نفس بیش از اندازه، کوهنوردان را بدون کلنگ به شیب‌های تند کشاند. سپس تنوع طول و شکل کلنگ‌ها و کمبود اطلاعات فنی فروشندگان بررسی می‌شود.

نکات فنی (TECHTIP)

نویسنده: علی پارسایی (تهیه و تنظیم) | صفحه‌ی ۶۴

بخش آموزشی مصور درباره فنون کوهنوردی فنی، به‌ویژه کارگاه، حمایت و طناب‌کشی، با طرح‌های کارتونی. در کادری هشدار داده شده که کوهنوردی فنی برای مبتدیان و حتی افراد باتجربه خطرناک است، این نکات تنها برای آشنایی‌اند و جای آموزش زیر نظر مربی را نمی‌گیرند و مسئولیت استفاده از آن‌ها با خواننده است.

  • مطالب صرفاً برای آشنایی؛ معرفی ابزار تبلیغ تولیدکننده نیست

روی خط اینترنت — برای شما خوانده‌ایم

نویسنده: علی پارسایی | صفحه‌ی ۷۰

معرفی چند وب‌سایت کوهنوردی ایرانی و خارجی. نویسنده از پیدایش سایت‌هایی درباره کوهنوردی ایران به فارسی یا انگلیسی، از جمله mountainzone و «دانشنامه کوه‌های ایران» (IRAN Mountain Encyclopedia)، و چند وبلاگ کوهنوردی مانند azadkooh و koohnavard یاد می‌کند. سایت rockclimbing.com و codyice.com (درباره ابزار یخنوردی و صعود آبشار یخ) نیز معرفی شده‌اند.

نگاهی بر انتشارات سازمانها، هیئت‌ها و گروه‌های کوهنوردی

صفحه‌ی ۷۲

گزیده‌ای از نشریات گروه‌ها و هیئت‌های کوهنوردی. از جمله مطلبی درباره قله‌های مهرچال (۳۹۲۱ متر) و پیرزن کلوم (۳۹۲۰ متر) در منطقه رودبار قصران که از مجله «راهیان کوه» (۱۳۵۹) نقل شده و مسیر از دهکده اماممه، زمان‌ها و دسترسی با اتوبوس را شرح می‌دهد، و نیز مطلبی از «فصلنامه طب ورزشی» درباره ورزش و پوکی استخوان.

  • مهرچال ۳۹۲۱ متر؛ پیرزن کلوم ۳۹۲۰ متر

سال بین‌المللی کوه‌ها و آنچه بر سر خیال‌انگیزترین کوه ایران می‌آید

نویسنده: محمدرضا تقی‌پور | صفحه‌ی ۷۴

نقدی بر احداث جاده به سوی قله سماموس (۳۶۵۰ متر)، بلندترین قله میان علم‌کوه و درفک در مرز رودسر و رامسر. نویسنده از اوایل سال جاری از کشیده شدن جاده‌ای از ییلاقات جواهرده به سوی قله به وسیله سازمانی دولتی خبر می‌دهد و از تخریب دامنه‌ها و مقبره قله یاد می‌کند. او از سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان جنگل‌ها و مراتع و استانداری‌های گیلان و مازندران می‌پرسد که چرا در سال بین‌المللی کوه‌ها به این تخریب واکنشی نشان نمی‌دهند.

  • سماموس ۳۶۵۰ متر
  • جاده از ییلاقات جواهرده (رامسر)

گردهمایی کوهنوردان دانشکده‌ی فنی دانشگاه تهران

صفحه‌ی ۷۵

گزارش گردهمایی کوهنوردان دانشکده فنی دانشگاه تهران به مناسبت سال بین‌المللی کوه‌ها در ۱۷ مهر در تالار شهید چمران، با حضور بیش از ۵۰۰ نفر. دکتر محمود نیلی احمدآبادی، رئیس دانشکده، سخن گفت، از پیشکسوتان تجلیل شد و فیلم اورست نشنال جئوگرافیک نمایش داده شد. فهرستی از رویدادهای تاریخی کوهنوردی دانشکده نیز آمده است؛ از جمله صعود مهندس اصفیا به دماوند برای مطالعات زمین‌شناسی، تشکیل گروه کوهنوردی دانشجویان (۱۳۴۰)، صعود زمستانی خلنو (۱۳۵۲) و ساخت پناهگاه تخت فریدون (۱۳۵۵).

  • ۱۷ مهر، تالار شهید چمران، بیش از ۵۰۰ نفر
  • تشکیل گروه کوهنوردی دانشجویان دانشکده فنی: ۱۳۴۰

تغذیه در اسکی

نویسنده: محسن محسنین | صفحه‌ی ۷۶

مقاله‌ای درباره رژیم غذایی اسکی‌بازان. نویسنده چربی و قند را سوخت‌های بدن می‌داند و توضیح می‌دهد که قند ذخیره‌شده در عضلات و کبد در فعالیت شدید سریع مصرف می‌شود. توصیه می‌کند اسکی‌باز در روز اسکی سیگار نکشد یا دست‌کم یک تا دو ساعت پیش از فعالیت از آن پرهیز کند. جدولی از ترکیب مواد غذایی خام ایرانی بر پایه پژوهش انستیتو علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران نیز ارائه شده است.

  • جدول ترکیب ۱۲۴ ماده غذایی خام

معرفی نهمین کوهنورد برجسته و فاتح چهارده قله بالاتر از ۸۰۰۰ متر

نویسنده: وارطان زاکاریان (استخراج و تهیه) | صفحه‌ی ۷۷

مطلب پس از یادآوری اینکه راینهولد مسنر نخستین فاتح چهارده قله بالای ۸۰۰۰ متر بود، فهرست این قله‌ها را با کشور و ارتفاع می‌آورد. سپس از فعالیت گروه‌ها در پاکستان در سال ۲۰۰۱ می‌گوید که تنها صعود گزارش‌شده K2 (۸۶۱۱ متر) بود و در آن گروهی نُه‌نفره از کره، کوهنوردی به نام پارک «یونگ سوگ» را در بر داشت که با صعود K2 چهارده قله را کامل کرد و نهمین فاتح آن‌ها شد.

  • اورست ۸۸۴۸، K2 ۸۶۱۱، کانگ‌چن‌جونگا ۸۵۸۶ متر
  • صعود K2 در ۲۰۰۱ به وسیله گروهی ۹ نفره از کره

آشنایی با گیاهان دارویی ایران — اسطوخودوس

نویسنده: نرگس روحانی (گردآورنده) | صفحه‌ی ۸۰

معرفی گیاه اسطوخودوس (Lavandula officinalis). گیاهی بوته‌ای و چهارگوش به ارتفاع ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر با برگ‌های باریک پوشیده از کرک که گل‌های ارغوانی‌اش از فروردین تا خرداد ظاهر می‌شوند. روش برداشت و خشک کردن ساقه‌ها در سایه و خواص و ترکیبات آن شرح داده شده است.

  • ارتفاع گیاه: ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر

در باب آداب کوهنوردی

نویسنده: ناصر اسعدی | صفحه‌ی ۸۱

یادداشتی درباره فرهنگ و آداب کوهنوردی. نویسنده کوه را جزئی از طبیعت با ویژگی‌های فیزیکی خاص می‌داند که باید با آن سازگار شد و از دیدار با گروهی ژاپنی در کاتماندو یاد می‌کند که یک ماه برای هم‌سازی با محیط ماندند. او از ماشین‌رو شدن مسیر قله‌ها انتقاد می‌کند و یادآوری می‌کند که پانزده سال پیش برای صعود علم‌کوه باید از رودبارک پیاده راه می‌افتادی. به گفته او کوهنوردی ورزشی جوان در ایران است که دانش آن با کمیت علاقه‌مندانش هم‌خوان نیست.

اخبار رسیده از فدراسیون کوهنوردی

صفحه‌ی ۸۶

اخبار فدراسیون کوهنوردی، از جمله انتصاب علی طاهری به ریاست هیئت کوهنوردی استان مرکزی، برگزاری کلاس سنگنوردی با حدود ۴۰ کارآموز از استان‌های کشور از ۱۱ تا ۱۵ شهریور، اولین همایش کمیته‌های کوهنوردی، صعود تیمی ۳۰ نفره (۲۵ مرد و ۵ زن) از کوهنوردان تهران به دماوند در ۲۲ شهریور و مسابقات سنگنوردی قهرمانی کشور در ردهٔ جوانان.

  • کلاس سنگنوردی: ۱۱ تا ۱۵ شهریور، حدود ۴۰ کارآموز
  • صعود ۳۰ نفره به دماوند در ۲۲ شهریور

اخبار انجمن حفظ محیط کوهستان

صفحه‌ی ۸۷

اخبار انجمن در ماه‌های پایانی سال بین‌المللی کوه‌ها (۲۰۰۲): گزارش اجلاس جهانی ژوهانسبورگ (۲۶ اوت تا ۴ سپتامبر ۲۰۰۲) و طرح «مشارکت بین‌المللی برای توسعه پایدار کوهستان»، حضور دکتر سیدحسین بحرینی، رئیس کمیته هماهنگی سال بین‌المللی کوه‌ها در ایران، در کنفرانسی بین‌المللی، و پیشنهاد ایجاد «کمیته فرعی کوهستان» در کمیته ملی توسعه پایدار که در جلسه ۸۱/۸/۷ مطرح شد.

  • اجلاس ژوهانسبورگ: ۲۶ اوت تا ۴ سپتامبر ۲۰۰۲
  • جلسه کمیته ملی توسعه پایدار: ۸۱/۸/۷

از انجمن سراسری کوهنوردان چه خبر؟

صفحه‌ی ۸۸

گزارش «طرح حفاظت بند یخچال» در کوهپایه‌های شمال تهران. انجمن سراسری کوهنوردان در ۸۱/۴/۲۳ با نامه‌ای به شهرداری منطقه یک پیشنهاد اجرای طرح را داد و در جلسه ۸۱/۶/۲۰ با حضور نمایندگان فدراسیون، انجمن حفظ محیط کوهستان و گروه‌های کوهنوردی درباره آن گفت‌وگو شد. در روزهای ۴ و ۵ مهر به مناسبت روز حفظ کوه تبلیغات و پاکسازی انجام شد. برنامه طرح شامل آموزش کوهپیمایان، جمع‌آوری زباله، مرمت سنگ‌چین‌ها و جلب همکاری مالکان باغ‌هاست.

  • نامه به شهرداری منطقه یک: ۸۱/۴/۲۳
  • جلسه مشترک: ۸۱/۶/۲۰

اولین نمایشگاه تخصصی تجهیزات کوهنوردی

نویسنده: حسین نظر (گزارش) | صفحه‌ی ۹۱

گزارش نخستین نمایشگاه تخصصی تجهیزات کوهنوردی که از جمعه ۲۶ مهر ۸۱ با شعار «ایمنی، کیفیت و بهبود مستمر» در مجموعه ورزشی شیرودی برپا شد. تولیدکنندگان و واردکنندگانی مانند پایار، رهبر، کوه اسکی، اورست، پاسا، فراز، سالیدون، فرنام، کسا و مصفا حضور داشتند. نتایج نظرسنجی بازدیدکنندگان نیز آمده است؛ از جمله پیشنهاد برگزاری دو بار در سال.

  • آغاز: جمعه ۲۶ مهر ۱۳۸۱، مجموعه ورزشی شیرودی
  • ۹۸٪ بازدیدکنندگان افزایش اطلاعات را تأیید کردند

اخبار

صفحه‌ی ۹۲

اخبار کوتاه کوهنوردی، از جمله فراخوان سومین مسابقه سراسری سالانه عکس کوهستان از سوی هیئت کوهنوردی خراسان (مهلت ۱۳۸۱/۱۰/۲۶)، جلسه هیئت کوهنوردی خرمدره در ۸۱/۷/۳، انتشار گاهنامه «ندای کوهستان»، صعود حسن ثابت با دوچرخه کوهستان به دماوند، صعود تیم کوهنوردی بانوان شرکت ملی نفت به آرارات در مرداد و صعودهای دیگر.

  • مهلت مسابقه عکس: ۱۳۸۱/۱۰/۲۶
  • صعود بانوان شرکت ملی نفت به آرارات در مرداد

The Semi-Active Volcano of Taftan

نویسنده: Abbas Zamani (Kooh Mag / Tehran Avenue, July 2002) | صفحه‌ی ۹۶

بخش انگلیسی شماره، گزارش سفر گروهی از کوهنوردان به آتشفشان نیمه‌فعال تفتان است. نویسنده از گزارش صعود پرسی سایکس در ۱۸۹۳ و سون هدین یاد می‌کند، سپس از گرفتار شدن در توفان شن در کویر، رسیدن به سوادشهر نزدیک زاهدان و ادامه راه به خاش و روستای گوشه می‌گوید. او آب پای کوه را غیرقابل نوشیدن و تنها جوی دره تنگ‌لو را گوارا می‌داند، از گازهای گوگردی قله می‌نویسد و فاصله گوشه تا قله را حدود ۲۰ کیلومتر و صعود را حدود ۱۰ ساعت ذکر می‌کند.

  • از گوشه تا قله حدود ۲۰ کیلومتر؛ حدود ۱۰ ساعت صعود
  • صعود پرسی سایکس در ۱۸۹۳

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۲۹

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: خراسان، مشهد، غار مغان، کلات نادری، شاه‌جهان، بند گلستان، علم‌کوه، هفت‌خوان، سه‌هزار، میان‌رود، درجان، قاضی‌محله، تنکابن، لوت، کرمان، شهداد، کشیت، نصرت‌آباد، ده‌سیف، ده‌سلم، جفتان، امیری، هاره، هراز، زیره‌ور، دین‌ریز، چمن‌خو، کهوتو، گوسفندسرا، غار کبوترلی، نپال، نورسون، پخرا، کاتماندو، هیمالیا، ازنادر، اشترانکوه، ازنا، کمندان، کول‌جنون.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: منوچهر مهران، دکتر حسین بنایی، باقر خورشیدی، داوود محمدی، محمدعلی (بهمن) ابراهیمی، آلفونس گابریل، مصطفی سلاحی، اکبر بشردوست، اصغر امین‌نیا، شریعت‌زاده، سید حسن علوی، محمدمحسن ادهمی مجرد، حسین نظر، بابک اندامی، امیرحسین امیرفیض، کاظم شریفی، چنگیز مشیری، چنگیز شیخلی، محمود سنجری، فرانسواز ژاندارم، ناتالی هاگن مولر، محسن محسنین، وارطان زاکاریان، فرانک کارد، منیژه برزگر، اریک ویهن مایر، جف اوانس، شرمن بول، مایک اودانل، پاسکال اسکاتورو، الهام امیرکیانی، هادی فوقانی، علی پارسایی، محمدرضا تقی‌پور، دکتر محمود نیلی احمدآبادی، مهندس اصفیا، دکتر محمدعلی شفیعیها، مهندس لکستانی، مهندس صفر یزدان‌پرست، راینهولد مسنر.

روی جلد عکس صعود از آبشار یخ «تهران» (عکس از جلال خلخالی) و نشانی از مقاله تفتان است. «منطقه امیری» نقشه دست‌کشیده مسیرها و ارتفاعات دارد و «نکات فنی» با طرح‌های کارتونی آموزشی همراه است. ص ۱۳ چاپی اطلاعیه برنامه زمستانی رشته‌کوه دنا (۱۲ تا ۳۰ بهمن ۱۳۸۱) از گروه کوهنوردی دانشکده مهندسی دانشگاه شیراز و گروه کوهیاران پارس است و نامه‌های رسیده (زیر نظر رضا چهکنویی) در ص ۹۴ آمده است.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۲۹

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۲۹ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۸۱) با فرمت PDF، در ۱۰۸ صفحه و حجم حدود ۶۷٫۱ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۲۹ (زمستان ۱۳۸۱)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 67,1 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۰۸

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۲۸  |  شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۳۰ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *