هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۱۷؛ سند تصویری صعود دماوند و رشته‌کوه دنا (زمستان ۱۳۷۸)

فصلنامه کوه شماره ۱۷ – زمستان ۱۳۷۸

فصلنامه کوه شماره ۱۷؛ سند تصویری صعود دماوند و رشته‌کوه دنا (زمستان ۱۳۷۸)

هایکر

انتشار: 16 مرداد 1405

به‌روزرسانی: 10 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۱۷ (زمستان ۱۳۷۸): فهرست کامل و مرور ۳۵ مطلب، از سند تصویری نخستین صعود یک ایرانی به دماوند تا رشته‌کوه دنا و صعود سراسری بانوان.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF25,0 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۱۷ در زمستان ۱۳۷۸ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره هفدهم فصلنامه کوه (سال پنجم، زمستان ۱۳۷۸) با سرمقاله‌ای درباره بدهی انسان به کوه‌ها و حفاظت از آن‌ها آغاز می‌شود و روی جلدش عکس‌هایی از آرشیو فیروز اشراقی از صعودی قدیمی به دماوند است. از مطالب این شماره: بخش دوازدهم «کوهنوردی نوین در ایران» از جلیل کتیبه‌ای، معرفی رشته‌کوه دنا، صعودهای سراسری بانوان به پرو و دماوند، صعود جانبازان به تفتان، صعود مهدی اعتمادفر به سه قله بالای ۷۰۰۰ متر در پامیر، ماکالو از زبان رینهولد مسنر، گزارش نخستین صعود دیواره بیستون و تحلیل حادثه مرگ یک کوهنورد در دماوند.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۱۷

جلد فصلنامه کوه شماره ۱۷ (زمستان ۱۳۷۸)
جلد شماره ۱۷، زمستان ۱۳۷۸
  • شماره: ۱۷ (سال پنجم)
  • زمان انتشار: زمستان ۱۳۷۸
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۰۰ صفحه
  • بهای روی جلد: ۵۰۰۰ ریال (روی جلد)
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • صاحب امتیاز و مدیر مسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • مدیر داخلی: مسعود اشرفی
  • با تشکر از: جلیل کتیبه‌ای، دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، مهدی شیرازی، رضا چهکنویی، مرتضی موسوی، مهندس شاهپور صمصام، مهندس م. برزگر، مهندس محمد بنی‌هاشمی (نام آخر روی زمینه تیره چاپ شده و کم‌وضوح است)
  • حسابداری و توزیع: ایران جوادپور؛ تایپ کامپیوتری: محبوبه غلامی
  • لیتوگرافی دیجیتال: پرتوگراف؛ چاپ: احمدی – داد

جلد فصلنامه کوه شماره ۱۷

تیترهای روی جلد این شماره:

  • یک سند تصویری از صعود به قله دماوند – ۱۲۹۸ خورشیدی

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۱۷

این فهرست از روی صفحه‌ی ۳ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱ما وام‌دار کوه‌هاییم ۲
۲کوهنوردی نوین در ایران ۴
۳تا هنوز هستم ۱۴
۴اشتراک فصلنامه ۱۷
۵دنا — رشته‌کوهی نامی، ولی ناشناخته (قسمت اول) ۱۸
۶سفری به استان سمنان ۲۱
۷وجه تسمیه کوه‌های ایران ۲۲
۸یک سند تصویری از نخستین صعود یک ایرانی بر قله دماوند ۲۴
۹گذری بر مسابقه و نمایشگاه عکس کوهستان ۲۹
۱۰دریاچه زریوار مریوان ۳۰
۱۱آنجا که زنان، همت مردانه می‌کنند ۳۲
۱۲صعود سراسری بانوان به قله‌ی دماوند ۳۴
۱۳تجریش در گذشته و حال ۳۶
۱۴جانبازان برفراز قله‌ی تفتان ۳۹
۱۵دوچرخه‌های کوهستان ۴۰
۱۶برفراز قلل ایران ۴۲
۱۷بازتاب آفتاب ادبیات فارسی ۴۳
۱۸۸۸۲۱۵۰ کیلومتر مربع ارتفاعات کوهستانی، صدها هزار کوهپیمایی هفتگی، هزاران حادثه — مسئول پیشگیری از حوادث و امداد و نجات کوهستان در کشور کیست؟ (قسمت اول) ۴۴
۱۹صعودها و فعالیت‌های انجام شده در منطقه هیمالیا ۴۶
۲۰صعود یک ایرانی بر سه قله‌ی بالای ۷۰۰۰ متر ۵۴
۲۱گوناگون ۵۷
۲۲ماکالو ۵۸
۲۳سیر تحول چوب‌های اسکی ۶۲
۲۴تعطیلات در یوسیمیت ۶۴
۲۵صعود دیواره‌های یخی ۶۶
۲۶بزرگداشت پست از مقام کوهنوردی ۷۰
۲۷غارهای یخی در قلب یخبندان ۷۲
۲۸شناخت برف و بهمن ۷۴
۲۹روی اینترنت ۷۶
۳۰واژه‌نامه کوهنوردی ۷۸
۳۱دائرةالمعارف کوهنوردی ۸۰
۳۲گام نخست ۸۲
۳۳سومین کنفرانس جهانی ورزش و محیط‌زیست ۸۵
۳۴صدای غیرعادی مفاصل ۸۶
۳۵اخبار داخلی ۸۹
۳۶درس‌هایی از یک حادثه ۹۰
۳۷اخبار رسیده از فدراسیون کوهنوردی ۹۲
۳۸پاسخ به نامه‌های رسیده ۹۴
۳۹جدول ۹۶

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۱۷: «ما وام‌دار کوه‌هاییم»

سرمقاله یادآوری می‌کند که کوه‌ها، به‌ویژه در سرزمین‌های خشک، سرچشمه آب و رود و چراگاه‌اند و بقای زندگی به آن‌ها وابسته است، اما چون همیشه در دسترس‌اند اهمیتشان از یاد می‌رود. نویسنده می‌پرسد کوهنوردان و سایر استفاده‌کنندگان در برابر این همه بهره‌ای که از کوه می‌برند چه می‌کنند و از جاده‌سازی، ساخت‌وساز در دامنه‌ها، زباله و آسیب به گیاهان و چشمه‌ها انتقاد می‌کند. در ادامه با ذکر چند خاطره شخصی از سال‌های ۵۶ تا ۶۸، اشتباهات خود و همنوردانش در رفتار با طبیعت را بازگو می‌کند و حفاظت از کوه را حفاظت از خاک و آب و پایداری زندگی می‌داند.

به قلم عباس محمدی

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۱۷

کوهنوردی نوین در ایران — از میان برگ‌های پراکنده تاریخ کوهنوردی (بخش ۱۲)

نویسنده: جلیل کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۴

بخش دوازدهم از تاریخچه کوهنوردی نوین ایران که از اوایل دهه ۶۰ خورشیدی ادامه می‌یابد. نویسنده پس از یادآوری بخش پیشین (فعالیت‌ها و صعودهای سال‌های ۵۸ و ۵۹ و نخستین صعودها در علم‌کوه)، به تلاش‌های گروه آرش در دیواره علم‌کوه در تابستان ۶۱ و ۶۲ می‌پردازد؛ از جمله ماجرای مجروح شدن یکی از همنوردان بر اثر ریزش سنگ و پایین آوردن او به کمک حیدریان. سپس صعودهای زمستانی آن سال‌ها، از جمله برنامه‌های کوهنوردان کرمانشاه و همدان در دیواره بیستون و صعودهای زمستانی دماوند، و فعالیت کوهنوردان دیگر شهرها را مرور می‌کند. متن با عکس‌هایی از پناهگاه تازه‌ساز کوه پراو و کوهنوردان کرمانشاه همراه است.

  • بخش ۱۲ از مجموعه «کوهنوردی نوین در ایران»
  • زیرعنوان: «آنجا که کوهنوردی به حماسه می‌پیوندد»
  • زیرعنوان: «از پایان راه ایرانی‌ها، تا برتری آن نیست»
  • عکس: پناهگاه تازه‌بنا شده کوه پراو و چند تن از کوهنوردان برتلاش کرمانشاه

تا هنوز هستم…

نویسنده: ج. کتیبه‌ای | صفحه‌ی ۱۴

نویسنده مجموعه «کوهنوردی نوین در ایران» در این نوشته شخصی توضیح می‌دهد که چرا نوشتن تاریخ کوهنوردی ایران را ادامه می‌دهد. او از کمبود منابع مکتوب و پراکندگی اسناد کوهنوردی ایران می‌گوید، از دعوت فصلنامه کوه برای نوشتن این سلسله مطالب از نخستین شماره‌ها یاد می‌کند و می‌پذیرد که نوشته‌هایش ممکن است کاستی داشته باشد. از خوانندگان و گروه‌های کوهنوردی می‌خواهد خاطرات، عکس‌ها و اسناد خود را برای تکمیل و تصحیح این تاریخ بفرستند و امیدوار است مجموعه روزی به شکل کتاب درآید. در پایان سال نو مجله را به خوانندگان تبریک می‌گوید.

  • درخواست از خوانندگان برای فرستادن اسناد و خاطرات کوهنوردی
  • امضای پایان مطلب: ج. کتیبه‌ای

دنا — رشته‌کوهی نامی، ولی ناشناخته (قسمت اول)

نویسنده: گزارش از غلامرضا حق‌بین؛ عکس‌ها از اسماعیل فتوت | صفحه‌ی ۱۸

نخستین بخش معرفی رشته‌کوه دنا. نویسنده تأکید می‌کند که دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد است، نه در فارس یا اصفهان. رشته‌ای حدود ۶۰ کیلومتری در شمال غربی یاسوج که از سال ۱۳۷۱ به‌عنوان منطقه حفاظت‌شده اعلام شده است. متن خط‌الرأس‌های دنا را جداگانه شرح می‌دهد: خط‌الرأس مرکزی از گردنه بیژن تا گردنه بونک با ده‌ها قله بالای ۴۰۰۰ متر، و خط‌الرأس‌های فرعی شمالی، شمال‌غربی و جنوب‌شرقی، و نام قله‌های هر بخش را می‌آورد. به اندازه‌گیری ارتفاع قله‌ها با GPS در صعودهای سال‌های ۷۶ و ۷۷ هم اشاره شده است. جدولی از قله‌ها و ارتفاعات هم ضمیمه است.

  • دنا رشته‌کوهی به طول حدود ۶۰ کیلومتر در کهگیلویه و بویراحمد
  • خط‌الرأس مرکزی از گردنه بیژن (۳۳۰۰ متر) تا گردنه بونک (۲۷۰۰ متر)
  • بلندترین قله: بیژن ۳ (قاش مستان) با ارتفاع ۴۵۰۰ متر به نوشته متن
  • منطقه حفاظت‌شده از ۷۱/۱/۱

سفری به استان سمنان

نویسنده: حسین نظر[ی] | صفحه‌ی ۲۱

معرفی جغرافیایی استان سمنان و ارتفاعات آن. متن مساحت استان (حدود ۹۵ هزار کیلومتر مربع)، همسایه‌ها و موقعیت شهر سمنان در ۲۱۸ کیلومتری تهران و ارتفاع حدود ۱۱۰۰ متری آن را می‌آورد و رشته‌های کوه شمال استان را که بخشی از البرز است بخش‌بندی می‌کند. پس از اشاره‌ای به پیشینه تاریخی منطقه، بخش «گشت‌وگذاری در ییلاقات و ارتفاعات شمال استان» روستای ملاده در نزدیکی شهمیرزاد را معرفی می‌کند: جاده خاکی، باغ‌ها، چشمه‌ها و راه‌های کوهپیمایی اطراف آن، و از مسئولان می‌خواهد امکانات گردشگری منطقه را بهبود دهند.

  • مساحت استان: حدود ۹۵ هزار کیلومتر مربع
  • شهر سمنان در ۲۱۸ کیلومتری تهران و ارتفاع ۱۱۰۰ متری
  • روستای ملاده در ییلاقات شمال استان، نزدیک شهمیرزاد

وجه تسمیه کوه‌های ایران (قسمت سوم)

نویسنده: تهیه و تنظیم: مرتضی دزفولی | صفحه‌ی ۲۲

قسمت سوم فهرست الفبایی وجه تسمیه کوه‌ها و مکان‌های کوهستانی ایران، با ذکر منبع هر مدخل. در این بخش مدخل‌های حرف «د» و «ز» آمده‌اند؛ از جمله درفک (۲۶۹۸ متر، نزدیک رودبار) که نامش از واژه‌های گیلکی «دال» و «فک» دانسته شده، درکه، درمیان، دریاکوه، دشت میشان، دماوند، دوبی سل، دوخواهران، زردکوه و زنده. برای هر نام ریشه واژه و معنای آن در زبان یا گویش محلی، و گاه ارتفاع و موقعیت کوه، ذکر شده است.

  • درفک: ۲۶۹۸ متر، در ۲۷ کیلومتری رودبار
  • مدخل‌ها همراه با نام منبع (مانند «تاریخ تهران»، «کوه‌های کرمان»)

یک سند تصویری از نخستین صعود یک ایرانی بر قله دماوند

نویسنده: گردآورنده: فیروز اشراقی | صفحه‌ی ۲۴

مقاله با عکسی قدیمی از دکتر محمود اشراقی و راهنمای محلی بر قله دماوند آغاز می‌شود و سپس فهرستی تاریخی از کسانی را می‌آورد که به قله‌های بلند ایران صعود کرده یا درباره آن‌ها نوشته‌اند. بخش «الف – مردان» با جغرافی‌دانان قدیم مانند ابن حوقل و ابودلف آغاز می‌شود و به سیاحان و دانشمندان اروپایی قرن نوزدهم و بیستم مانند ناپیر، کوچی (Kotschy)، بورنمولر، راولینسون و اشتاپف می‌رسد. بخش‌های بعدی به زنان کاشف و کوهنورد (مانند گابریل و اسکرین)، کاشفان الموت و «آشیانه عقاب»، و در پایان ایرانیان و آسیایی‌ها اختصاص دارد. هر مدخل سال سفر، قله و منبع گزارش را ذکر می‌کند.

  • زیرنویس عکس: «دکتر محمود اشراقی و راهنمای محلی بر روی قله دماوند در سال ۱۲۹۵ خورشیدی»
  • بخش‌ها: الف – مردان؛ ب – زنان؛ پ – کاشفان و صعودکنندگان به آشیانه عقاب؛ ت – «ایرانیان و آسیایی‌ها»
  • ابن حوقل: سال ۳۶۷ هجری برابر ۹۷۷ میلادی

گذری بر مسابقه و نمایشگاه عکس کوهستان

نویسنده: مسعود اشرفی | صفحه‌ی ۲۹

گزارشی از نتیجه نظرسنجی بازدیدکنندگان نخستین مسابقه و نمایشگاه عکس کوهستان فصلنامه کوه که خبر برگزاری‌اش در شماره ۱۶ آمده بود. حدود ۱۵۰ فرم نظرسنجی جمع‌آوری شد و پیشنهادهای بازدیدکنندگان، از جمله نمایش عکس‌های تاریخی، توجه به کیفیت چاپ، افزایش مدت نمایشگاه و دسته‌بندی موضوعی عکس‌ها، فهرست شده است. نزدیک ۹۵ درصد پاسخ‌دهندگان خواستار برگزاری نمایشگاه‌های بعدی بودند. عکس‌های برگزیده بازدیدکنندگان با برگزیدگان هیئت داوران مقایسه شده و به اعتراض برخی شرکت‌کنندگان به داوری نیز پاسخ داده شده است.

  • حدود ۱۵۰ فرم نظرخواهی تکمیل شد
  • ۹۵ درصد پاسخ‌دهندگان خواهان برگزاری نمایشگاه‌های بعدی بودند
  • برگزیده اول بازدیدکنندگان: «عقاب سبلان» از اسماعیل کشتکار

دریاچه زریوار مریوان

نویسنده: دکتر محمدرضا بیگدلی | صفحه‌ی ۳۰

معرفی شهرستان مریوان در استان کردستان و دریاچه آب شیرین زریوار. مریوان در ۷۰۶ کیلومتری تهران و در ارتفاع حدود ۱۴۰۰ متری قرار دارد و دریاچه در چند کیلومتری غرب شهر است. مقاله ابعاد و حجم آب دریاچه، منابع تغذیه آن از چشمه‌های کف و رودخانه‌ها، دمای آب در فصل‌های مختلف، گیاهان کرانه و درون آب، انواع ماهی‌ها، پرندگان مهاجر و بومی و پستانداران اطراف را شرح می‌دهد. درباره ریشه نام «زریوار» در زبان کردی هم توضیح داده شده و افسانه‌ای محلی درباره پیدایش دریاچه نقل شده است.

  • مریوان: ۷۰۶ کیلومتر تا تهران، ارتفاع حدود ۱۴۰۰ متر
  • بخش‌ها: انواع ماهی‌های دریاچه، درجه حرارت، نگاهی به پرندگان و پستانداران

آنجا که زنان همت مردانه می‌نمایند

نویسنده: گزارش از: بهنام حسینی | صفحه‌ی ۳۲

گزارش همایش صعود سراسری بانوان کوهنورد به کوهستان پرو در شمال شرقی کرمانشاه که به پیشنهاد هیئت کوهنوردی بانوان استان و با همکاری گروه‌های کوهنوردی شهر در ۲۵ و ۲۶ اردیبهشت ۷۸ برگزار شد. متن ابتدا کوهستان پرو را معرفی می‌کند: فلاتی مرتفع با قله‌های بالای ۳۰۰۰ متر، دیواره ۱۲۰۰ متری بیستون در دامنه آن و مسیرهای گوناگون صعود. سپس تدارکات برنامه را شرح می‌دهد: انتقال وسایل با بالگرد هوانیروز، برپایی حدود ۱۰ چادر بزرگ و اردوگاه، و آغاز صعود از روستای جالابه. حدود ۱۶۰ نفر از ۱۸ تیم استان‌ها در برنامه حضور داشتند.

  • تاریخ: ۲۵ و ۲۶ اردیبهشت ۷۸
  • حدود ۱۶۰ نفر از ۱۸ تیم استان‌ها
  • مبدأ صعود: روستای جالابه
  • انتقال تجهیزات با بالگردهای هوانیروز

صعود سراسری بانوان به قله‌ی دماوند

نویسنده: گزارش از انجمن کوهنوردی بانوان | صفحه‌ی ۳۴

گزارش صعود سراسری بانوان کوهنورد به دماوند که به دعوت انجمن کوهنوردی بانوان از ۶/۱ تا ۶/۴/۱۳۷۸ برگزار شد. حدود ۲۷۰ نفر از ده‌ها استان و چند دانشگاه در دو جبهه جنوبی و جنوب‌غربی صعود کردند. متن نهادهای همکار، ستاد اجرایی و بخش‌های آن (برنامه‌ریزی، پزشکی، روابط عمومی، تدارکات و نمایشگاه) را معرفی می‌کند. در جبهه جنوبی گروه‌ها از بارگاه سوم در ارتفاع ۴۱۵۰ متر صبح زود حرکت کردند و ساعت ۱۱:۳۰ به قله ۵۶۷۱ متری رسیدند. نمایشگاه عکسی از فعالیت‌های کوهنوردی بانوان نیز همزمان برپا بود.

  • زمان: ۷۸/۶/۱ تا ۷۸/۶/۴
  • حدود ۲۷۰ نفر از بانوان کوهنورد
  • قله دماوند: ۵۶۷۱ متر
  • بارگاه سوم: ۴۱۵۰ متر

تجریش در گذشته و حال (قسمت سوم)

نویسنده: تحقیق و نوشته: صفر زمانی | صفحه‌ی ۳۶

قسمت سوم پژوهشی درباره تاریخ محله‌ها و باغ‌های قدیمی تجریش. نویسنده پس از باغ لقمان‌الملک، که در بخش پیشین آمده بود، به کوچه رضاییه و باغ‌های اطراف آن می‌پردازد، وجه تسمیه کوچه را توضیح می‌دهد و از مالکان قدیمی باغ‌ها، تغییر کاربری آن‌ها و تبدیلشان به ساختمان و آپارتمان سخن می‌گوید. اشاره‌هایی به رویدادها و چهره‌های دوره قاجار و پهلوی که با این باغ‌ها ارتباط داشته‌اند نیز در متن آمده است. عکس‌های قدیمی از کالسکه و خیابان‌های تجریش همراه مطلب است.

  • قسمت سوم مجموعه
  • محور این بخش: کوچه رضاییه و باغ‌های اطراف آن

جانبازان برفراز قله‌ی تفتان

نویسنده: گزارش از فدراسیون ورزش‌های جانبازان و معلولین | صفحه‌ی ۳۹

گزارش صعود سراسری جانبازان و معلولان به قله ۴۰۴۲ متری تفتان که فدراسیون ورزش‌های جانبازان و معلولین در مهر ۱۳۷۸ به مناسبت ولادت حضرت فاطمه(س) و صدمین سالروز تولد امام خمینی(ره)، با همکاری بنیاد مستضعفان و جانبازان و هیئت ورزش‌های جانبازان و معلولان زاهدان برگزار کرد. کوهنوردان از استان‌های مختلف در ۷۸/۷/۷ گرد آمدند و پس از استقرار در منطقه، روز بعد صعود را آغاز کردند. گزارش از دشواری مسیر برای جانبازان با معلولیت جسمی و رسیدن جمع زیادی از آنان به قله سخن می‌گوید.

  • قله تفتان: ۴۰۴۲ متر
  • گردهمایی شرکت‌کنندگان: ۷۸/۷/۷
  • ۱۵۴ نفر از کوهنوردان جانباز به برنامه دعوت شده بودند

دوچرخه‌های کوهستان (قسمت هفتم) — سیستم تعویض دنده

صفحه‌ی ۴۰

قسمت هفتم از مجموعه آموزشی دوچرخه کوهستان که به سیستم دنده و روش درست تعویض آن می‌پردازد. متن ساختار دنده‌های جلو و عقب دوچرخه را شرح می‌دهد، توضیح می‌دهد که تعداد دنده‌ها از ترکیب طبق‌های جلو و چرخ‌دنده‌های عقب حاصل می‌شود و در بخش «اصول پایه تغییر دنده‌ها» زمان مناسب تعویض دنده در سربالایی، سرپایینی و زمین ناهموار را آموزش می‌دهد. بخش «تکنیک» هم به حفظ آهنگ ثابت رکاب‌زدن و پرهیز از تعویض دنده زیر فشار زیاد اختصاص دارد.

  • قسمت هفتم مجموعه
  • بخش‌ها: سیستم تعویض دنده، اصول پایه تغییر دنده‌ها، تکنیک

برفراز قلل ایران

نویسنده: اکبر زارعین | صفحه‌ی ۴۲

معرفی مجموعه مستند تلویزیونی «برفراز قلل ایران» که با هدف شناساندن مناطق کوهستانی و ورزش کوهنوردی ساخته شده است. نویسنده که تهیه‌کننده و کارگردان مجموعه است، از کمبود برنامه‌های تصویری درباره کوهستان و دشواری‌های فیلم‌برداری در ارتفاعات می‌گوید. فهرست عوامل تولید، شامل فیلم‌برداران، صدابرداران، تدوین، گوینده و کوهنوردان همکار، و فهرست برنامه‌های آماده‌شده با مدت هر قسمت آمده است؛ از جمله قسمت‌هایی درباره قلعه رودخان، درفک، علم‌کوه، تفتان، تخت سلیمان و سبلان.

  • تهیه‌کننده و کارگردان: اکبر زارعین
  • پخش از شبکه دوم سیما
  • فهرست حدود ۱۹ برنامه آماده پخش

بازتاب آفتاب ادبیات فارسی

نویسنده: زیر نظر: عباس زمانی | صفحه‌ی ۴۳

صفحه ادبی این شماره به رسول عارف، از مربیان قدیمی کوهنوردی استان فارس، اختصاص دارد که به نوشته مجله نزدیک به دو سال است در بستر بیماری است. شعری که او سال‌ها پیش با عنوان «همسرم» برای همسرش سروده بود، به نشانه قدردانی از همسر و همراهی‌های او، چاپ شده است. در کنار صفحه جمله‌ای از سیسرون درباره کتاب نقل شده است.

  • شعر «همسرم» سروده رسول عارف
  • رسول عارف: از مربیان قدیمی کوهنوردی استان فارس

۸۸۲۱۵۰ کیلومتر مربع ارتفاعات کوهستانی، صدها هزار کوهپیمایی هفتگی، هزاران حادثه — مسئول پیشگیری از حوادث و امداد و نجات کوهستان در کشور کیست؟ (قسمت اول)

نویسنده: مسعود اشرفی | صفحه‌ی ۴۴

نویسنده با اشاره به گستردگی کوهستان‌های ایران و افزایش شمار کوهپیمایان در دهه‌های اخیر، می‌پرسد چه نهادی مسئول پیشگیری از حوادث و امداد و نجات در کوهستان است. او یادآوری می‌کند که با وجود رشد کوهنوردی، آموزش ایمنی همگانی، اطلاع‌رسانی و سازمان امدادی مشخصی برای کوهستان شکل نگرفته و حوادث سالانه جان شماری از کوهنوردان را می‌گیرد. در این قسمت اول، زمینه‌های بروز حادثه و پراکندگی وظایف میان نهادهای مختلف طرح شده و ادامه بحث به شماره بعد موکول شده است.

  • قسمت اول
  • عدد ۸۸۲۱۵۰ کیلومتر مربع در عنوان برای وسعت ارتفاعات کوهستانی کشور

صعودها و فعالیت‌های انجام شده در منطقه هیمالیا (قسمت سوم)

نویسنده: استخراج و تهیه: وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۴۶

قسمت سوم مجموعه‌ای آماری درباره صعودهای هیمالیا که این بار بخش اول آن به اورست می‌پردازد. با استناد به آمار تا ماه مارس ۱۹۹۹، شمار صعودها، صعودکنندگان، زنان و مردان، کسانی که چند بار به قله رسیده‌اند و کوهنوردانی که جان خود را از دست داده‌اند ذکر می‌شود. همچنین سال‌های پرصعود و بی‌صعود، تعداد کشورهای صاحب صعود و آمار مرگ‌ومیر در فرود از قله فهرست شده است. صفحات بعدی آمار و نکاتی درباره دیگر قله‌های منطقه را دنبال می‌کنند.

  • اورست تا مارس ۱۹۹۹: ۱۰۵۲ صعود
  • ۸۰۸ کوهنورد صعودکننده: ۷۶۴ مرد و ۴۴ زن
  • ۱۶۱ نفر در صعود به اورست جان باخته‌اند (۱۵۶ مرد و ۵ زن)

صعود یک ایرانی بر سه قله‌ی بالای ۷۰۰۰ متر

نویسنده: مهدی اعتمادفر | صفحه‌ی ۵۴

گزارش روزبه‌روز مهدی اعتمادفر، کوهنورد تبریزی، از برنامه‌ای ۴۰ روزه در پامیر تاجیکستان در تابستان ۱۳۷۸ که با هزینه شخصی حدود ۲۵۰۰ دلار انجام داد. به نوشته مقدمه، او به قله‌های کورژنفسکایا (۷۱۰۵ متر)، «دوشنبه» (۷۰۰۵ متر) و سامانی یا کمونیزم (۷۴۹۵ متر) صعود کرد. سفر در ۲۵ تیر با پرواز از مشهد به تاجیکستان آغاز شد و با بالگرد به اردوگاه اصلی رسید. یادداشت‌ها مراحل هم‌هوایی، برپایی اردوگاه‌ها در ارتفاعات ۵۱۰۰، ۵۷۰۰ و ۶۴۰۰ متر، روزهای برفی و توقف در چادر را شرح می‌دهد.

  • کورژنفسکایا ۷۱۰۵ متر، «دوشنبه» ۷۰۰۵ متر، سامانی (کمونیزم) ۷۴۹۵ متر
  • برنامه ۴۰ روزه با هزینه شخصی حدود ۲۵۰۰ دلار
  • آغاز سفر: جمعه ۲۵ تیرماه، پرواز از مشهد

گوناگون

صفحه‌ی ۵۷

صفحه مطالب کوتاه. در «یک خاطره» حسن جودکی از دوره‌ای که مسئول یکی از پایگاه‌های امداد فدراسیون کوهنوردی بود می‌نویسد و ماجرای کمک به کوهنوردان حادثه‌دیده را بازگو می‌کند. مطلب «شکرآب» دره‌ای خوش آب‌وهوا در البرز مرکزی را معرفی می‌کند و بخش دیگری به صعود یکی از سخت‌ترین مسیرهای طبیعی اختصاص دارد.

  • «یک خاطره» به قلم حسن جودکی
  • معرفی دره «شکرآب»

ماکالو ۸۴۶۳ متر — کوه سیاه بزرگ؛ پاهای خوشبخت! — مسنر و ۱۴ هشت‌هزار متری (۱۳)

نویسنده: رینهولد مسنر | ترجمه: الهام امیرکیانی | صفحه‌ی ۵۸

سیزدهمین قسمت از روایت رینهولد مسنر درباره صعود به ۱۴ قله هشت‌هزارمتری، این بار ماکالو. مسنر از تلاش ناکام سال ۱۹۷۴ در جبهه جنوبی همراه ولفگانگ نایرتس می‌گوید که تا حدود ۷۵۰۰ متر بالا رفتند، و از تلاش‌های بعدی در اوایل و میانه دهه ۱۹۸۰. او همچنین از مرگ برادرش زیگفرید و تأثیر آن بر زندگی‌اش یاد می‌کند. در پاییز ۱۹۸۶، در چهارمین تلاش، همراه هانس کامرلندر به قله رسید. مسنر درباره رقابتی که رسانه‌ها برای تکمیل ۱۴ هشت‌هزاری میان او و دیگران ساخته بودند هم توضیح می‌دهد. نمودارهای مسیر و تاریخ‌های صعود ضمیمه است.

  • ماکالو: ۸۴۶۳ متر
  • تلاش ۱۹۷۴ در جبهه جنوبی تا حدود ۷۵۰۰ متر
  • صعود موفق: پاییز ۱۹۸۶ با هانس کامرلندر

سیر تحول چوب‌های اسکی

ترجمه: نریمان امیری، هوتن نصیری | صفحه‌ی ۶۲

مقاله‌ای ترجمه‌شده درباره تحول شکل و طول چوب‌های اسکی. متن از اسکی‌های قوس‌دار دهه ۱۸۶۰ تلمارک آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه در دهه‌های بعد چوب‌های بلند و صاف رایج شد. سپس به تأثیر تغییر قوانین و مسیرهای مسابقه، کوتاه‌شدن چوب‌های اسلالوم بزرگ از ۲۰۷ تا ۲۱۰ سانتی‌متر به حدود ۲۰۰ سانتی‌متر و ظهور اسکی‌های با برش جانبی عمیق (کاروینگ) در دهه ۱۹۹۰ می‌پردازد و برتری این چوب‌ها در مسابقات و اسکی تفریحی را توضیح می‌دهد.

  • نخستین اسکی‌های قوس‌دار: دهه ۱۸۶۰ در تلمارک
  • کوتاه شدن چوب‌های اسلالوم بزرگ از ۲۰۷–۲۱۰ به ۲۰۰ سانتی‌متر

تعطیلات در یوسیمیت

نویسنده: گزارش از: مجید ثابت | صفحه‌ی ۶۴

گزارش سفر و صخره‌نوردی نویسنده در پارک ملی یوسیمیت آمریکا. او از فضای اردوگاه سنگ‌نوردان (کمپ ۴)، قوانین پارک، هزینه‌ها و زندگی صخره‌نوردانی می‌نویسد که ماه‌ها در پارک می‌مانند، و دیواره‌های مشهور یوسیمیت را توصیف می‌کند. بخش مهمی از گزارش ماجرای سقوط یک صخره‌نورد و عملیات نجات اوست که نویسنده در آن حضور داشت: انتقال مصدوم از پای دیواره و رساندن او با بالگرد به بیمارستان.

  • محل: پارک ملی یوسیمیت، آمریکا
  • روایت عملیات نجات یک صخره‌نورد سقوط‌کرده

صعود دیواره‌های یخی (قسمت اول)

نویسنده: نیل گرشام – مارک گات‌ویت | ترجمه: مجید بنی‌هاشمی | صفحه‌ی ۶۶

قسمت اول ترجمه‌ای آموزشی درباره یخ‌نوردی و صعود دیواره‌های یخی. متن یادآوری می‌کند که بسیاری از کوهنوردان زمستان را فصل واقعی کوهنوردی می‌دانند و صعود یخ ترکیبی از مهارت فنی و آمادگی است. سپس مبانی کار با کلنگ و قلاب یخ، شیوه کوبیدن ابزار و قرار دادن پاها، تکنیک‌های حرکت روی یخ عمودی و حفظ انرژی را با تصاویر آموزشی شرح می‌دهد.

  • قسمت اول
  • زیرعنوان: «کارآیی در صعود از…»

بزرگداشت پست از مقام کوهنوردی

ترجمه: حمید مدرسی‌فرد[؟] | صفحه‌ی ۷۰

مقاله‌ای درباره تمبرهای پستی با موضوع کوه و کوهنوردی. متن از پیدایش تمبر در ۱۸۴۰ و علاقه میلیون‌ها مجموعه‌دار در جهان می‌گوید و توضیح می‌دهد که کشورها چگونه برای بزرگداشت صعودهای مهم، کوهنوردان سرشناس و قله‌های ملی تمبر منتشر کرده‌اند؛ از جمله سری تمبرهای کشور کوچک سن‌مارینو در سال ۱۹۶۲ و تمبرهای سوئیس و دیگر کشورها. نمونه‌هایی از تمبرها، مانند تمبری از بلیز، در صفحات آمده است.

  • نخستین تمبر جهان: ۱۸۴۰
  • سری تمبر کوهنوردی سن‌مارینو: ۱۹۶۲

غارهای یخی در قلب یخبندان

ترجمه: م. برزگر (خلیلی) | صفحه‌ی ۷۲

گزارشی ترجمه‌شده درباره کاوش غارهای درون یخچال‌ها. ماجراجویان در گرینلند به عمق بیش از ۱۰۰ متر در ستون‌های عظیم یخ فرو رفته‌اند و مکتشفان دریافته‌اند که غارهای یخچالی مانند غارهای زمینی متنوع و پرچالش‌اند. متن شیوه شکل‌گیری این غارها با ذوب یخ و جریان آب، تجهیزات و فنون صعود و فرود در آن‌ها، و خطرهای ریزش و تغییر دائمی ساختار غار را شرح می‌دهد. بخش‌هایی به کاوش در کلاهک‌های یخی آلپ و برنامه‌های تحقیقاتی گروه‌های اروپایی اختصاص دارد.

  • کاوش تا عمق بیش از ۱۰۰ متر در یخچال‌های گرینلند
  • بخش‌ها: ارتفاعاتی در عمق، عبور از مسیر سرد، گام‌برداری آهسته

شناخت برف و بهمن (قسمت اول)

صفحه‌ی ۷۴

قسمت اول مجموعه‌ای آموزشی درباره برف و بهمن. متن توضیح می‌دهد که برف روی شیب تحت تأثیر نیروی جاذبه قرار دارد و پایداری آن به اتصال لایه‌ها بستگی دارد؛ سپس عوامل مؤثر در شکل‌گیری بهمن، انواع بهمن‌های سست و تخته‌ای، نقش دما، باد و شیب، و اهمیت تجربه و آگاهی کوهنوردان زمستانی در تشخیص خطر را بیان می‌کند.

  • قسمت اول

روی اینترنت

صفحه‌ی ۷۶

گزیده خبرهای کوهنوردی جهان از پایگاه‌های اینترنتی، با نشانی منبع هر خبر. مهم‌ترین خبر، اعلام ارتفاع تازه اورست (۸۸۵۰ متر) در ۱۱ نوامبر (۲۰ آبان) در نشست انجمن نشنال جئوگرافیک بر پایه اندازه‌گیری GPS است که جایگزین رقم ۸۸۴۸ شد. خبرهای دیگر به رکورد سریع‌ترین صعود اورست از سوی یک شرپا، صعود قله «غول» (۷۲۸۵ متر) در قراقوروم، پایگاه اطلاعاتی انجمن پزشکی کوهستان و درگذشت یک کوهنورد سرشناس مربوط است.

  • ارتفاع جدید اورست: ۸۸۵۰ متر (به جای ۸۸۴۸)
  • اعلام در ۱۱ نوامبر (۲۰ آبان) به وسیله انجمن نشنال جئوگرافیک
  • قله «غول» با ارتفاع ۷۲۸۵ متر

واژه‌نامه کوهنوردی (قسمت ششم)

نویسنده: عباس محمدی | صفحه‌ی ۷۸

قسمت ششم واژه‌نامه انگلیسی–فارسی کوهنوردی که مدخل‌های حرف C را دربر دارد؛ مانند cable car (تله‌کابین)، camp (بارگاه، چادرگاه)، camping mat (زیرانداز)، cams (ابزار بادامکی)، cagoule (بارانی کوه) و gully (دهلیز). معرفی باشگاه‌های آلپی کانادا (۱۹۰۶) و فرانسه (۱۸۷۴) نیز در مدخل‌ها آمده است.

  • قسمت ششم
  • باشگاه کوهنوردی کانادا: تأسیس ۱۹۰۶؛ باشگاه کوهنوردی فرانسه: تأسیس ۱۸۷۴

دائرةالمعارف کوهنوردی (قسمت هشتم)

نویسنده: والت انس‌ورث | ترجمه: جمشید هدایت‌نسب | صفحه‌ی ۸۰

قسمت هشتم ترجمه دانشنامه کوهنوردی والت انس‌ورث که مدخل‌های حرف D را دربر دارد؛ از جمله تکنیک داگر، ابزار فرود (Descendeur)، کورت دیمبرگر (متولد ۱۹۳۲) و صعودهای او، و منطقه دولومیت و تاریخچه نام‌گذاری آن. هر مدخل اطلاعات تاریخی و فنی کوتاهی ارائه می‌دهد.

  • قسمت هشتم – حرف D
  • کورت دیمبرگر (تولد ۱۹۳۲)

گام نخست

نویسنده: گزارش از کیومرث بابازاده | صفحه‌ی ۸۲

گزارش نخستین صعود دیواره بیستون به روایت یکی از اعضای گروه آرش. بیستون در شمال شرقی کرمانشاه قله‌ای حدود ۲۴۰۰ متری با جبهه‌ای حدود ۱۲۰۰ متری دارد. نویسنده شرح می‌دهد که از سال ۱۳۴۶ گروهی از کوهنوردان برای شناسایی دیواره و آزمودن مسیرها تلاش کردند و سرانجام در اسفند ۱۳۴۷ صعود انجام شد. یادداشت‌های روزانه ۲۳ و ۲۴ اسفند مراحل صعود، شب‌مانی روی دیواره، عبور از تراورس‌ها و بخش‌های سنگی دشوار و استفاده از میخ و رکاب را بازگو می‌کند.

  • بیستون: قله حدود ۲۴۰۰ متر، دیواره حدود ۱۲۰۰ متر
  • آغاز تلاش‌ها: سال ۱۳۴۶
  • نخستین صعود: اسفند ۱۳۴۷ به وسیله اعضای گروه آرش

سومین کنفرانس جهانی ورزش و محیط زیست

صفحه‌ی ۸۵

گزارش سومین کنفرانس جهانی ورزش و محیط زیست کمیته بین‌المللی المپیک که ۲۱ تا ۲۴ اکتبر ۱۹۹۹ (۲۹ مهر تا ۲ آبان ۱۳۷۸) در ریودوژانیرو برزیل برگزار شد. در این نشست نمایندگان کمیته‌های ملی المپیک، فدراسیون‌های جهانی و سازمان‌های بین‌المللی، از جمله اتحادیه بین‌المللی کوهنوردی (UIAA)، حضور داشتند. متن محورهای کنفرانس را فهرست می‌کند: دستور کار ۲۱ جنبش المپیک، مسئولیت زیست‌محیطی برگزارکنندگان رویدادها و تولیدکنندگان تجهیزات ورزشی، شعار «کاهش، استفاده مجدد، بازیافت» و تجربه بازی‌های المپیک لیلهامر و سیدنی.

  • زمان و مکان: ۲۱–۲۴ اکتبر ۱۹۹۹، ریودوژانیرو
  • حضور اتحادیه بین‌المللی کوهنوردی (UIAA)
  • REDUCE, REUSE, RECYCLE

صدای غیرعادی مفاصل — آسیب‌های ساعد و انگشتان (قسمت اول)

صفحه‌ی ۸۶

قسمت اول مقاله‌ای درباره آسیب‌های ساعد و انگشتان در سنگ‌نوردان. نویسنده با تجربه شخصی آغاز می‌کند: در دوران دانشجویی صدای غیرعادی و دردی در انگشتانش پیدا شد و پزشکان پاسخ روشنی برایش نداشتند. سپس توضیح می‌دهد که رشد سنگ‌نوردی ورزشی و تمرین‌های شدید روی گیره‌های کوچک، فشار زیادی به تاندون‌ها و مفاصل انگشت وارد می‌کند و آسیب‌ها و نشانه‌های رایج را معرفی می‌کند.

  • قسمت اول

اخبار

صفحه‌ی ۸۹

خبرهای کوتاه کوهنوردی داخلی؛ از جمله صعود قله‌های زردکوه و دنا به وسیله تیم کوهنوردی یک دانشگاه به مناسبت سالگرد ولادت امام خمینی، صعود کوهنوردان سپیدان به ارتفاعات علم‌کوه، دو صعود جهاد دانشگاهی، صعود دیواره علم‌کوه، مسابقات سنگ‌نوردی در شیراز، کلاس کارآموزی در تبریز، همایش کوهنوردان در بوکان، همایش اهدای خون، و صعود گروهی از دماوند تا سبلان.

درس‌هایی از یک حادثه — صعود ناموفق به دماوند و مرگ یک همنورد

نویسنده: گزارش از احمد بابایی‌پور (از گروه کوهنوردی پویا – همدان) | صفحه‌ی ۹۰

گزارش یک برنامه زمستانی ناموفق به دماوند در اسفند ۱۳۷۷ که به مرگ یکی از اعضا انجامید. گروهی از کوهنوردان همدان، از جمله جواد حمیدی و حسن ایزدی، صعود را آغاز کردند اما گرفتار کولاک و سرمای شدید شدند. حسن ایزدی در شرایط طوفانی جان باخت و همراهانش با دشواری فرود آمدند و به همدان خبر دادند و جسد با کمک هیئت کوهنوردی و گروه‌ها پایین آورده شد. نویسنده در پایان علت‌های حادثه را برمی‌شمارد: پوشش نامناسب، ادامه صعود پس از آغاز طوفان، تجهیزات نامناسب و کمبود آمادگی جسمانی، و غرور و شتاب در اجرای برنامه.

  • زمان: اسفند ۱۳۷۷ (از ۷۷/۱۲/۱)
  • جان‌باخته: شادروان حسن ایزدی
  • درس‌ها: نداشتن پوشش مناسب، بازنگشتن به‌موقع، شرایط جوی نامناسب، کمبود تمرین، غرور و ترس از کمبود وقت

اخبار رسیده از فدراسیون کوهنوردی

صفحه‌ی ۹۲

خبرهای فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی؛ از جمله فراخوان انتخاب برگزیده‌ترین صعودهای سال ۱۳۷۷ در چهار رشته (صعود قله، دیواره، ترکیبی و یخچالی) و فهرست اطلاعاتی که گروه‌ها باید در گزارش خود بفرستند، و خبر حضور نماینده ایران در کنگره بین‌المللی امداد و نجات کوهستان (IKAR) در اینسبروک اتریش در آبان ۱۳۷۸.

  • انتخاب برگزیده‌ترین صعودهای سال ۱۳۷۷
  • کنگره IKAR در اینسبروک اتریش، آبان ۱۳۷۸

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۱۷

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: علم‌کوه، بیستون، پراو، دماوند، کرمانشاه، همدان، دنا، کهگیلویه و بویراحمد، یاسوج، گردنه بیژن، گردنه بونک، قاش مستان، حوض دال، سمنان، شهمیرزاد، ملاده، البرز، درفک، درکه، درمیان، دریاکوه، دشت میشان، دوخواهران، زردکوه، الموت، تخت سلیمان، سبلان، مریوان، دریاچه زریوار، کردستان، پرو، جالابه، بارگاه سوم، تجریش، کوچه رضاییه، شمیران، تفتان، زاهدان، سیستان و بلوچستان، قلعه رودخان.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: جلیل کتیبه‌ای، حیدریان، غلامرضا حق‌بین، اسماعیل فتوت، مرتضی دزفولی، محمود اشراقی، فیروز اشراقی، ابن حوقل، ابودلف، G.C. Napier، T. Kotschy، J. Bornmüller، H. Rawlinson، O. Stapf، مسعود اشرفی، اسماعیل کشتکار، سیاوش محمودی‌زاده، محمدرضا بیگدلی، بهنام حسینی، لیلا بهرامی، صفر زمانی، اکبر زارعین، رسول عارف، عباس زمانی، وارطان زاکاریان، مهدی اعتمادفر، حسن جودکی، رینهولد مسنر، هانس کامرلندر، ولفگانگ نایرتس، زیگفرید مسنر، الهام امیرکیانی، نریمان امیری، هوتن نصیری، مجید ثابت، مجید بنی‌هاشمی، عباس محمدی، والت انس‌ورث، کورت دیمبرگر، جمشید هدایت‌نسب.

روی جلد کلاژی از عکس‌های قدیمی صعود به دماوند از آرشیو فیروز اشراقی است و مهری با عبارت «یک سند تصویری از صعود به قله دماوند – ۱۲۹۸ خورشیدی» دارد. گزارش‌های پرو، دماوند و تفتان با عکس‌های گروهی همراه‌اند و ماکالو و هیمالیا نقشه‌ها و عکس‌های مسیر دارند. در پایان مجله جدول کلمات متقاطع (ص ۹۶) و آگهی‌ها آمده است.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۱۷

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۱۷ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۷۸) با فرمت PDF، در ۱۰۰ صفحه و حجم حدود ۲۵٫۰ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۱۷ (زمستان ۱۳۷۸)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 25,0 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۰۰

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۱۶  |  شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۱۸ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *