هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۵؛ ویژه‌نامه اورست و اسکی و ماجرای قله کمونیزم (زمستان ۱۳۷۵)

فصلنامه کوه شماره ۵ – زمستان ۱۳۷۵

فصلنامه کوه شماره ۵؛ ویژه‌نامه اورست و اسکی و ماجرای قله کمونیزم (زمستان ۱۳۷۵)

هایکر

انتشار: 4 مرداد 1405

به‌روزرسانی: 10 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۵ (زمستان ۱۳۷۵)، ویژه‌نامه اورست ـ اسکی: فهرست کامل و مرور ۳۶ مطلب، از روایت صعود قله کمونیزم و فاجعه اورست ۱۹۹۶ تا بزمان و بیستون.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF29,1 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۵ در زمستان ۱۳۷۵ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره پنجم (سال دوم، زمستان ۱۳۷۵) با عنوان روی جلد «ویژه‌نامه اورست ـ اسکی» در پنج بخش «اول دفتر»، «رویدادهای داخلی»، «تریبون آزاد»، «در آن سوی مرزها» و «گوناگون» تنظیم شده است. مطالب شامل اخبار داخلی و فدراسیون، حادثه قله کمونیزم، دنا و بزمان، سرمازدگی و چند مقاله درباره اسکی، گزارش‌هایی از حوادث اورست و ماناسلو، و مطالبی درباره بیستون، توچال و دره اورس است.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۵

جلد فصلنامه کوه شماره ۵ (زمستان ۱۳۷۵)
جلد شماره ۵، زمستان ۱۳۷۵
  • شماره: ۵ (سال دوم)
  • زمان انتشار: زمستان ۱۳۷۵
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۰۰ صفحه
  • بهای روی جلد: ۳۰۰ تومان (روی جلد)
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • سردبیر: مصطفی امیرکیانی — دبیر شورای نویسندگان (زیر نظر شورای نویسندگان)
  • با همکاری: دکتر محسن محسنین، مهندس وارطان زاکاریان، سیدمرتضی موسوی، رضا چهکنویی، مهدی شیرازی، مسعود اشرفی
  • دبیر بخش خارجی و ویراستار: الهام امیرکیانی
  • با تشکر از: مهندس منیژه برزگر، مهندس ابوالقاسم نوروزی، جلال فروزان (رابوکی)، مهدی داورپور، مسعود آقابالایی، همایون بختیاری، مهندس آرش مسبوق، بیژن فرهنگ دره‌شوری، مهندس مجید بنی‌هاشمی، دکتر عبدالحمید حسین‌نیا، دکتر ابوالفضل جوادی، رسول عارف، ابراهیم صدری، امیرمحسن میرفخرایی، مسعود حبیبیان
  • حروف‌نگاری و صفحه‌آرایی کامپیوتری: نشر اوجا
  • لیتوگرافی رنگی: تیراژه؛ لیتوگرافی متن: ندا؛ چاپ رنگی: صنوبر؛ صحافی: ایران مصور؛ چاپ متن: نادر

جلد فصلنامه کوه شماره ۵

تیترهای روی جلد این شماره:

  • ویژه‌نامه اورست ـ اسکی
  • آن روز بر فراز قله کمونیزم چه گذشت؟
  • اسکی‌باز خوب کیست؟

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۵

این فهرست از روی صفحه‌ی ۴ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
اول دفتر
۱اول دفتر ۵–۱۲
۲خطر در کمین است –
۳سخنی از سر صدق با خوانندگان –
۴شعر رندانه گفتنم هوس است –
۵ما در مقابل نسل آینده مسئولیم –
۶تهران بزرگ با هوای آلوده و محیط زیست ناسالم –
۷همین آش و همین کاسه –
رویدادهای داخلی
۸رویدادهای داخلی ۱۳–۴۰
۹خبرهای داخلی –
۱۰ایران در اجلاس اتحادیه کوهنوردی آسیا –
۱۱پناهگاه علم‌چال برچیده شد –
۱۲اخبار فدراسیون کوهنوردی –
۱۳زمان و مکان سقوط بهمن در کوهستان –
۱۴در یک روز، دوبار قله دماوند و یک بار قله علم کوه فتح شد –
۱۵آن روز بر فراز قله کمونیزم چه گذشت؟ –
۱۶هشتمین سال خاموشی عقاب بلندپرواز کوهستان –
۱۷دنا با ارزش‌ترین میراث طبیعی کشور –
۱۸بزمان، آتشفشان خاموش در میانه کویر –
تریبون آزاد
۱۹تریبون آزاد ۴۱–۵۶
۲۰سرمازدگی در کوهستان مساوی با مرگ است –
۲۱دست نگهدارید، اسکی‌ها را خودتان تعمیر نکنید –
۲۲سرمازدگی لاله گوش در زمستان –
۲۳اسکی از مرحله ساخت تا زمان استفاده در برف –
۲۴چشم کوهنوردان و اثرات زیانبار نور شدید –
۲۵تاریخچه اسکی در ایران –
۲۶اسکی‌باز خوب کیست؟ –
در آن سوی مرزها
۲۷در آن سوی مرزها ۵۷–۸۶
۲۸فاجعه در بام دنیا –
۲۹شگفتی‌ها و حوادث جهان کوهنوردی در قله اورست –
۳۰از برزخ سوزنده قله ماناسلو دو نفر بازنگشتند –
۳۱بر بام ۱۴ قله بلند جهان –
۳۲۱۰۰ سال پیش قله پایونیر بالاترین ارتفاعی بود که انسان بر آن گام نهاد –
۳۳پنجمین غار عمیق دنیا در مکزیک کشف شد –
گوناگون
۳۴گوناگون ۸۷–۹۷
۳۵۴۸ سال قبل چگونه دیواره بیستون را صعود کردند –
۳۶فتحعلیشاه قاجار در قله توچال –
۳۷اورس، دره تاریخی در دامنه توچال –
۳۸گلیر، عروس کوهستان و التیام‌بخش سیاه زخم و کورک –
۳۹نامه‌رسان زنگ می‌زند –
۴۰کوه در فرهنگ مردم –

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۵: «خطر در کمین است!»

پیش‌گفتار این شماره، هم‌زمان با آغاز فصل سرما، درباره خطرهای کوهنوردی زمستانی هشدار می‌دهد: توفان، بوران، مه، ریزش برف، بهمن و یخبندان. نویسنده می‌گوید صعود زمستانی بدون تجهیزات، سرپرست کاردان و همراهان باتجربه می‌تواند به مرگ ختم شود. او از کوهنوردان می‌خواهد پیش از صعود از اوضاع جوی و مسیر آگاه شوند، با تکروی و غرور به خطر نزنند و در صورت لزوم برگردند. از خانواده‌ها، گروه‌ها و فدراسیون هم خواسته شده در آموزش و نظارت بر برنامه‌های زمستانی نقش داشته باشند. کادری کنار آن، سال نو میلادی را به مسیحیان ایران تبریک می‌گوید و خبر می‌دهد شماره ۶، ویژه نوروز، در فروردین ۱۳۷۶ منتشر می‌شود.

به قلم دبیر شورای نویسندگان (پیش‌گفتار)

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۵

سخنی از سر صدق با خوانندگان

نویسنده: دکتر حسن صالحی مقدم | صفحه‌ی ۶

مدیر مسئول در آستانه دومین سال انتشار فصلنامه از دشواری‌های کار می‌گوید: گرانی کاغذ، هزینه‌های لیتوگرافی و چاپ، و کم‌بودن آگهی. او تأکید می‌کند که نشریه به هیچ سازمان یا تشکیلاتی وابسته نیست و بدون حمایت مالی پیش می‌رود و پشتوانه‌اش خوانندگان‌اند. هدف آینده را انتشار ماهانه کوه با محتوای علمی، فرهنگی، ورزشی و پزشکی درباره کوه و طبیعت می‌داند. از نمایندگی‌های توزیع مطبوعات و هیأت‌ها و گروه‌های کوهنوردی می‌خواهد در عرضه نشریه کمک کنند و از نویسندگان، مترجمان، عکاسان و کوه‌شناسان همکار سپاسگزاری می‌کند.

  • با انتشار شماره پنجم، نشریه وارد دومین سال انتشار شد
  • هدف اعلام‌شده: انتشار ماهانه در آینده

شعر رندانه گفتنم هوس است…

نویسنده: مهدی داورپور | صفحه‌ی ۷

یادداشتی انتقادی «در باب صعود سراسری سبلان – مرداد ۱۳۷۵». نویسنده پس از مقدمه‌ای ادبی و عرفانی درباره جایگاه کوه، سه رکن اصلی هر صعود گروهی را سازماندهی و سرپرستی، مسایل زیست‌محیطی و مسایل پزشکی می‌داند. او می‌پرسد چرا در برنامه صعود سراسری سبلان، پیشکسوتان، مربیان و استادان کوهنوردی حضور نداشتند و هیأت‌ها و فدراسیون نقش اجرایی خود را درست ایفا نکردند. در پایان امیدوار است ارزیابی و نقد این صعود به بهتر شدن برنامه‌های آینده کمک کند.

  • موضوع: صعود سراسری سبلان در مرداد ۱۳۷۵

ما در مقابل نسل آینده مسئولیم

نویسنده: مصطفی امیرکیانی (یادداشت فصل) | صفحه‌ی ۸

یادداشت فصل درباره تخریب پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌های کوهستان. نویسنده می‌گوید «دست‌های سیاهی» شیشه‌ها و درها را می‌شکنند، پنجره‌ها را می‌برند و درون پناهگاه زباله می‌ریزند. او میان کوهنوردان واقعی، که به گفته او با هدف و آگاهی به کوه می‌روند و به هم و به طبیعت کمک می‌کنند، و عاملان این خرابکاری‌ها تمایز می‌گذارد. یادآوری می‌کند که پناهگاه‌ها با تجربه کوهنوردان پیشکسوت و برای حفظ جان افراد در توفان و سرما ساخته شده‌اند و از مسئولان و جامعه کوهنوردی می‌خواهد برای حفظ آن‌ها چاره‌ای بیندیشند.

تهران بزرگ با هوای آلوده و محیط زیست ناسالم!

نویسنده: اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران (گزارش ویژه) | صفحه‌ی ۱۰

گزارشی بر پایه اطلاعات اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران. متن می‌گوید استان تهران دست‌کم پنجاه درصد صنایع و حدود دوسوم تولیدات صنعتی کشور را در خود دارد و پنج منطقه حفاظت‌شده و یک پارک ملی به وسعت ۹۳۴۶۰۰ هکتار را باید حفظ کند. آلودگی هوای تهران، که به گفته متن از نظر آلودگی دومین شهر جهان شناخته شده، و اثرات آن بر سلامت (بیماری‌های تنفسی و قلبی، سرطان)، کشاورزی، ساختمان‌ها و حمل‌ونقل بررسی شده است. عوامل تشدیدکننده: محصور بودن دشت تهران، ضعف بادها، پدیده وارونگی هوا (حدود یک‌چهارم روزهای سال) و کمبود فضای سبز. منابع آلودگی در پنج گروه دسته‌بندی شده‌اند.

  • پنج منطقه حفاظت‌شده و یک پارک ملی به وسعت ۹۳۴۶۰۰ هکتار
  • وارونگی هوا حدود یک‌چهارم روزهای سال
  • منابع آلودگی: صنایع، وسایل نقلیه، فعالیت‌های خدماتی، گرمایش و منابع متفرقه

همین آش و همین کاسه…

نویسنده: امیر همایون | صفحه‌ی ۱۲

گفت‌وگویی طنزآمیز و انتقادی با یک کوهنورد قدیمی منطقه شمیران که به دفتر نشریه آمده بود تا از بی‌نظمی در کوهستان شکایت کند. او ماجرای جوانانی را تعریف می‌کند که از براهه‌های کلکچال سنگ به پایین می‌غلتاندند و یکی از سنگ‌ها به پسربچه‌ای هشت‌ساله که با پدر و مادرش در مسیر جمشیدیه به کلکچال بود، اصابت کرد و پایش آسیب دید. دو طرف گفت‌وگو درباره کمبود قانون، فرهنگ کوهنوردی و مسئولیت سازمان‌ها بحث می‌کنند و نتیجه می‌گیرند که آموزش و فرهنگ‌سازی بیش از قانون اهمیت دارد.

  • محل رویداد: براهه‌های کلکچال، مسیر پارک کوهستانی جمشیدیه

خبرهای داخلی (ایران در اجلاس اتحادیه کوهنوردی آسیا، پناهگاه علم‌چال برچیده شد، اخبار فدراسیون کوهنوردی)

صفحه‌ی ۱۴

مجموعه خبرهای داخلی. صادق آقاجانی، رئیس فدراسیون، در اجلاس سالانه اتحادیه کوهنوردی آسیا در چین (آخر آبان) با حضور ۱۱ کشور شرکت کرد و دو پیشنهاد ایران، صعودهای مشترک آسیایی و کمپ‌های آموزشی هیمالیا، پذیرفته شد. پناهگاه علم‌چال، که به ویرانه تبدیل شده بود، در مهرماه برچیده شد و آهن‌آلات آن به سرچال رفت؛ محسن نوری، مربی کوهنوردی، درباره پیامدهای این کار برای صعودهای زمستانی علم کوه هشدار داده است. خبرهای دیگر: اعزام تیم ملی سنگنوردی به اندونزی، پرچم‌کوبی مسیر توچال، اردوی سنگنوردی کرمان، نخستین کلاس‌های غارنوردی در شیرپلا، افتتاح پناهگاه جدید قله دارآباد، ورودیه ۵۰۰ ریالی منطقه علم کوه، تشکیل انجمن هیمالیانوردان، صعود گروه البرز بابل به دماوند، مسابقه موتورسواری در توچال و پاکسازی جنگل‌های گرگان.

  • اجلاس اتحادیه کوهنوردی آسیا: چین، آخر آبان، ۱۱ کشور؛ حضور مک دیویس، رئیس UIAA
  • تیم سنگنوردی اعزامی به اندونزی: اقبال افلاکی (سرپرست)، محمود ایروانی (مربی)، وحید عسگری، حمیدرضا حجاریان، قربان تقی‌زاده
  • پناهگاه علم‌چال در مهر ۱۳۷۵ برچیده شد
  • پناهگاه قله دارآباد در شهریور افتتاح شد: یک طبقه، حدود ۳۵ متر مربع
  • ورودیه منطقه علم کوه: ۵۰۰ ریال؛ ۷۱۲۰۰۰ ریال دریافت شده و هزینه حمل زباله بیش از ۸۵۰۰۰۰ ریال برآورد شده

زمان و مکان سقوط بهمن در کوهستان

صفحه‌ی ۲۰

مقاله‌ای آموزشی درباره شکل‌گیری و خطر بهمن. متن عوامل مؤثر بر خطر بهمن را شرح می‌دهد: شیب (به گفته متن، بیشتر بهمن‌های تخته‌ای روی شیب‌های ۳۰ تا ۴۵ درجه و بیشترین آن‌ها روی ۳۵ تا ۴۰ درجه رخ می‌دهد)، پوشش زمین، باد، بارش تازه و تغییر دما. توصیه شده کوهنوردان و اسکی‌بازان شیب‌سنج همراه داشته باشند. دو نمودار هم احتمال زنده ماندن زیر بهمن را بر حسب زمان و عمق مدفون شدن نشان می‌دهند. بخش دوم با عنوان «بهمن در کوهستان» در صفحه ۲۱ ادامه دارد.

  • شیب‌های کمتر از ۲۵ درجه معمولاً کم‌خطرند
  • بیشترین بهمن‌ها روی شیب‌های ۳۵ تا ۴۰ درجه

در یک روز، دو بار قله دماوند و یک بار قله علم کوه فتح شد (صعودهای سرعتی کوهنوردان)

صفحه‌ی ۲۲

گزارش دو صعود سرعتی در اواخر تابستان ۱۳۷۵. دو کوهنورد، حلال رابوکی و ابراهیم شیخی، در کمتر از هفده ساعت دو بار به قله دماوند (در متن ۵۶۷۱ متر) صعود کردند؛ آن‌ها صبح پنجشنبه ۲۲ شهریور حرکت کردند و پس از نخستین صعود از جبهه جنوبی، بار دوم از جبهه غربی بالا رفتند. نفر سوم، که در این صفحات نامش نیامده و گزارش را به صیغه اول‌شخص روایت کرده، صعود انفرادی یک‌روزه علم کوه را از رودبارک و از راه گرده آلمان‌ها در کمتر از ده ساعت انجام داد. متن بر لزوم بررسی علمی و پزشکی این‌گونه صعودها تأکید می‌کند و از رینهولد مسنر به‌عنوان پایه‌گذار آن‌ها نام می‌برد. ادامه مطلب در صفحه ۳۱ است.

  • دماوند دو بار در کمتر از ۱۷ ساعت؛ آغاز ساعت ۶ صبح پنجشنبه ۲۲ شهریور
  • صعودکنندگان دماوند: حلال رابوکی و ابراهیم شیخی؛ همراهان در بخشی از مسیر: مجید بنی‌هاشمی و احمد ایلبافر
  • علم کوه: صعود انفرادی از رودبارک، راه گرده آلمان‌ها، کمتر از ۱۰ ساعت
  • عکس دیواره علم کوه (کلاردشت): جعفر پاشا رانوسی

آن روز بر فراز قله کمونیزم چه گذشت؟ — صعود فاتحانه و بازگشت غم‌انگیز از قله کمونیزم

نویسنده: مسعود آقابالایی (روایت) | صفحه‌ی ۲۴

روایت مسعود آقابالایی، تنها بازمانده تیم سه‌نفره تبریزی، از صعود به قله ۷۴۹۵ متری کمونیزم در پامیر تاجیکستان و مرگ دو همنوردش. تیم در ۹ مرداد ۱۳۷۵ به دوشنبه رفت و ۱۳ مرداد با هلیکوپتر به کمپ اصلی رسید. پس از هم‌هوایی، صعود اصلی ۱۹ مرداد آغاز شد و ۲۳ مرداد ساعت ۱۵ به قله رسیدند. هنگام فرود، عبدالحسین عزیزی به سوی یخچال سقوط کرد. حسین حراستی و ویتالی، راهنمای محلی، به سراغ او رفتند و در کمپ ۶۹۰۰ متری به گروه امداد خبر دادند. حراستی در ۲۷ مرداد بر اثر شوک و ناتوانی جان باخت و پیکرش در ارتفاع ۶۶۵۰ متری ماند. آقابالایی ۲۸ مرداد به کمپ اصلی بازگشت.

  • قله کمونیزم ۷۴۹۵ متر، پامیر، تاجیکستان
  • ۹ مرداد ۱۳۷۵ حرکت به دوشنبه؛ ۱۳ مرداد کمپ اصلی؛ ۱۶ مرداد هم‌هوایی تا ۵۳۰۰ متر؛ ۱۹ مرداد آغاز صعود اصلی
  • ۲۲ مرداد کمپ ۶۹۰۰ متری؛ ۲۳ مرداد ساعت ۱۵ رسیدن به قله
  • حراستی ساعت ۱۴ روز ۲۷ مرداد درگذشت؛ پیکرش در ارتفاع ۶۶۵۰ متری گذاشته شد
  • راهنمای محلی: ویتالی

تابلوی یادبود فاتحان پامیر بر فراز قله سبلان / بزرگداشت فاتحان پامیر بر قله میشو

نویسنده: علی حبیبی‌اقدم (گزارش میشو) | صفحه‌ی ۲۶

دو گزارش از مراسم یادبود عزیزی و حراستی. سه کوهنورد تبریزی، نادر حسین‌پورقمری، کریم کاظم‌پورگوهری و علیرضا حبیبی، در یک برنامه ۱۵ ساعته از تبریز به سبلان صعود کردند و کنار دریاچه قله تابلو و پلاکاردی به یاد آن دو نصب کردند. در برنامه دوم، در ۷۵/۷/۲۰ حدود ۳۰۰ کوهنورد آذربایجانی در صعودی گروهی به قله میشو گرد آمدند و پس از سخنرانی و قرائت فاتحه برای جانباختگان پامیر بازگشتند. پنج دوچرخه‌سوار کوهستان نیز در این برنامه شرکت داشتند. در کادری، صادق بابایی از سوئد به خانواده‌های دو کوهنورد تسلیت گفته است.

  • برنامه میشو: ۷۵/۷/۲۰، حدود ۳۰۰ کوهنورد
  • صعود ۱۵ ساعته از تبریز به سبلان برای نصب تابلو

هشتمین سال خاموشی عقاب بلندپرواز کوهستان

نویسنده: امیر همایون | صفحه‌ی ۲۸

یادی از محمد داودی راد، نایب رئیس فدراسیون کوهنوردی و به گفته عنوان، «بنیان‌گذار سنگنوردی نوین در ایران»، به مناسبت هشتمین سالگرد درگذشتش. او در ۱۳۳۹ در تجریش به دنیا آمد و پرچم ایران را بر قله‌های بالای ۷۰۰۰ متری هیمالیا برافراشته بود. در بهمن‌ماه هنگام صعود به ارتفاعات علم کوه در سرمای ۳۰ تا ۵۰ درجه زیر صفر دچار سرمازدگی و بیماری شد، به بیمارستانی در تهران منتقل شد و روز ۱۴/۱۱/۶۸ در ۲۹ سالگی درگذشت. شعری از اکرم داودی راد (تابستان ۱۳۶۹) و بخشی از نوشته کیهان ورزشی درباره او هم آمده است.

  • تولد: ۱۳۳۹، تجریش
  • درگذشت: ۱۴ بهمن ۱۳۶۸ (۱۴/۱۱/۶۸) در ۲۹ سالگی
  • سمت: نایب رئیس فدراسیون کوهنوردی
  • شعر: اکرم داودی راد

از عملیات ساختمانی و بهره‌برداری غیر اصولی از کوهستان باید جلوگیری شود (قطعنامه روز جهانی پاکسازی کوهستان)

نویسنده: هیأت کوهنوردی استان تهران | صفحه‌ی ۳۰

گزارش چهارمین مراسم روز جهانی پاکسازی کوه‌ها در ارتفاعات شمال تهران که به کوشش کمیته حفاظت محیط کوهستان برگزار شد. اعضای کمیته در مسیرهای درکه، ولنجک، کلکچال و دربند مستقر شدند و کیسه زباله، بروشور و دستکش توزیع کردند. مراسم پایانی ساعت ۱۲ در میدان سربند برگزار شد و در آن از عزیزی و حراستی، جانباختگان قله کمونیزم، تجلیل شد. قطعنامه هفت‌ماده‌ای مراسم بر حفظ حریم کوهستان، جلوگیری از ساخت‌وساز بالای ارتفاع ۱۸۰۰ متر، تدوین لوایح قانونی و تبدیل دماوند، علم کوه و سبلان به مناطق ملی تأکید دارد.

  • چهارمین سال برگزاری روز جهانی پاکسازی کوه‌ها
  • مسیرها: درکه، ولنجک، کلکچال، دربند؛ مراسم پایانی در میدان سربند
  • قطعنامه: جلوگیری از عملیات ساختمانی بالای ۱۸۰۰ متر

دنا، با ارزش‌ترین میراث طبیعی کشور

نویسنده: بیژن فرهنگ دره‌شوری (نقل از بروشور اداره کل محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد) | صفحه‌ی ۳۲

معرفی رشته‌کوه دنا در کهگیلویه و بویراحمد، که بلندترین قله‌های زاگرس در آن قرار دارد، به‌عنوان میراث طبیعی‌ای که باید مانند تخت جمشید حفظ شود. متن به گیاهان (لاله‌ها، گیاهان دارویی، جنگل بلوط)، پرندگان (کبک دری، هما) و جانوران (خرس قهوه‌ای، بز و پازن) دنا می‌پردازد و اهمیت آن را برای سرچشمه رودها و آب کشور یادآور می‌شود. همچنین از کمبود امکانات حفاظت در منطقه حفاظت‌شده دنا انتقاد و راهبردهایی برای حفظ آن پیشنهاد می‌کند.

  • منطقه حفاظت‌شده حدود ۱۲۰ هزار هکتاری با کمتر از ۱۰ مأمور
  • در سه سال حفاظت، جمعیت حیات وحش افزایش یافته است
  • پاسگاه‌ها: سپیدار و آب سیاه؛ پاسگاه سی‌سخت در حال احداث
  • پرنده هما در پرتگاه‌های دنا لانه می‌سازد
  • سی‌چونی از نقاط معرفی‌شده منطقه است

سفری به درون غار زنگیان در مازندران

نویسنده: هیأت کوهنوردی قائم‌شهر (عکس: صادق ربیعی) | صفحه‌ی ۳۶

معرفی غار زنگیان در نزدیکی روستایی به همین نام در ارتفاعات «لالاتا» از توابع سوادکوه قائم‌شهر. غار ۶۱ کیلومتر با قائم‌شهر فاصله دارد و در ۴۰۰ متری جنوب شرقی روستای زنگیان و ارتفاع ۱۵۰۰ متری قرار گرفته است. دهانه آن ۳/۶ متر ارتفاع و ۵/۶ متر عرض دارد. پس از ورود، مسیر به دو شاخه تقسیم می‌شود: شاخه راست حدود ۲۳۰ متر طول دارد و محل زندگی خفاش‌هاست، و شاخه چپ حدود ۱۲۵ متر با چکیده و چکنده. به گفته رئیس هیأت قائم‌شهر، این نخستین بار است که کروکی و مشخصات غار ثبت می‌شود. نقشه غار با مقیاس ۱:۲۰۰ همراه مطلب است.

  • فاصله از قائم‌شهر: ۶۱ کیلومتر
  • ارتفاع محل غار: ۱۵۰۰ متر
  • دهانه: ارتفاع ۳/۶ و عرض ۵/۶ متر
  • شاخه راست حدود ۲۳۰ متر، شاخه چپ ۱۲۵ متر

جی.پی.اس، موقعیت‌یاب ماهواره‌ای برای کوهنوردان، شکارچیان، خلبانان، دریانوردان و مسافران کویر

صفحه‌ی ۳۷

معرفی دستگاه جی‌پی‌اس دستی که به گفته متن نمونه‌هایی از آن به اندازه کف دست و با قیمت حدود ۳۰۰ دلار به بالا در دسترس است. متن سازوکار آن را توضیح می‌دهد و کاربردهایش را برمی‌شمرد: محاسبه طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع، ثبت مسیر، یادداشت نقاط و بازگشت به آن‌ها. نمونه‌هایی از کاربرد در کوهنوردی (پیدا کردن چادر در مه و کولاک)، کایت‌سواری و پاراگلایدر، خلبانی و دریانوردی آمده است. در پایان به کمیاب بودن دستگاه در ایران به دلیل مقررات و گمرک اشاره شده است.

  • قیمت: حدود ۳۰۰ دلار به بالا
  • حافظه دست‌کم ۲۰۰ نقطه
  • تصویر دستگاه Garmin GPS 45

قله‌های تفتان و بزمان، دوقلوهای به هم چسبیده جاودانه تاریخ!

نویسنده: تحقیق از: رسول عارف، جمشید فاتحی، هـ. خادمی، ج. مقدسی (گروه کوهنوردی دانشگاه شیراز) | صفحه‌ی ۳۸

گزارش صعود زمستانی و تحقیق گروه کوهنوردی دانشگاه شیراز درباره موقعیت جغرافیایی، زمین‌شناسی و گیاهان کوه‌های آتشفشانی بزمان و تفتان در سیستان و بلوچستان. به گفته متن، بزمان در زبان محلی «کوه خضر» یا «زنده» نام دارد. گروه پیش‌تر از مسیر شمال غربی (چاه پوده) صعود کرده بود که ۲۳/۵ ساعت طول کشید. این بار از مسیر شرقی، با راهنمایی کریم ارباب و مرتضی بزمانی، از کنار رودخانه گوانز و چادرهای ۱۷۷۰ متری حرکت کردند و به قله ۳۵۰۳ متری بزمان رسیدند. بخش‌هایی درباره آتشفشان‌های منطقه، که فعالیتشان بین ۴ میلیون تا چند هزار سال پیش بوده، گونه‌های گیاهی و شرایط استفاده از پناهگاه تفتان آمده است.

  • بزمان ۳۵۰۳ متر؛ محل چادرها ۱۷۷۰ متر
  • صعود قبلی از مسیر چاه پوده: ۲۳/۵ ساعت
  • سرپرست: رسول عارف، مربی کوهنوردی دانشگاه شیراز
  • راهنمایان محلی: کریم ارباب و مرتضی بزمانی؛ ملک محمد سجادی ۶۳ ساله
  • صدور مجوز پناهگاه تفتان از اداره کل تربیت بدنی سیستان و بلوچستان (زاهدان)

سرمازدگی در کوهستان مساوی با مرگ است (هشدار به کوهنوردان و اسکی‌بازان)

نویسنده: رابرت ال. لیچ | ترجمه: دکتر محسن محسنین | صفحه‌ی ۴۲

مقاله‌ای در بخش «ویژه‌نامه اسکی» درباره سرمازدگی و یخ‌زدگی. متن توضیح می‌دهد که بدن از چند راه گرما از دست می‌دهد: به گفته متن، تا ۵۰ درصد گرما از سرِ بی‌پوشش هدر می‌رود و بدن خیس ۲۶ برابر سریع‌تر از هوای آزاد گرما از دست می‌دهد. باد نیز اتلاف گرما را بیشتر می‌کند. سپس سازوکار دفاعی بدن، یعنی کاهش جریان خون به پوست و انگشتان برای حفظ دمای مرکزی، و انواع آسیب‌های ناشی از سرما، پیشگیری و درمان آن‌ها شرح داده می‌شود.

  • تا ۵۰ درصد اتلاف گرما از سر بدون پوشش
  • بدن خیس ۲۶ برابر سریع‌تر گرما از دست می‌دهد

دست نگهدارید…! اسکی‌ها را خودتان تعمیر نکنید

نویسنده: جیم دینز (منبع: مجله SKIING) | ترجمه: مهندس آرش مسبوق | صفحه‌ی ۴۶

مقاله‌ای درباره نگهداری و تعمیر اسکی. نویسنده می‌گوید اسکی پس از ۱۰ تا ۲۰ جلسه استفاده کیفیت خود را از دست می‌دهد و کف پلی‌اتیلن و لبه‌های فلزی آن نیاز به سرویس دارد. او توصیه می‌کند تعمیر را به فروشگاه‌های مجهز و متخصص بسپارید، چون کف‌های جدید و ابزار مخصوص کار را برای افراد غیرمتخصص دشوار کرده است. سپس نشانه‌های اسکی خوب‌سرویس‌شده توضیح داده می‌شود: کف صاف و تراز، لبه‌های تیز و زاویه مناسب.

  • افت کیفیت اسکی پس از ۱۰ تا ۲۰ جلسه استفاده

سرمازدگی لاله گوش در کوهستان

نویسنده: دکتر عبدالحمید حسین‌نیا | صفحه‌ی ۴۹

مقاله‌ای پزشکی درباره سرمازدگی لاله گوش (Frostbite) که به دلیل نداشتن بافت چربی و قرار داشتن در معرض هوا آسیب‌پذیر است. متن چهار درجه سرمازدگی را از قرمزی و تورم تا تاول، تراوش خون و نکروز بافت شرح می‌دهد. درمان شامل گرم کردن سریع گوش با آب ۴۰ تا ۴۲ درجه، پرهیز از ماساژ با برف، نترکاندن تاول‌ها، پیشگیری از عفونت و در موارد شدید، اقدام جراحی است. تأکید شده که پس از باز شدن یخ‌زدگی باید از انجماد دوباره جلوگیری شود.

  • گرم کردن با آب ۴۰ تا ۴۲ درجه (۱۰۴ تا ۱۰۸ درجه فارنهایت)
  • چهار درجه سرمازدگی

اسکی از مرحله ساخت تا زمان استفاده در برف (پژوهشی پیرامون انواع چوب اسکی)

نویسنده: دکتر محسن محسنین | صفحه‌ی ۵۰

مقاله‌ای درباره ساخت و ویژگی‌های اسکی. نویسنده می‌گوید رقابت سازندگان در دو زمینه کیفیت و ظاهر است و انتخاب اسکی مناسب حتی برای کارشناسان دشوار است. سپس عوامل مؤثر بر عملکرد اسکی بررسی می‌شود: شکل کلی، نوک، وسط و دم اسکی، پهنا و ضخامت، انعطاف‌پذیری، کف و مواد سازنده. به گفته متن، شکل کلی اسکی از چند هزار سال پیش تغییر عمده‌ای نکرده و هنوز بچه‌های روستایی چهارمحال و بختیاری به روش ابتدایی اسکی می‌سازند. ضمیمه‌ای تصویری هم ساختار لایه‌های اسکی را نشان می‌دهد.

  • پنج عامل اصلی کیفیت: شکل، انعطاف، کف، مواد و شیوه ساخت

چشم کوهنوردان و اثرات زیانبار نور شدید

نویسنده: پیتر لوماکس (نقل از اطلس رنگی پزشکی کوهستان) | ترجمه: دکتر ابوالفضل جوادی | صفحه‌ی ۵۴

مقاله‌ای درباره برف‌کوری (نورزدگی چشم) در کوهستان. متن می‌گوید نور خورشید طیفی با طول موج ۲۹۰ تا ۱۸۵۰ نانومتر دارد و پرتوهای فرابنفش کمتر از ۴۰۰ نانومتر به چشم آسیب می‌زنند. در ارتفاعات، به دلیل جو رقیق‌تر و بازتاب از برف، که تا ۸۵ درصد پرتوها را برمی‌گرداند، خطر بیشتر است. علائم نورزدگی حاد، مانند احساس شن در چشم، درد و ترس از نور، ۴ تا ۱۰ ساعت پس از تماس ظاهر می‌شود. درمان، نورزدگی مزمن و پیشگیری با عینک ضد فرابنفش و روش‌های سنتی اسکیموها هم شرح داده شده است.

  • برف تا ۸۵ درصد پرتوها را بازتاب می‌دهد؛ شن‌زار و کشتزار به ترتیب ۱۷ و ۲/۵ درصد
  • علائم ۴ تا ۱۰ ساعت پس از تماس
  • عکس: امیر فرهاد بخشی

تاریخچه اسکی در ایران (مروری بر گذشته‌ها)

صفحه‌ی ۵۵

ادامه مجموعه تاریخچه اسکی ایران با نقل گزارش‌های روزنامه کیهان از دهه ۱۳۲۰. در اسفند ۱۳۲۳، باشگاه گیتی برای مسابقه اسکی لشگرک وسیله نقلیه تدارک دید و ۱۳ باشگاه، از جمله گیتی، افسران، المپ، سربازان، آذر، دماوند، شهباز و کاروان هولیود، در مسابقه شرکت کردند. در مسابقات بهمن ۱۳۲۵، حدود ۴۳۰ نفر در رشته‌های ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۵۰۰۰ متر شرکت داشتند و ۷۸ نفر مصدوم شدند. متن سال ۱۳۲۵ را نقطه عطف تاریخ اسکی ایران می‌داند، چون کمیته ملی المپیک تأسیس شد. کادر «آیا می‌دانید؟» نکاتی از تاریخ جهانی اسکی آورده است.

  • کیهان ۱۰ و ۱۵ اسفند ۱۳۲۳؛ کیهان اسفند ۱۳۲۴؛ کیهان ۲۶ و ۲۷ بهمن ۱۳۲۵
  • بهمن ۱۳۲۵: حدود ۴۳۰ شرکت‌کننده؛ ۷۸ مصدوم
  • ۱۳۲۵: تأسیس کمیته ملی المپیک ایران
  • عکس: اسکی‌بازان در پیست لشگرک، سال ۱۳۳۰

اسکی‌باز خوب کیست؟

صفحه‌ی ۵۶

راهنمایی برای اینکه هر اسکی‌باز سطح مهارت خود را بسنجد و در کلاس مناسب قرار گیرد. جدولی با ۹ درجه مهارت ارائه شده است: از کسی که تاکنون اسکی نکرده تا اسکی‌بازی که روی هر شیب و برفی با پیچ موازی و در مسابقه اسکی می‌کند. ستون‌های جدول به توصیف مهارت، شرایط شیب و سرعت، و حالت بدن با تصویر اختصاص دارد. نویسنده توصیه می‌کند خواننده از درجه یک شروع کند و درجه‌ای را که با آن مطابقت دارد پیدا کند.

  • جدول ۹ درجه‌ای مهارت اسکی

فاجعه در بام دنیا…! (پیروزی و مرگ کوهنوردان نامدار جهان در ارتفاعات اورست)

نویسنده: لیندسی گریفین | ترجمه: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۵۸

بررسی فاجعه ۱۰ و ۱۱ مه ۱۹۹۶ (۲۰ و ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۵) در اورست بر پایه نشریاتی چون High، Climbing و نشریه UIAA. متن تیم‌های «هیأت دوستی» به سرپرستی راب هال و «ساگاماتا» به سرپرستی اسکات فیشر، و نیز هیأت تایوانی به رهبری ماکالو گائو را معرفی می‌کند. پیش از روز صعود، یکی از اعضای تیم تایوانی در سقوط به یخچال جان باخت. در روز صعود، توفان گروه‌ها را هنگام فرود گرفتار کرد. راب هال در نزدیکی قله جنوبی و اسکات فیشر در ارتفاع حدود ۸۳۰۰ متری جان باختند. آناتولی بوکریف به نجات چند نفر کمک کرد. متن هزینه صعود (حدود ۶۵ هزار دلار) و ضعف‌های برنامه‌ریزی را هم بررسی می‌کند.

  • ۱۰ و ۱۱ مه ۱۹۹۶ (۲۰ و ۲۱ اردیبهشت ۱۳۷۵)
  • راب هال، راهنمای نیوزلندی، چهار بار اورست را صعود کرده بود
  • اسکات فیشر، کوهنورد آمریکایی، سرپرست گروه ساگاماتا
  • هزینه هر نفر در مؤسسه راب هال: ۶۵ هزار دلار
  • تعداد ۲۴ کوهنورد روز دهم مه از سوی نپال به سمت قله حرکت کرده بودند (طبق متن)

شگفتی‌ها و حوادث جهان کوهنوردی در قله اورست

نویسنده: نقل از نشریه‌های High و Climbing | ترجمه: مهندس وارطان زاکاریان | صفحه‌ی ۶۷

مجموعه‌ای از رویدادهای جالب اورست در ۱۹۹۶. یوران کروپ، کوهنورد سوئدی، در ۱۶ اکتبر ۱۹۹۵ با دوچرخه از استکهلم به راه افتاد، ۲۲ فوریه ۱۹۹۶ به کاتماندو رسید و ۲۳ مه ۱۹۹۶ تنها و بدون اکسیژن به قله رسید. کارلوس کارسولیو، مکزیکی ۳۳ ساله، چهارمین کسی شد که هر ۱۴ قله هشت‌هزاری را صعود کرد. خبرهای دیگر: پاکسازی ۱۸۰۰ کیلو زباله به دست یک تیم ۱۵ نفره شرپا، گشودن مسیری تازه در خط‌الرأس شمالی به دست سه کوهنورد روس، جوان‌ترین و مسن‌ترین صعودکنندگان، صعود هفتمین هشت‌هزاری آناتولی بوکریف (لوتسه، بدون اکسیژن) و درآمد نپال از مجوز صعود.

  • یوران کروپ: حرکت با دوچرخه ۱۶ اکتبر ۱۹۹۵، کاتماندو ۲۲ فوریه ۱۹۹۶، قله ۲۳ مه ۱۹۹۶ (۳ خرداد ۱۳۷۵) بدون اکسیژن
  • کارلوس کارسولیو: چهارمین فاتح هر ۱۴ قله
  • زباله برآوردشده در سمت نپال حدود ۱۵۰۰۰ کیلو؛ تیم فیشر در ۱۹۹۴ حدود ۵۲۰۰ کیلو جمع‌آوری کرده بود
  • سه کوهنورد روس در ۲۰ مه ۱۹۹۶ مسیری جدید بین ۷۴۰۰ تا ۸۰۰۰ متر در خط‌الرأس شمالی گشودند
  • بوکریف ۱۷ مه لوتسه را بدون اکسیژن صعود کرد

ماناسلو، کوه مقدس — از برزخ سرمای سوزنده قله ماناسلو، دو نفر بازنگشتند

نویسنده: راینهولد مسنر | ترجمه: الهام امیرکیانی | صفحه‌ی ۷۰

بخش دوم از سفرنامه مسنر درباره ۱۴ قله هشت‌هزاری (بخش اول درباره نانگاپاربات در شماره پیش چاپ شد). در ۱۹۷۲ مسنر به دعوت ولفگانگ نیرتس به گروهی از راهنمایان تیرولی پیوست تا از جبهه جنوبی ماناسلو (۸۱۶۳ متر)، که تا آن زمان صعود نشده بود، بالا بروند. پس از عبور از «دره پروانه‌ها» و برپایی اردوگاه‌ها، مسنر در ۲۵ آوریل تنها به قله رسید. هنگام بازگشت، توفانی سخت درگرفت و دو عضو گروه، فرانتس یگر و آندی شلیک، جان باختند. مسنر از سرزنش‌هایی که پس از این حادثه شنید و تأثیرش بر او می‌گوید. جدول تاریخچه صعودهای ماناسلو و نقشه مسیر هم آمده است.

  • ماناسلو ۸۱۶۳ متر
  • ۱۹۷۲، گروه تیرولی به سرپرستی ولفگانگ نیرتس؛ صعود مسنر ۲۵ آوریل
  • جان‌باختگان: فرانتس یگر و آندی شلیک
  • ۱۹۵۶: نخستین صعود به دست تیم ژاپنی (ت. ایمانیشی و شرپا گیالزن نوربو، ۹ مه)
  • جدول تاریخچه: «۱۹۷۶: در پاییز، گروهی مرکب از کوهنوردان ایرانی و ژاپنی به رهبری سرتیپ خاکبیز از مسیر عادی به قله رسیدند»

بر بام ۱۴ قله بلند جهان

ترجمه: مهندس مجید بنی‌هاشمی | صفحه‌ی ۷۶

معرفی ارهارد لورتان، کوهنورد سوئیسی که پس از راینهولد مسنر و یرژی کوکوچکا سومین فاتح هر ۱۴ قله بالای ۸۰۰۰ متر شد. او در ۵ اکتبر ۱۹۹۵ همراه همنورد قدیمی‌اش ژان ترویه قله ۸۵۸۶ متری کانگ‌چن‌جونگا را صعود کرد. متن ویژگی‌های او را برمی‌شمرد: توان جسمانی، روحیه، سبک آلپی (کمپ‌های ثابت حداقل، بدون شرپا و اکسیژن)، صعودهای سرعتی و گشودن مسیرهای تازه در هیمالیا و قطب جنوب.

  • ۵ اکتبر ۱۹۹۵: کانگ‌چن‌جونگا (۸۵۸۶ متر) با ژان ترویه
  • سومین فاتح ۱۴ قله پس از مسنر و کوکوچکا

۱۰۰ سال پیش در جهان کوهنوردی، قله پایونیر بالاترین ارتفاعی بود که انسان بر آن گام نهاد (تاریخچه کوهنوردی جهان – قسمت دوم)

نویسنده: کریس بانینگتون | ترجمه: همایون بختیاری | صفحه‌ی ۷۹

قسمت دوم گاه‌شمار تاریخ کوهنوردی جهان از کتاب «کوهنوردان» نوشته کریس بانینگتون، که رویدادهای ۱۸۸۳ تا ۱۹۳۹ را مرور می‌کند. به گفته متن، در ۱۸۹۲ گروه اکتشافی کانوی در قراقروم یخچال‌های هیسپار، بیافو و بالتورو را پیمود و قله پایونیر را با ارتفاع ۶۸۹۰ متر صعود کرد که در آن زمان بالاترین ارتفاع ثبت‌شده انسان بود. رویدادهای دیگر: تلاش مامری در نانگاپاربات (۱۸۹۵)، تلاش کرولی برای K2 (۱۹۰۲) و کانگ‌چن‌جونگا (۱۹۰۵)، صعود ترسول (۷۱۳۰ متر) در ۱۹۰۷ به‌عنوان نخستین هفت‌هزاری، تأسیس کلوپ آلپاین بانوان، اکسپدیشن دوک آبروتسی به K2 (۱۹۰۹) و نخستین اکسپدیشن‌های اورست (۱۹۲۱ و ۱۹۲۲).

  • ۱۸۹۲: قله پایونیر ۶۸۹۰ متر، گروه کانوی
  • ۱۹۰۷: ترسول ۷۱۳۰ متر، نخستین قله هفت‌هزار متری
  • ۱۹۰۹: اکسپدیشن دوک آبروتسی به K2؛ در همین سفر رکورد ارتفاع ۷۵۰۰ متر ثبت شد (طبق متن)
  • ۱۹۱۳: مک‌کینلی ۶۱۸۷ متر در آلاسکا (طبق متن)

پنجمین غار عمیق دنیا در مکزیک کشف شد

نویسنده: ویلیام سی. استن | ترجمه: مهندس منیژه برزگر (خلیلی) | صفحه‌ی ۸۱

ترجمه گزارش ویلیام استن، سرپرست گروه غارنوردی، از ۱۸ روز تلاش برای کشف و پیمایش غار هوتلا (Huautla) در جنوب مکزیک که با عمق ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ متر احتمالاً یکی از پنج غار عمیق دنیاست. این غار نخستین بار در ۱۹۶۶ کشف شد و ۱۸ گروه اکتشافی در ۳۰ سال پیش از آن ناکام مانده بودند. گروه ۴۴ نفره این بار تجهیزاتی به وزن حدود ۷۵۰ کیلو را به عمق برد. در ۲۸ مارس ۱۹۹۴، یان رولاند، غواص گروه، هنگام عبور از یک «چاهک» زیر آب جان باخت. متن به مخالفت قبایل محلی که غارها را مقدس می‌دانند و آزمایش رنگ‌گذاری آب در ۱۹۸۸ هم اشاره می‌کند. منبع: نشنال جئوگرافیک.

  • غار هوتلا، مکزیک؛ عمق ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ متر
  • نخستین کشف: ۱۹۶۶
  • ۲۸ مارس ۱۹۹۴: مرگ یان رولاند در چاهک زیر آب
  • گروه ۴۴ نفره؛ حدود ۷۵۰ کیلو تجهیزات

ویژگی قله‌های رنج و برم فیروز در سپیدان

نویسنده: رسول عارف | صفحه‌ی ۸۶

نخستین مطلب از مجموعه‌ای که فصلنامه برای معرفی کوه‌های استان‌های مختلف آغاز می‌کند و از خوانندگان می‌خواهد گزارش‌های مستند منطقه خود را بفرستند. رسول عارف، مربی کوهنوردی دانشگاه شیراز، قله‌های رنج و برم فیروز را در انتهای شرقی رشته‌کوه دنا، در شمال غربی شهرستان سپیدان (اردکان فارس)، معرفی می‌کند. قله اصلی رنج ۳۶۵۰ متر و قله فرعی آن ۳۶۰۰ متر است و برم فیروز ۳۸۵۰ متر. متن از درختان سرو وحشی (وول)، لاله‌ها و گل‌های منطقه، دریاچه‌ای در ارتفاع ۳۵۰۰ متری، جان‌پناه منطقه سه‌چاه و ییلاق عشایر کشکولی می‌گوید.

  • رنج ۳۶۵۰ متر (قله فرعی ۳۶۰۰ متر)؛ برم فیروز ۳۸۵۰ متر
  • قله‌های قلات گرد و میان قلات حدود ۳۸۰۰ متر
  • جان‌پناه هشت‌نفره در منطقه سه‌چاه؛ صعود از سه‌چاه حدود ۲/۵ تا ۳/۵ ساعت
  • دریاچه در ارتفاع ۳۵۰۰ متری

۴۸ سال قبل چگونه دیواره بیستون را صعود کردند؟

نویسنده: مهندس ابوالقاسم نوروزی | صفحه‌ی ۸۸

خاطره نویسنده از نخستین تلاش‌های سنگنوردی روی دیواره بیستون حدود ۴۸ سال پیش از انتشار (حدود ۱۳۲۷). او می‌گوید تا آن زمان سنگنوردی در ایران ابتدایی بود و در همان سال محمدعلی خاکبیز و کاظم گیلان‌پور پس از گذراندن کلاس در شامونی فرانسه بازگشتند. تمرین‌ها در پس‌قلعه و تنگه شیر انجام می‌شد و ابزارها ابتدایی بود: طناب کنفی، میخ و کارابین ساخت داخل. نویسنده همراه خاکبیز و زنده‌یاد حسین هاشمی در اوایل پاییز به بیستون رفت. آن‌ها دیواره حدوداً هزار متری را در سه مرحله پیش رفتند و به ارتفاع حدود ۶۰۰ متر رسیدند. هاشمی آسیب دید و گروه با دشواری او را پایین آورد و ساعت ۱۲ شب به پای دیواره رسید.

  • حدود ۱۳۲۷
  • اعضا: محمدعلی خاکبیز، حسین هاشمی، ابوالقاسم نوروزی
  • ارتفاع دیواره حدود ۱۰۰۰ متر؛ صعود تا حدود ۶۰۰ متر

اورس، دره تاریخی در دامنه توچال

نویسنده: ابراهیم صدری | صفحه‌ی ۹۰

معرفی دره اورس در دامنه توچال، نزدیک باغ اوسون در شمال شرقی، و سنگ‌نوشته‌ای فرانسوی که در آن وجود دارد. به گفته متن، در سال ۱۸۴۶ میلادی (۱۲۶۲ قمری)، ژنرال فرانسوی بارتلمی سمینو، که برای مأموریت به ایران آمده بود، همراه چند افسر برای فرار از بیماری وبا به این دره رفت و اردو زد. نام افسران و تاریخ ۲۰ اوت ۱۸۴۶ روی سنگی حک شده است. آنتونلی ایلیا، ساعت‌ساز ایتالیایی همراه آن‌ها، در همان‌جا بر اثر وبا درگذشت و سنگ قبرش متنی به فارسی و فرانسوی دارد. همچنین از دیدار ژان‌پیر ماسه، سفیر فرانسه، با همراهی ابوالقاسم نوروزی، دکتر ابوالقاسم تفضلی و علی هاشمی از محل یاد شده است.

  • تاریخ سنگ‌نوشته: ۲۰ اوت ۱۸۴۶ (۱۲۶۲ قمری)
  • ژنرال بارتلمی سمینو
  • آنتونلی ایلیا، ساعت‌ساز ایتالیایی، درگذشته بر اثر وبا
  • تصویر ژنرال از یکی از نوادگانش در ۱۳۲۶ گرفته شده

فتحعلیشاه قاجار در قله توچال

صفحه‌ی ۹۰

نقل روایتی از کتاب «مرآت البلدان ناصری» نوشته صنیع‌الدوله (صفحه ۵۴۲) درباره صعود فتحعلیشاه قاجار به قله توچال. به گفته این روایت، دو روز پیش از حرکت شاه خیمه و لوازم به قله برده شد و در اوایل ذیقعده شاه از قصر کاوس با اسب حرکت کرد و در حدود ۴ ساعت به قله رسید. شب‌ها در کوه آتش‌بازی می‌کردند و درختان دره‌ها را آتش می‌زدند. هوا چنان سرد بود که مهدی‌قلی‌خان دولو قاجار از سرما بیمار شد و میرزا رحیم شیرازی، طبیب، او را درمان کرد. به گفته متن، آتش زدن درختان دره‌های توچال برای خشنودی شاه نشانه‌ای از اندیشه درباریان است.

  • منبع: مرآت البلدان ناصری، صنیع‌الدوله، ص ۵۴۲
  • حرکت از قصر کاوس، رسیدن به قله در حدود ۴ ساعت

گلپر، عروس کوهستان و التیام‌بخش سیاه زخم و کورک

نویسنده: دکتر حسین عرفانی (برگرفته از کتاب «صد گیاه و هزاران درمان») | صفحه‌ی ۹۱

مطلبی از مجموعه گیاهان دارویی، پس از سیر در شماره قبل، درباره گلپر (Heracleum spondylium) از خانواده چتریان. گیاه در بهار با گل‌های ریز سفید به دامنه‌ها زیبایی می‌دهد و کوهنوردان آن را «عروس کوهستان» نامیده‌اند. متن کاربردهای آن را شرح می‌دهد: استعمال خارجی برگ و ریشه برای کورک، سیاه زخم و زخم، جوشانده ریشه برای اختلالات گوارشی، و مصرف برگ‌ها برای رفع سردی و ناتوانی. توصیه شده برگ‌ها در تابستان و ریشه در پاییز چیده شود.

  • نام علمی: Heracleum spondylium
  • منبع: کتاب «صد گیاه و هزاران درمان»

چه کسانی آرامش کوه را به هم می‌زنند؟ (نامه‌رسان زنگ می‌زند)

نویسنده: تهیه و تنظیم: الهام امیرکیانی | صفحه‌ی ۹۲

صفحات نامه‌های خوانندگان. یک نامه با امضای «محفوظ» از تخریب پناهگاه‌ها، به‌ویژه شکستن شیشه‌های پناهگاه قله توچال در ارتفاع ۳۹۷۰ متری، و سکوت فدراسیون و هیأت‌ها انتقاد می‌کند. نامه‌ای دیگر با امضای «کوه‌پیما، فهیمه – ب» گزارش می‌دهد که پناهگاه قله توچال، که در ۱۳۷۲ بازسازی شده بود، دوباره آسیب دید و در ۷۵/۷/۲۶ گروهی از کوهنوردان به همت علی دولت‌آبادی شیشه‌ها را نصب کردند. همچنین خبر مسابقه دوچرخه‌سواری کوهستان از میدان ولی‌عصر تا میدان سربند تجریش و مطالبی درباره طبیعت و تشکر خوانندگان آمده است.

  • پناهگاه قله توچال: ۳۹۷۰ متر؛ بازسازی ۱۳۷۲؛ نصب دوباره شیشه‌ها ۷۵/۷/۲۶ به همت علی دولت‌آبادی
  • مسابقه دوچرخه‌سواری کوهستان به مناسبت روز جهانی پاکسازی کوهستان، از میدان ولی‌عصر تا میدان سربند تجریش

کوه در فرهنگ مردم

نویسنده: گردآورنده: امیرمحسن میرفخرایی | صفحه‌ی ۹۷

گردآوری ضرب‌المثل‌ها، اشعار و ترانه‌های عامیانه‌ای که در آن‌ها کوه آمده است، به‌عنوان نماد استواری، عظمت و سرسختی. در کنار بیت‌هایی از شاعرانی چون مولوی، سعدی، فردوسی، صائب تبریزی، قاآنی شیرازی، حزین لاهیجی و عبدالرزاق لاهیجی، دوبیتی‌ها و لالایی‌های محلی (از جمله لالایی گلپایگانی) و یک ضرب‌المثل عربی آورده شده است. فصلنامه از خوانندگان خواسته نمونه‌های بیشتری برایش بفرستند.

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۵

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: سبلان، تهران، کلکچال، جمشیدیه، شیرپلا، دارآباد، درکه، شمیران، چین، اندونزی، علم‌چال، سرچال، علم کوه، توچال، کرمان، اشترانکوه، دماوند، گرگان، آبشار بوژان، نیشابور، تخت سلیمان، رودبارک، کلاردشت، گرده آلمان‌ها، بارگاه سوم، گوسفندسرا، قله کمونیزم، پامیر، تاجیکستان، دوشنبه، تبریز، میشو، آذربایجان، هیمالیا، تجریش، ولنجک، دربند، سربند، شکرآب شمیران، دنا.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: دکتر حسن صالحی مقدم، مهدی داورپور، مصطفی امیرکیانی، امیر همایون، صادق آقاجانی، مک دیویس، اقبال افلاکی، محمود ایروانی، محسن نوری، محمد داودی راد، مسعود اشرفی، علی دوست‌فرضی، ناصر میرزایی، حلال رابوکی، ابراهیم شیخی، مجید بنی‌هاشمی، احمد ایلبافر، رینهولد مسنر، مسعود آقابالایی، عبدالحسین عزیزی، حسین حراستی، ویتالی، نادر حسین‌پورقمری، کریم کاظم‌پورگوهری، علیرضا حبیبی، علی حبیبی‌اقدم، صادق بابایی، اکرم داودی راد، مهندس صفایی، دکتر شولنبورگ، بیژن فرهنگ دره‌شوری، صادق ربیعی، رسول عارف، جمشید فاتحی، کریم ارباب، مرتضی بزمانی، ملک محمد سجادی، رابرت ال. لیچ، دکتر محسن محسنین، جیم دینز.

روی جلد عکس «تیم مشترک ایران و ژاپن در راه ماناسلو» از جلال فروزان (رابوکی) است و عنوان «ویژه‌نامه اورست ـ اسکی» دارد. صفحه‌های ۵۸ تا ۶۹ (فاجعه اورست ۱۹۹۶) پر از عکس تیم‌ها و کوهنوردان است. مقاله‌های ماناسلو و بزمان نقشه یا کروکی مسیر دارند و مطلب غار زنگیان نقشه غار با مقیاس ۱:۲۰۰ دارد. مقاله «اسکی‌باز خوب کیست؟» جدول ۹ درجه‌ای مصور است. در صفحه ۹۸ مطلب انگلیسی «Where to ski in Iran?» و خلاصه انگلیسی آمده است.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۵

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۵ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۷۵) با فرمت PDF، در ۱۰۰ صفحه و حجم حدود ۲۹٫۱ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۵ (زمستان ۱۳۷۵)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 29,1 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۰۰

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۴  |  شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۶ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *