هایکر » معرفی کتاب و مجله » فصلنامه کوه شماره ۸۹؛ دیواره برد آتش دنا، مسیر ۴۸ علم‌کوه و غار کتله‌خور (زمستان ۱۳۹۶)

فصلنامه کوه شماره ۸۹ – زمستان ۱۳۹۶

فصلنامه کوه شماره ۸۹؛ دیواره برد آتش دنا، مسیر ۴۸ علم‌کوه و غار کتله‌خور (زمستان ۱۳۹۶)

هایکر

انتشار: 26 مهر 1405

به‌روزرسانی: 18 آبان 1405

اولین دیدگاه را بنویس

فصلنامه کوه شماره ۸۹ (زمستان ۱۳۹۶): فهرست کامل و مرور ۲۸ مطلب، از گشایش مسیر برد آتش در دنا و صعود طبیعی مسیر ۴۸ علم‌کوه تا غار کتله‌خور و دور مون‌بلان.

این مطلب فایل قابل دانلود داردPDF55,4 مگابایترفتن به دانلود

فصلنامه کوه شماره ۸۹ در زمستان ۱۳۹۶ منتشر شد. در این صفحه شناسنامه، جلد، فهرست کامل مطالب و مرور مهم‌ترین مقاله‌های این شماره را می‌خوانید.

شماره ۸۹ فصل‌نامه کوه (سال بیست و سوم، زمستان ۱۳۹۶) با بخش نخست سرمقاله «داستان کوهستان» آغاز می‌شود و گزارش گشایش مسیر دیواره بَرد آتش در دنا، نخستین صعود طبیعی مسیر ۴۸ لهستانی‌ها در علم‌کوه و سفر تیم ترشیز (کاشمر) به نپال را در بر دارد. قسمت سوم «سه سال اورست»، کوه‌پیمایی دور مون‌بلان، نقشه‌برداری غار کتله‌خور، قسمت سوم معرفی پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌های ایران و یادی از محمدعلی خاکبیز از دیگر مطالب است. مقاله‌های آموزشی درباره کمپینگ و دما، ابرشناسی و صاعقه، تحلیل تلفات اورست، اخبار فدراسیون و مطالبی درباره دیل و خشاب‌های دریای پارس بقیه شماره را می‌سازند.

این شماره بخشی از آرشیو کامل فصلنامه کوه در مجله هایکر است.

شناسنامه‌ی فصلنامه کوه شماره ۸۹

جلد فصلنامه کوه شماره ۸۹ (زمستان ۱۳۹۶)
جلد شماره ۸۹، زمستان ۱۳۹۶
  • شماره: ۸۹ (سال بیست و سوم)
  • زمان انتشار: زمستان ۱۳۹۶
  • تعداد صفحات نسخه‌ی اسکن‌شده: ۱۰۰ صفحه
  • بهای روی جلد: ۵۰۰۰ تومان (روی جلد)
  • صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول: دکتر حسن صالحی مقدم
  • سردبیر: دکتر حسن صالحی مقدم
  • زیر نظر: شورای نویسندگان
  • با همکاری: سید مرتضی موسوی، مهدی شیرازی، نصراله فتوگرافی، همایون ریشه‌چی
  • عکس روی جلد: دکتر بهپور
  • صفحه‌آرایی: زهره حسن‌بیگی
  • اشتراک و توزیع: ایران جوادپور
  • حروفچینی: شبنم شهبازی
  • طراحی و چاپ: نیک‌پردازان

جلد فصلنامه کوه شماره ۸۹

تیترهای روی جلد این شماره:

  • کوه ۸۹ — فصل‌نامه — KOUH Mountain Sport
  • عکس جلد (طبق شناسنامه): قله چنگیز چال (خط‌الراس قره داغ)، عکس از دکتر بهپور

فهرست مطالب فصلنامه کوه شماره ۸۹

این فهرست از روی صفحه‌ی ۳ نسخه‌ی اسکن‌شده تهیه شده و شماره‌ی صفحه‌ها مطابق نسخه‌ی چاپی است.

عنوان مطلب صفحه
۱حرف اول: داستان کوهستان (قسمت اول)سعید صبور ۲
۲گشایش مسیر دیواره بَرد آتشامیرحسین عادل ۵
۳گزارش اولین صعود طبیعی مسیر ۴۸- لهستانفاطمه حاجی کریملو ۱۲
۴یادنامه‌ی نپالحسن قربانی ۱۵
۵قدردانی از یک پیشکسوت کوهنوردی ۲۲
۶رکابزنی تا ساحلِ دریاچه‌ی «تی‌تی کاکا»عباس رزاقی ۲۳
۷فرانسوی ها در راه ایرانترجمه: مهندس ابراهیم نوتاش ۲۵
۸سه سال اورستعلیرضا بهپور ۲۹
۹کوه‌پیمایی دورِ مون‌بلانعباس محمدی ۳۳
۱۰گزارش پروژه نقشه‌برداری از غار کتله‌خورسارا عدالتیان ۳۷
۱۱یادی از محمدعلی خاکبیز ۴۱
۱۲معرفی پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌های کوهستانی ایرانگردآورندگان: زهرا خادمی، حامد اعیان‌زاده، فرزین فیروزی ۴۴
۱۳توچال، دماوند، لنیندکتر علیرضا بهپور ۵۱
۱۴با شور و شکیباییگفتگو کننده: استفان نستلر؛ مترجم: هادی فوقانی ۵۶
۱۵K2 چگونه K2 شد؟ترجمه: امین معین ۵۷
۱۶چهار صعود استقامتی در یک گزارشمهدی جباریان ۵۹
۱۷اشتباه در معرفی بلندترین قله در برخی استان‌هامحمد قدرت‌نما ۶۱
۱۸داستان‌های باور نکردنی یک کوهنورد از برخورد صاعقهنویسنده: Phil Broscorak؛ مترجم: منیژه برزگر ۶۳
۱۹کمپینگ و دماسمانه نگاه، نیما فریدمجتهدی ۶۵
۲۰افسانه‌هایی درباره‌ی کوه‌هانویسنده: John Long؛ مترجم: منیژه برزگر ۶۸
۲۱کوتاه و خواندنیتهیه، ترجمه و تنظیم: رضا زارعی ۷۰
۲۲سنگ حمام (سنگ قورباغه)محمدحسن نصودی ۷۹
۲۳مبانی ابرشناسی (قسمت پنجم)محسن هاشم‌نژاد ۸۱
۲۴یه عکس با قله؟ دقیقاً «قله» بگو کجاییاسماعیل بیابانی آبرس ۸۵
۲۵اخبار فدراسیون ۸۶
۲۶دیل – سرزمین یلانجعفر سپهری ۸۸
۲۷خطر اورستدکتر علیرضا بهپور ۹۰
۲۸خَشاب‌های دریای پارسجعفر سپهری ۹۴

سرمقاله‌ی فصلنامه کوه شماره ۸۹: «حرف اول: داستان کوهستان (قسمت اول)»

سرمقاله با بیتی از حافظ آغاز می‌شود و می‌پرسد عشق به کوه را چگونه می‌توان نشان داد. نویسنده می‌گوید پاسخ ساده، نگاه محیط‌زیستی است: کمترین اثر بر طبیعت، آتش نیفروختن بی‌دلیل و ماندن در پاکوب. او سپس می‌پرسد چقدر درباره حیات‌وحش، پوشش گیاهی و مردمان کوهستان می‌دانیم و آیا هویت کوه فقط ارتفاع قله آن است. با یادآوری گونه‌هایی مانند مرال، گوسفند وحشی اوریال، پازن، پلنگ ایرانی و خرس قهوه‌ای، جفاست که کوه فقط عرصه ماجراجویی ما باشد. بخش دوم، فهرستی شماره‌دار از مفاهیم پایه فعالیت در کوهستان است: دو رویکرد طبیعت‌گردی و ورزشی، عوامل ورود فرد به کوهستان و مرحله «بلوغ» کوهنورد که بر خلاقیت ذهنی تکیه دارد، نه بر شمار صعودها.

به قلم سعید صبور

مهم‌ترین مطالب فصلنامه کوه شماره ۸۹

گشایش مسیر دیواره بَرد آتش

نویسنده: تهیه و تنظیم گزارش: امیرحسین عادل | صفحه‌ی ۵

گزارش گشایش مسیری تازه روی دیواره قله بَرد آتش در آب‌پخشان مرکزی رشته‌کوه دنا. در کادر مشخصات، ارتفاع قله ۴۰۹۰ متر، فصل صعود تابستان، تراز صعودشده ۶۲۰ متر در ۱۴ طول طناب، روش صعود طبیعی و سبک کپسوله ذکر شده است. مقدمه، دنا را بلندترین کوه و بزرگ‌ترین چین‌خوردگی زاگرس با حدود ۹۰ کیلومتر طول و ۴۴ قله بالای ۴۰۰۰ متر معرفی می‌کند و سه مسیر دسترسی به آب‌پخشان مرکزی (شمالی از خفر، گردنه بیژن و جنوبی از سی‌سخت) را شرح می‌دهد. نویسنده یادآوری می‌کند که تیم سال قبل دیواره‌ای ۱۷۰۰ متری در جبهه جنوبی بن‌رود را گشوده بود. روزشمار برنامه از پنجشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۹۶ با تجمع اعضا از اهواز و بهبهان در پایگاه امداد کوهستان دنا آغاز می‌شود.

  • ارتفاع قله بَرد آتش: ۴۰۹۰ متر
  • تراز صعود: ۶۲۰ متر، ۱۴ طول طناب
  • درجه سختی: 5.9 تا 5.12a
  • سبک: کپسوله؛ روش: طبیعی؛ یک عدد رول در کل مسیر
  • آغاز برنامه: ۲۶ مرداد ۱۳۹۶

گزارش اولین صعود طبیعی مسیر ۴۸ – لهستان

نویسنده: فاطمه حاجی کریملو (مرداد ۹۶) | صفحه‌ی ۱۲

نویسنده با جمله‌ای از رویال رابینز آغاز می‌کند و شرح می‌دهد چگونه از صعود دماوند در ۱۳۹۲ به سنگ‌نوردی و دیواره‌نوردی رسید و در تابستان ۹۵ دیواره علم‌کوه را صعود کرد. او پس از آشنایی با صعود طبیعی در جشنواره یخ‌نوردی زمستان ۹۵ تصمیم گرفت مسیر ۴۸ لهستانی‌ها را که به گفته او تا آن زمان به‌صورت طبیعی صعود نشده بود، بدون ابزارگذاری صعود کند. تمرین در بیستون و پل‌خواب و مسیرهای طبیعی تهران شرح داده شده است. تیم ۲۱ مرداد از تهران حرکت کرد و ۲۴ مرداد ساعت ۷:۳۰ پای مسیر رسید؛ گزارش طول‌به‌طول مشکلات، از جمله گرانیت متفاوت و ریزش سنگ را بازگو می‌کند.

  • مسیر ۴۸ لهستانی‌ها در دیواره علم‌کوه
  • شروع صعود: ۲۴ مرداد، ساعت ۷:۳۰ در پای مسیر
  • صعود به‌صورت طبیعی بدون استفاده از رول

یادنامه‌ی نپال؛ گزارش نخستین تیم کوهنوردی ترشیز (کاشمر) به هیمالیا

نویسنده: حسن قربانی | صفحه‌ی ۱۵

سفرنامه هشت کوهنورد از ترشیز (کاشمر) که هدفشان رفتن تا کمپ اصلی و دیدن اورست از نزدیک بود. نویسنده در مقدمه نپال را با ایران مقایسه می‌کند و از مهربانی و صداقت مردم آن کشور می‌گوید. اعضا با سرپرستی دکتر احمد عظیمی معرفی شده‌اند. بلیط‌ها در تابستان ۹۵ از ایرعربیا خریداری شد و تیم پنجشنبه ۲۶ اسفند ساعت ۱۴:۳۰ از مشهد به سمت شارجه و سپس کاتماندو پرواز کرد و جمعه ۹۵/۱۲/۲۷ ساعت ۹:۲۰ در کاتماندو فرود آمد. ادامه گزارش با عکس‌هایی از معابد کاتماندو و منظره‌های منطقه اورست همراه است.

  • هشت نفر عضو تیم
  • حرکت از مشهد: ۲۶ اسفند ۱۳۹۵
  • ورود به کاتماندو: ۹۵/۱۲/۲۷

قدردانی از یک پیشکسوت کوهنوردی

صفحه‌ی ۲۲

گزارشی درباره برنامه رکاب‌زنی عباس رزاقی، دوچرخه‌سوار مسافت‌های طولانی، در مسیر تهران–استانبول–تهران به طول ۵۸۵۰ کیلومتر برای قدردانی از صادق کرباسی، پیشکسوت کوهنوردی. این برنامه با پیام «صلح و دوستی» از دوشنبه پنجم تیرماه از تهران آغاز شد و در صد و چهارمین روز در تهران پایان یافت. در گردهمایی باشگاه کوهنوردی و اسکی دماوند از کرباسی که اکنون ۸۴ سال دارد تجلیل شد. رزاقی این برنامه را سیزدهمین برنامه برون‌مرزی خود می‌داند و از فضای امنیتی ترکیه پس از کودتای نافرجام می‌گوید. او در استانبول با دبیرکل کمیته ملی المپیک ترکیه دیدار کرد و فهرست شهرهای مسیر در پایان آمده است.

  • طول مسیر: ۵۸۵۰ کیلومتر
  • آغاز: پنجم تیرماه از تهران؛ پایان: روز صد و چهارم
  • سیزدهمین برنامه برون‌مرزی رزاقی

رکابزنی تا ساحلِ دریاچه‌ی «تی‌تی کاکا»

نویسنده: عباس رزاقی | صفحه‌ی ۲۳

سفرنامه دوچرخه‌سواری عباس رزاقی در پرو و رسیدن به دریاچه تی‌تی‌کاکا. او پس از گذر از شهر جولیاکا به سمت جنوب و مرز بولیوی رکاب زد و در شهر پونو ساحل دریاچه را شلوغ یافت و از وسیله نقلیه عمومی سه‌چرخه این شهر نوشت. در شهرک چوکوئیتو، به گفته تابلوی وزارت توریسم، ارتفاع ۳۸۷۱ متر بود و او در ارتفاعات بالای ۳۵۰۰ متر سختی تنفس را حس می‌کرد. در شهر ایلاو تدارک کارناوال را دید و پوشش زنان بومی و کلاه‌های آنان را توصیف می‌کند.

  • ارتفاع چوکوئیتو طبق تابلو: ۳۸۷۱ متر
  • سختی تنفس در ارتفاعات بالای ۳۵۰۰ متر

فرانسوی‌ها در راه ایران؛ صعود به علم‌کوه و دماوند، گزارش برنامه‌ی سال ۱۳۳۵

ترجمه: مهندس ابراهیم نوتاش | صفحه‌ی ۲۵

ترجمه گزارش یک تیم فرانسوی از شهر سنت‌اتین که در سال ۱۹۵۶ (۱۳۳۵) برای صعود به علم‌کوه و دماوند به ایران آمد. بنا بر مقدمه مترجم، نویسنده آندره پارات مسئول کمیته فنی اکیپ بوده و متن در مجله آلپاین چاپ شده است. بخش اول «علم‌کوه» با سفر دریایی از مارسی در ۲۱ ژوئن ۱۹۵۶ آغاز می‌شود. اعضا Gerard Mounier، Jean Berne، Emile Talon، Michel Duroux و نویسنده بودند و Dubust از برنامه ۱۹۵۴ برنارد پیر راهنمایی‌شان کرد. مسیر زمینی از بیروت، دمشق و بغداد تا تهران حدود ۲۵۰۰ کیلومتر بود و ده روز طول کشید؛ عبور از هشت مرز و گمرک با ۱۸ صندوق بار دردسرهایی داشت.

  • سال برنامه: ۱۹۵۶ (۱۳۳۵)
  • حرکت از مارسی: ۲۱ ژوئن ۱۹۵۶
  • مسیر زمینی بیروت تا تهران: حدود ۲۵۰۰ کیلومتر در ده روز

سه سال اورست (قسمت سوم): آخرین سد خومبو

نویسنده: علیرضا بهپور (مهرماه ۱۳۹۶) | صفحه‌ی ۲۹

قسمت سوم روایت علیرضا بهپور از تلاش‌هایش در اورست. این بخش با بیدارباش ساعت ۲ صبح برای حرکت به سمت کمپ دوم شروع می‌شود؛ چون هم‌هوایی تا کمپ ۱ و پوموری انجام شده بود، تیم مستقیم به کمپ ۲ می‌رفت تا کمتر از آبشار یخی خومبو بگذرد. نویسنده سختی بیدار شدن در سرما، صف چراغ‌های پیشانی کوهنوردان در دل خومبو، مراسم کوتاه دعا و سوزاندن گیاهان معطر شرپاها و استفاده از نردبان در هزارتوی خومبو را توصیف می‌کند. او یادآوری می‌کند که پس از حادثه بهمن دو سال پیش، مسیر به سمت مرکز یخچال منتقل شده است.

  • مرحله: حرکت از کمپ اصلی به کمپ ۲
  • هم‌هوایی قبلی تا کمپ ۱ و پوموری
  • تغییر مسیر خومبو به مرکز یخچال پس از بهمن دو سال پیش

کوه‌پیماییِ دورِ مون‌بلان؛ تجربه‌های کوه‌نوردی و محیط زیستیِ یک برنامه سبک

نویسنده: عباس محمدی | صفحه‌ی ۳۳

گزارش پیمایش مسیر دور کوه مون‌بلان (۴۸۱۰ متر) که پس از چند ماه برنامه‌ریزی در انجمن کوهنوردان ایران، در مرداد و شهریور ۱۳۹۶ اجرا شد. مسیر حدود ۱۷۰ کیلومتر است، از فرانسه، سوئیس و ایتالیا می‌گذرد و معمولاً در یازده روز (روزانه ۵ تا ۶ ساعت) و خلاف عقربه‌های ساعت از شامونی (۱۰۳۵ متر) پیموده می‌شود؛ گردنه‌های آن تا ۲۷۰۰ متر می‌رسند و مجموع فراز و فرود حدود ده هزار متر است. منزل‌های متداول از له‌اوش تا لا فلژر فهرست شده و قله‌های دیدنی مسیر با ارتفاع آمده است. نویسنده به ردپای زیست‌محیطی و مشکلات محیطی آلپ نیز می‌پردازد.

  • ارتفاع مون‌بلان: ۴۸۱۰ متر
  • طول مسیر: حدود ۱۷۰ کیلومتر، ۱۱ روز
  • زمان اجرا: مرداد و شهریور ۱۳۹۶
  • شروع: شامونی (۱۰۳۵ متر)

گزارش پروژه نقشه‌برداری از غار کتله‌خور

نویسنده: گزارش از: سارا عدالتیان | صفحه‌ی ۳۷

غار کتله‌خور غاری خشکی‌–آبی در استان زنجان، ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان و ۵ کیلومتری شهر گرماب در کوه ساقیزلو است. مقاله زمین‌شناسی غار در سنگ آهک سازند قم و پیدایش آن را شرح می‌دهد. نقشه‌برداری نخست در ۲۰۰۳ (بهمن ۱۳۸۱) به دست رینهولد (رنه) شرر از سوئیس و مایکل لومان از آلمان انجام شد که حدود ۱۲ کیلومتر را کشف کردند. پنج سال بعد اکسپدیشن ۲۰۰۸ با ۱۵ غارنورد خارجی برگزار شد و در دی ۱۳۹۰ تصمیم به ادامه نقشه‌برداری گرفته شد. بخش عملیاتی از دی ۹۰ تا فروردین ۹۴ با ۳۷ نفر در هشت برنامه انجام شد و داده‌های قدیم و جدید با نرم‌افزار ترسیم شدند.

  • فاصله: ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان، ۴۱۰ کیلومتری تهران
  • نخستین نقشه‌برداری: ۲۰۰۳ (بهمن ۱۳۸۱)
  • بخش عملیاتی: دی ۹۰ تا فروردین ۹۴، ۳۷ نفر، هشت برنامه
  • ۴۷ نقشه قدیمی و ۱۱۵ فایل نقشه‌برداری جدید

یادی از محمدعلی خاکبیز

صفحه‌ی ۴۱

یادبود تیمسار محمدعلی خاکبیز که در مهرماه گذشته در ۹۶ سالگی درگذشت. کادر آغازین او را زمانی رئیس فدراسیون کوهنوردی می‌داند که سرپرستی تیم مشترک با ژاپن را بر عهده داشت؛ تیمی که در آن برای نخستین بار یک ایرانی (تیمسار اسدی) به قله ۸۰۰۰ متری ماناسلو رسید. او سرپرست تیم مشترک با چین در ۱۳۵۶ برای شناسایی مسیر شمالی اورست نیز بود. بقیه مطلب بازنشر مصاحبه روزنامه ایران در ۴ مهر ۱۳۸۸ با اوست که در آن از کودکی‌اش در تهران، متولد ۱۲۹۸، و دوچرخه‌سواری می‌گوید.

  • درگذشت: مهرماه، در ۹۶ سالگی
  • متولد ۱۲۹۸ در تهران
  • مصاحبه بازنشرشده: روزنامه ایران، ۴ مهر ۱۳۸۸
  • تیم مشترک با چین در ۱۳۵۶ تا حدود ۷۵۰۰ متر در شمال اورست

معرفی پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌های کوهستانی ایران (قسمت سوم)

نویسنده: گردآورندگان: زهرا خادمی، حامد اعیان‌زاده، فرزین فیروزی | صفحه‌ی ۴۴

قسمت سوم مجموعه‌ای که با اطلاعات کانال باشگاه کوهنوردان ایران گردآوری شده و برای هر پناهگاه سال ساخت، ارتفاع، ظرفیت، آب، راه دسترسی و نزدیک‌ترین مرکز امداد را می‌آورد. نمونه‌ها: جان‌پناه هزار در کرمان که بهمن ۱۳۷۱ در ارتفاع ۳۱۵۰ متر ساخته شد و تا قله هزار (۴۵۰۱ متر) حدود ۵ ساعت فاصله دارد؛ پناهگاه خشچال در قزوین؛ جان‌پناه‌های گل‌گل، دوشهید، بدر، دیواره بیستون، شاه معلم، کارگر، قزل ارسلان، گرین، سیلان، کوه بل، سرچال، ژنده پیل، کهار، کلبه مش صفر و پناهگاه الوند. در پایان هر مدخل نام فرستنده اطلاعات آمده است.

  • جان‌پناه هزار: ساخت بهمن ۱۳۷۱، ارتفاع ۳۱۵۰ متر
  • قله هزار: ۴۵۰۱ متر
  • منبع: کانال باشگاه کوهنوردان ایران

توچال، دماوند، لنین

نویسنده: دکتر علیرضا بهپور (پاییز ۱۳۹۶) | صفحه‌ی ۵۱

یادداشتی درباره حادثه‌های تکراری کوهنوردان ایرانی در قله لنین. نویسنده تأکید می‌کند این ماجرا مربوط به حادثه اخیر و امسال نیست و سابقه طولانی دارد. او می‌گوید امسال حدود ۱۰۰ نفر در کوه‌های پامیر فعالیت داشتند که ۶۰ تا ۷۰ نفرشان در لنین بودند. به نظر او شهرت لنین به قله‌ای ساده سبب شده با سهل‌انگاری با آن برخورد شود و بیشترین تلفات ایرانیان در این قله رخ داده است. نویسنده لنین را «نسبتاً» ساده می‌داند و نقش پیچیدگی فنی، آمادگی، تجربه و پختگی را برای ورود به قله‌های بالای ۷۰۰۰ متر برجسته می‌کند و به سخن کریستف ویلیچکی ارجاع می‌دهد.

  • حدود ۱۰۰ کوهنورد ایرانی امسال در پامیر، ۶۰ تا ۷۰ نفر در لنین
  • پامیر پنج قله بالای ۷۰۰۰ متر دارد

با شور و شکیبایی

نویسنده: گفتگو کننده: استفان نستلر (ژوئن ۲۰۱۷) | ترجمه: هادی فوقانی | صفحه‌ی ۵۶

ترجمه گفت‌وگویی با زوج کوهنورد ایتالیایی که در دهه پنجاه سالگی‌اند و همیشه در تیم‌های کوچک و بدون شرپا و اکسیژن صعود کرده‌اند. آنها در ۲۰۱۷، ۱۹ سال پس از نخستین هشت‌هزاری‌شان نانگاپاربات، با صعود آناپورنا آخرین هشت‌هزاری را به پایان بردند. هشت سال پیش رومانو دچار بیماری کم‌خونی ناشی از ناکارآمدی مغز استخوان شد و پس از دو بار پیوند بهبود یافت. در ۱۱ مه ۲۰۱۷ این زوج همراه دو کوهنورد اسپانیایی بر قله ۸۰۹۱ متری آناپورنا ایستادند و نخستین زن و شوهری شدند که همه قله‌های بالای ۸۰۰۰ متر را صعود کرده‌اند. در گفت‌وگو از تلاش‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۹ در آناپورنا و پیام به کوهنوردان جوان سخن می‌گویند.

  • صعود آناپورنا (۸۰۹۱ متر): ۱۱ مه ۲۰۱۷
  • نخستین زن و شوهر با صعود همه ۱۴ هشت‌هزاری بدون اکسیژن کمکی
  • تلاش‌های پیشین آناپورنا: ۲۰۰۶ و ۲۰۰۹

K2 چگونه K2 شد؟

ترجمه: امین معین | صفحه‌ی ۵۷

ترجمه‌ای درباره پیدایش نام K2. توماس جورج مونتگومری (۱۸۳۰–۱۸۷۸)، نقشه‌بردار بریتانیایی سازمان جغرافیایی هند، در دهه ۱۸۵۰ از روی کوه هاراموخ در حدود ۲۱۰ کیلومتری قراقروم دو کوه برجسته را K1 و K2 نامید؛ حرف K از Karakoram گرفته شده است. سیاست نقشه‌برداری استفاده از نام‌های محلی بود و K1 بعدها ماشربروم شناخته شد، اما برای K2 نام محلی پیدا نشد، چون این قله از آسکولی، آخرین روستا، دیده نمی‌شود. نام چوگوری از دو واژه بالتی به معنی کوه بزرگ گرفته شده، ولی شواهد کمی برای کاربرد گسترده آن هست. طرح دستی مونتگومری از K1 و K2 نیز چاپ شده است.

  • مونتگومری نام K2 را در دهه ۱۸۵۰ برگزید
  • رصد از کوه هاراموخ، حدود ۲۱۰ کیلومتر دورتر
  • K1 = ماشربروم

چهار صعود استقامتی در یک گزارش

نویسنده: مهدی جباریان | صفحه‌ی ۵۹

مجموعه گزارش‌هایی از صعودهای سبک و استقامتی. فهرست آغاز: بهبود رکورد صعود چهار جبهه دماوند در ۲۵ ساعت و ۳۰ دقیقه؛ صعود سرعتی انفرادی آزاد دهلیز مرکزی یخار در ۱۲ ساعت؛ صعود یک‌روزه خط‌الرأس دوبرار در ۱۷ ساعت و ۹ دقیقه؛ و صعود یک‌روزه دیواره علم‌کوه از ونداربن به ونداربن در ۲۱ ساعت و ۳۳ دقیقه. در گزارش یخار (مهر ۹۵) نویسنده ساعت ۶ از ملارد پیاده می‌شود و پس از گذر از ریزش سنگ و یخ تا ارتفاع ۵۴۵۰ متری بالا می‌رود. صعود دوبرار در تیر ۹۶ با علی موسوی از گردنه امامزاده هاشم ساعت ۴ بامداد شروع شد.

  • چهار جبهه دماوند: ۲۵ ساعت و ۳۰ دقیقه
  • دهلیز مرکزی یخار: ۱۲ ساعت، مهر ۹۵
  • خط‌الرأس دوبرار: ۱۷ ساعت و ۹ دقیقه، تیر ۹۶
  • دیواره علم‌کوه: ۲۱ ساعت و ۳۳ دقیقه

اشتباه در معرفی بلندترین قله در برخی استان‌ها

نویسنده: محمد قدرت‌نما (مهر ماه ۱۳۹۶) | صفحه‌ی ۶۱

نویسنده می‌گوید اطلاعات نادرست نهادهای متولی کوهنوردی درباره بلندترین قله استان‌ها، وقت و هزینه کوهنوردان را هدر می‌دهد و به طرح «صعود ۳۱ قله بلند ۳۱ استان» فدراسیون اشاره می‌کند. نمونه‌ها: معرفی قله یخچال در همدان، در حالی که قله‌ای بی‌نام با حدود ۱۲ متر ارتفاع بیشتر در یک کیلومتری آن هست؛ قله پازن در بوشهر؛ و استان مرکزی که بر اساس فهرست فدراسیون قله دومیر بلندترین قله‌اش دانسته شده، اما با بررسی گوگل‌ارت قله ولیجیا در مرز اصفهان و مرکزی بلندترین است. او درباره قله شهباز (لرستان) و الوند وشنوه در قم نیز توضیح می‌دهد و از نصب نکردن علائم در مسیر قله‌ها انتقاد می‌کند. متن به تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۹۶ است.

  • طرح فدراسیون: صعود ۳۱ قله بلند ۳۱ استان
  • قله بی‌نام همدان حدود ۱۲ متر بلندتر از یخچال

داستان‌های باور نکردنی یک کوهنورد از برخورد صاعقه

نویسنده: نویسنده: Phil Broscorak | ترجمه: منیژه برزگر | صفحه‌ی ۶۳

ترجمه روایت شخصی کوهنوردی که بارها از نزدیک با صاعقه روبه‌رو شده است. داستان اصلی ۱۳ اوت ۲۰۰۵ در ارتفاعات وایومینگ می‌گذرد: او هنگام فرود از دیواره، در توفان طناب را آزاد می‌کند و صاعقه کنار او به دیوار برخورد می‌کند و به گفته خودش اگر طناب را مرتب نکرده بود، سقوط می‌کرد. نویسنده توضیح می‌دهد بیشتر آسیب‌ها از انتقال زمینی صاعقه است و از حدود ده بار برخورد صاعقه در فاصله کمتر از ۱۰۰ متری خود می‌گوید. او یک شب در ۱۹۷۸ را هم در جان‌پناهی در کوه‌های کلرادو روایت می‌کند.

  • رویداد اصلی: ۱۳ اوت ۲۰۰۵، وایومینگ
  • بیشتر آسیب‌ها از انتقال زمینی صاعقه

کمپینگ و دما

نویسنده: سمانه نگاه، نیما فریدمجتهدی | صفحه‌ی ۶۵

مقاله‌ای آموزشی درباره تأثیر دما بر انتخاب جای کمپ، به‌ویژه در برنامه‌های چندروزه. نویسندگان دو موضوع را بررسی می‌کنند: تأثیر جهت شیب در آفتاب‌گیری و دمای مکان، و تأثیر توپوگرافی و نیمرخ دره در ایجاد شرایط دمایی. آنها یادآوری می‌کنند که این موارد در شرایط جوی پایدار قابل بررسی است و ورود سامانه‌های ناپایدار تضادهای دمایی را از بین می‌برد. نمودارهایی از وارونگی دما در دره‌ها و عکس‌هایی از کمپ در کنار مقاله آمده است.

  • دو عامل: جهت شیب و نیمرخ دره
  • کاربرد در شرایط جوی پایدار

افسانه‌هایی درباره‌ی کوه‌ها

نویسنده: نویسنده: John Long | ترجمه: منیژه برزگر | صفحه‌ی ۶۸

جان لانگ، کوهنورد آمریکایی، تعدادی از افسانه‌های محلی کوه‌ها را گرد آورده است. نخستین داستان «غاری با در آهنی» در منطقه پارک کوهستانی جاشواتری است: ریچارد هریسون آن را کشف کرد و در واقع فرورفتگی عمیقی است که دری فلزی در سیمان بر آن نصب شده است. روایت‌ها به بیل کیس، گله‌دار و معدنچی، نسبت داده می‌شود که از ۱۹۱۰ تا ۱۹۶۹ در منطقه تأسیسات ساخت. نویسنده از ازدواج او در ۱۹۱۸، زندانی شدنش پس از کشتن یک همسایه، آزادی‌اش در ۱۹۵۰ و شایعه‌هایی می‌گوید که غار را محل حبس پسر بیمارش می‌دانستند.

  • بیل کیس در منطقه: ۱۹۱۰ تا ۱۹۶۹
  • آزادی از زندان: ۱۹۵۰

کوتاه و خواندنی

نویسنده: تهیه، ترجمه و تنظیم: رضا زارعی | صفحه‌ی ۷۰

بخش خبرهای کوهنوردی جهان در چند صفحه. خبرهای نخست درباره مون‌بلان است: مرگ دونده ۲۶ ساله Matthieu Craff که بدون تجهیزات کافی در مسیر Les Houches سقوط کرد و مرگ یک دونده ۴۶ ساله پیش از او. مقام‌های شامونی سبک‌باری را بی‌پروایی خواندند و داشتن فهرستی از تجهیزات لازم را برای صعود یادآوری کردند. خبر دیگر صعود آدام اندرا در غار فلاتنگر نروژ با مسیر «Project Hard» است. صفحه‌های بعد خبرهایی درباره K2، اورست، اکسپدیشن Shispare در ۲۰۱۷ و پیوله دور آسیا را با عکس پوشش می‌دهند.

  • دونده ۲۶ ساله Matthieu Craff در مون‌بلان جان باخت
  • آدام اندرا: مسیر Project Hard در فلاتنگر

سنگ حمام (سنگ قورباغه)

نویسنده: محمدحسن نصودی | صفحه‌ی ۷۹

گزارشی از بازدید گروه کوهنوردان کُرما به سرپرستی کیوان نصودی، همراه گروهی از اردبیل و تبریز، از یک اثر سنگی کهن در منطقه جنگلی تنکابن. نویسنده از تخریب آثار تاریخی به دست سودجویان و ناآگاهان گلایه می‌کند. محل اثر در ۳۲ کیلومتری جنوب‌غربی شهرستان تنکابن، در جاده هریس به سمت جنت‌رودبار و روستای کوچک جلو است که مردمش دامدار و زنبوردارند. سازمان جنگل‌ها برای بازدیدکنندگان جاده‌ای ساخته که تردد خودروها را محدود می‌کند و گروه از آنجا پیاده به سوی اثر می‌رود.

  • محل: ۳۲ کیلومتری جنوب‌غربی تنکابن، روستای جلو

مبانی ابرشناسی (هواشناسی: قسمت پنجم)

نویسنده: محسن هاشم‌نژاد | صفحه‌ی ۸۱

قسمت پنجم مجموعه هواشناسی برای کوهنوردان. مقدمه توضیح می‌دهد که تبدیل کومولوس‌های نوع ۱ و ۲ به کومولونیمبوس‌های ۳ و ۹ نشانه ناپایداری و بارش است، ولی این روند همیشه کامل نمی‌شود و ابرهایی پدید می‌آیند که توقف ناپایداری را نشان می‌دهند. خلاصه مطالب پیشین، کومولوس نوع ۱ (۹۰۰ تا ۱۲۰۰ متر)، کومولوس نوع ۲ و کومولونیمبوس نوع ۳ را با ارتفاع پایه و نشانه‌هایشان مرور می‌کند. سپس ابرهای استراتوکومولوس و آلتوکومولوس با عکس‌های شماره‌دار معرفی می‌شوند.

  • کومولوس نوع ۱: ارتفاع ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ متر
  • کومولوس نوع ۲ و کومولونیمبوس نوع ۳: ۹۰۰ تا ۱۳۵۰ متر

یه عکس با قله؟ دقیقاً «قله» بگو کجایی

نویسنده: اسماعیل بیابانی آبرس | صفحه‌ی ۸۵

یادداشتی انتقادی درباره وسواس عکس گرفتن روی قله به‌عنوان «تنها» راه اثبات صعود. نویسنده از برنامه‌ای در قله علم‌کوه می‌گوید که دید کوهنوردان برای رسیدن به نوک قله تنه می‌زدند، بعضی تابلوی قله را از جا درآورده بودند و تیمی ۱۵ نفره روی سنگ‌چین‌های قله نشسته بود و اجازه عبور نمی‌داد. او به کوهنوردانی هم اشاره می‌کند که سنگ‌چین‌ها را بخشی از قله می‌دانند.

  • رخداد در قله علم‌کوه
  • تیم ۱۵ نفره روی سنگ‌چین قله

اخبار فدراسیون

صفحه‌ی ۸۶

خبرهای فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی. خبر اصلی برگزاری اجلاس فدراسیون جهانی کوهنوردی و اجلاس فدراسیون آسیا از ۲۵ تا ۳۰ مهر ۱۳۹۶ در شیراز با حضور نمایندگان ۳۷ کشور است. در شب یکشنبه ۳۰ مهر مراسمی برای گزارش و تقدیر از عظیم قیچی‌ساز به خاطر صعود ۱۴ قله هشت‌هزار متری برگزار شد که فریتز فیرلند، رئیس فدراسیون جهانی، در آن حضور داشت. رئیس فدراسیون جهانی با نامه‌ای از میزبانی ایران قدردانی کرد. خبرهای کوتاه دیگر درباره دوره‌های آموزشی و اسکی کوهستان است.

  • اجلاس جهانی و آسیایی: ۲۵ تا ۳۰ مهر ۱۳۹۶، شیراز
  • نمایندگان ۳۷ کشور
  • تقدیر از قیچی‌ساز برای ۱۴ هشت‌هزاری

دیل – سرزمین یلان

نویسنده: جعفر سپهری | صفحه‌ی ۸۸

معرفی منطقه کوهستانی دیل در زاگرس، در مسیر گچساران به دهدشت، با نثری ادبی. نویسنده از پوشش گیاهی (بادام، گون، زالزالک، بنه و بلوط)، جانوران (بز و پازن، قوچ و میش، پلنگ، خرس قهوه‌ای و کبک) و آبشارها و روستاها می‌گوید. او جایگاه زاگرس در راه تخت جمشید و پاسارگاد تا شوش و شوشتر را یادآوری می‌کند و از آثار ساسانی مانند دژ سپید شاه‌بهمن، چارتاقی خیرآباد، پل خیری و پل محمدخان نام می‌برد. به گفته متن، بنا بر گفتارهای محلی، دیل نام پهلوانی است که در زمان شاپور بزرگ در نبرد ایران و روم شرکت داشت.

  • محل: مسیر گچساران به دهدشت
  • آثار: پل خیری، پل محمدخان، چارتاقی خیرآباد

خطر اورست

نویسنده: دکتر علیرضا بهپور (پاییز ۱۳۹۶) | صفحه‌ی ۹۰

تحلیل آماری مرگ‌های اورست بر اساس داده‌های پایگاه Himalayan Database که آلن آرنته، کوهنورد و نویسنده آمریکایی، انجام داده است. مقدمه می‌گوید در حدود صد سال، بیش از ۳۰۰ کوهنورد، باربر ارتفاع و خدمه کمپ در اورست جان باخته‌اند، در برابر بیش از ۷۰۰۰ نفری که بر قله ایستاده‌اند. مقاله از ۹۴ مرگ بین ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۶ می‌پرسد: چه کسانی، چرا و با چه تیم‌هایی. آمار تلفات کارکنان و خدمه کمپ در محاسبه نیامده است. جدول‌هایی برای تلفات بر حسب کشور و نوع تیم (تجاری و غیرتجاری)، با نام شرکت‌هایی مانند Adventure Consultants و Mountain Madness، آمده است.

  • بیش از ۳۰۰ مرگ در برابر بیش از ۷۰۰۰ صعود
  • ۹۴ مرگ بین ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۶
  • منبع داده: Himalayan Database

خَشاب‌های دریای پارس

نویسنده: جعفر سپهری | صفحه‌ی ۹۴

مقاله با بخشی از سفرنامه ناصرخسرو درباره «خشاب» آغاز می‌شود: سازه‌ای چوبی بر پایه‌های سنگی در دریا که شب‌ها بر آن چراغ می‌افروختند تا کشتی‌ها به آب کم‌عمق نروند. نویسنده سپس از پیشینه دریانوردی و راه‌های دریایی ایران، جاده ابریشم و راه ادویه، و فرهنگ کشتی‌سازی ایرانیان در دریای پارس و دریای عمان می‌گوید. او این سازه‌ها را با ساختمان‌های آتش‌بار در مسیر جاده‌های ایران مقایسه می‌کند که در جاده شاهی به طول ۲۶۰۰ کیلومتر پیام‌ها را یک‌شبه منتقل می‌کردند. ادامه مقاله با عکس برج‌های سنگی و فهرست منابع همراه است.

  • منبع آغازین: سفرنامه ناصرخسرو
  • جاده شاهی: ۲۶۰۰ کیلومتر

قله‌ها، مناطق و چهره‌های فصلنامه کوه شماره ۸۹

قله‌ها و مناطقی که در این شماره از آن‌ها یاد شده: دنا، بَرد آتش، گردنه بیژن، سی‌سخت، کهگیلویه و بویراحمد، سیچانی، حوض دال، یاسوج، علم‌کوه، علم‌چال، ونداربن، بیستون، پل‌خواب، دماوند، کاشمر (ترشیز)، مشهد، شارجه، کاتماندو، نپال، اورست، تهران، تبریز، بازرگان، استانبول، آنکارا، ترابزون، ارزروم، ترکیه، پرو، بولیوی، دریاچه تی‌تی‌کاکا، جولیاکا، پونو، چوکوئیتو، ایلاو، مارسی، سنت‌اتین، بیروت، دمشق، بغداد.

کوهنوردان و چهره‌هایی که در این شماره نامشان آمده: امیرحسین عادل، هادی آقایی، ساره حسینی، علیرضا عابدنژاد، سجاد کشاورز، عباس محمدپور، سیاوش معماری، آناهیتا نیک‌اقبال، فریده اسماعیلی، محمد عادل، فاطمه حاجی کریملو، محمدرضا فتاحی، حمیدرضا ابراهیمی، Royal Robbins، احمد عظیمی، محمد عظیمی، علی پویا، احمد موسوی، غلام عباس صادقی، محمد پاسبان، محمدحسن حاتمی، حسن قربانی، عباس رزاقی، صادق کرباسی، André Parat، Gerard Mounier، Jean Berne، Emile Talon، Michel Duroux، Dubust، Bernard Pierre، علیرضا بهپور، عباس محمدی، سارا عدالتیان، رینهولد (رنه) شرر، مایکل لومان، بهزادیان، حاجی خانی، محمدعلی خاکبیز، تیمسار اسدی.

بیشتر مقاله‌ها با عکس‌های تمام‌عرض سیاه‌وسفید آغاز می‌شوند؛ برای نمونه عکس‌های دیواره بَرد آتش، معابد کاتماندو، پناهگاه‌ها و جان‌پناه‌ها، نقشه سه‌بعدی غار کتله‌خور، عکس‌های تاریخی خاکبیز، طرح دستی مونتگومری از K1 و K2 و عکس‌های شماره‌دار ابرها. فرم اشتراک (ص ۸۴)، آگهی‌های تجهیزات و تسلیت‌نامه‌ها نیز در شماره دیده می‌شود.

دانلود فصلنامه کوه شماره ۸۹

نسخه‌ی کامل و اسکن‌شده‌ی شماره‌ی ۸۹ فصلنامه کوه (زمستان ۱۳۹۶) با فرمت PDF، در ۱۰۰ صفحه و حجم حدود ۵۵٫۴ مگابایت، از همین بخش قابل دریافت است. برای دانلود، شماره‌ی موبایل خود را وارد کنید و آن را با کدی که برایتان پیامک می‌شود تأیید کنید؛ لینک دانلود بلافاصله نمایش داده می‌شود.

فصلنامه کوه، شماره ۸۹ (زمستان ۱۳۹۶)

برای دانلود، شماره موبایلت رو وارد کن.

  • فرمت PDF
  • حجم 55,4 مگابایت
  • تعداد صفحه ۱۰۰

شماره‌های دیگر فصلنامه کوه

→ شماره‌ی قبلی: فصلنامه کوه شماره ۸۸  |  شماره‌ی بعدی: فصلنامه کوه شماره ۹۰ ←

فهرست همه‌ی شماره‌ها را در صفحه‌ی معرفی و آرشیو فصلنامه کوه ببینید.

حقوق مطالب و تصاویر این شماره متعلق به فصلنامه کوه است. خلاصه‌های این صفحه را تحریریه‌ی مجله هایکر از روی نسخه‌ی اسکن‌شده‌ی مجله نوشته است.

این مطلب را بفرست:

نویسندهٔ این مطلب

هایکر

همهٔ نوشته‌های نویسنده

دیدگاه‌ها و تجربه‌های شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *